Το συνταγματικό δικαστήριο της Γαλλίας απέρριψε την Παρασκευή το νομοσχέδιο που θα απαγόρευε τη χρήση social media για ανηλίκους κάτω των 15 ετών, ένα σημαντικό πλήγμα για τον Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος ζήτησε από την κυβέρνησή του να προσαρμόσει το μέτρο στη δικαστική απόφαση.
Το γαλλικό Συνταγματικό Συμβούλιο έκρινε με την απόφασή του ότι το νομοσχέδιο περιορίζει με δυσανάλογο τρόπο το δικαίωμα των ανηλίκων στην έκφραση και την επικοινωνία, και επιπλέον δεν προβλέπει επαρκή μέτρα προστασίας για την ιδιωτικότητα.
Όπως σχολιάζει το Politico, ο Μακρόν είχε θέσει ως προτεραιότητα την απαγόρευση για τη δεύτερη και και τελευταία θητεία του, και ήλπιζε να τη θέσει σε εφαρμογή τον Σεπτέμβριο, οπότε η Κομισιόν αναμένεται να παρουσιάσει πρόταση για πανευρωπαϊκά μέτρα προστασίας των νέων.
Το σχέδιο νόμου, το οποίο εγκρίθηκε τον Ιούλιο, θα καθιστούσε τη Γαλλία την πρώτη ευρωπαϊκή χώρα που ακολουθεί το παράδειγμα της Αυστραλίας, η οποία απαγόρευσε τον περασμένο Σεπτέμβριο την πρόσβαση ανηλίκων κάτω των 16 σε πλατφόρμες όπως το Facebook, το Instagram και το TikTok. Μέχρι στιγμής, πάντως, το μέτρο δεν δείχνει να φέρνει αποτέλεσμα.
Η αντίστοιχη απαγόρευση που προωθεί η ελληνική κυβέρνηση προγραμματίζεται να τεθεί σε ισχύ το 2027, ενώ αρκετές ακόμα χώρες, όπως η Δανία, η Ιταλία, η Σουηδία, η Αυστρία και η Πορτογαλία, προωθούν ανάλογους περιορισμούς.
Η ετυμηγορία
Το Συνταγματικό Συμβούλιο έκρινε ότι το Άρθρο 1 του νομοσχεδίου δεν προχωρά σε σαφείς διακρίσεις για τους κινδύνους κάθε μεμονωμένης πλατφόρμας, ούτε για τις διαφορές των παιδιών ως προς το πόσο ευάλωτα είναι.
Επιπλέον, η απαγόρευση θα εφαρμοζόταν σε πλατφόρμες για τις οποίες δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι απειλούν την υγεία και την ασφάλεια των ανηλίκων, ανέφερε το δικαστήριο.
«Απαγορεύοντας στους ανηλίκους κάτω των δεκαπέντε ετών την πρόσβαση σε ορισμένες διαδικτυακές υπηρεσίες, ο νόμος απαιτεί εκ των πραγμάτων από κάθε άτομο, ακόμη και από τους ενήλικες, να αποδεικνύουν την ηλικία τους πριν αποκτήσει πρόσβαση», ανέφερε το Συμβούλιο στην απόφασή του.
«Ωστόσο, επειδή δεν καθόρισε τις προϋποθέσεις και τα όρια υπό τα οποία πρέπει να παρέχεται αυτή η απόδειξη, ο νομοθέτης δεν θέσπισε τις απαραίτητες νομικές εγγυήσεις για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με αυτές τις απαιτήσεις», πρόσθεσε.
Όπως αναφέρει το Reuters, ο Μακρόν ζήτησε από τον πρωθυπουργό Σεμπαστιέν Λεκoρνί να επεξεργαστεί εκ νέου το σχέδιο νόμου ώστε να συμμορφωθεί με τη δικαστική απόφαση.
Το Μέγαρο των Ηλυσίων ανέφερε ότι ο Μακρόν είναι αποφασισμένος να θέσει σε ισχύ την απαγόρευση πριν από την άνοιξη του 2027, οπότε η Γαλλία κατεβαίνει σε προεδρικές εκλογές.
Επιφυλάξεις
Αν και οι κυβερνήσεις συγκλίνουν στην ιδέα ότι τα social media είναι επιβλαβή για τα παιδιά, πολλοί ειδικοί εκφράζουν επιφυλάξεις για το κατά πόσο οι απαγορεύσεις είναι η βέλτιστη λύση.
Έκθεση που παρέδωσε στην Κομισιόν ομάδα ειδικών στη συμπεριφορά των νέων εξέφρασε αμφιβολίες ότι οι ηλικιακοί περιορισμοί από μόνοι τους αποτελούν τη λύση. Οι ειδικοί επισήμαναν την αδυναμία εφαρμογής στην Αυστραλία και πρότειναν την αναζήτηση λύσεων για όλους τους διαδικτυακούς χώρους στους οποίους περνούν τον χρόνο τους οι νέοι, στους οποίους περιλαμβάνονται ολοένα και περισσότερο και τα chatbot τεχνητής νοημοσύνης.
Ακόμα, αρκετοί ειδικοί που συμμετείχαν σε διαβουλεύσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τα προτεινόμενα μέτρα, έστειλαν επιστολή στην πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προειδοποιώντας κατά των οριζόντιων μέτρων.
Σύμφωνα με το κείμενο, οι καθολικές απαγορεύσεις δεν συνάδουν με την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων των παιδιών, καθώς περιορίζουν την πρόσβασή στην ενημέρωση, κάτι που μπορεί να τα οδηγήσει σε πιο επικίνδυνους και ανεξέλεγκτους διαδικτυακούς χώρους.
Στις ΗΠΑ, οι καθολικές απαγορεύσεις πιθανότατα θα κρίνονταν αντισυνταγματικές λόγω προσβολής του δικαιώματος των παιδιών στην ελευθερία του λόγου, ωστόσο η προσπάθεια προστασίας των παιδιών από τις επιπτώσεις των social media κινείται προς την απόδοση νομικών ευθυνών στις ίδιες τις πλατφόρμες.
