Ο καύσωνας στην Ευρώπη εξελίσσεται σε μία από τις φονικότερες και εκτενέστερες θερμικές κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανακοίνωσε την Κυριακή (28/6) ότι περισσότεροι από 1.300 επιπλέον θάνατοι έχουν ήδη καταγραφεί από τις 21 Ιουνίου, ενώ περίπου 150 εκατομμύρια άνθρωποι εξακολουθούν να ζουν υπό συνθήκες ακραίας ζέστης.
Η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά δύσκολη, καθώς το κύμα καύσωνα μετακινείται από τη δυτική προς την κεντρική και ανατολική Ευρώπη, απειλώντας πλέον χώρες των Βαλκανίων, της Πολωνίας, της Τσεχίας και της Σλοβακίας με νέες θερμοκρασίες που αγγίζουν ή ξεπερνούν τους 40 βαθμούς Κελσίου.
Ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντάνομ Γκεμπρεγέσους, τόνισε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ:
«Περισσότεροι από 1.300 επιπλέον θάνατοι έχουν καταγραφεί από τις 21 Ιουνίου λόγω των υψηλών θερμοκρασιών στην Ευρώπη».
Άνθρωποι στην Γερμανία προσπαθούν να δροσιστούν από τις δημόσιες βρύσες
Παράλληλα προειδοποίησε ότι:
«Αυτή τη στιγμή, 150 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε συνθήκες ακραίας ζέστης, εκατοντάδες άνθρωποι έχουν πεθάνει, σχολεία έχουν κλείσει και τα ηλεκτρικά δίκτυα βρίσκονται υπό τεράστια πίεση».
Europe is the fastest-warming continent on Earth, heating at twice the global average. Right now 150 million people are living under extreme heat, hundreds have died, schools are shut, grids are buckling.
Driven by climate change and global warming, the phenomenon of the…
— Tedros Adhanom Ghebreyesus (@DrTedros) June 28, 2026
Σύμφωνα με υπολογισμούς του AFP, τουλάχιστον 191 εκατομμύρια Ευρωπαίοι αναμένεται να βιώσουν θερμοκρασίες άνω των 35 βαθμών Κελσίου μέσα στην ημέρα.
Καύσωνας στην Ευρώπη: Η Γαλλία μετρά ήδη περίπου 1.000 επιπλέον θανάτους
Το μεγαλύτερο μέχρι στιγμής ανθρώπινο κόστος καταγράφεται στη Γαλλία.
Οι γαλλικές υγειονομικές αρχές ανακοίνωσαν ότι περίπου 1.000 περισσότεροι άνθρωποι από το αναμενόμενο έχασαν τη ζωή τους μόνο από τις 24 Ιουνίου και μετά, με το 85% των θυμάτων να είναι ηλικίας άνω των 65 ετών. Οι περισσότεροι θάνατοι καταγράφηκαν σε κατοικίες και όχι σε νοσοκομεία, γεγονός που προκαλεί έντονη ανησυχία στις αρχές.
Η υπουργός Υγείας της χώρας Στεφανί Ριστ προειδοποίησε ότι οι επιπτώσεις του καύσωνα δεν σταματούν με την πτώση της θερμοκρασίας.
«Το επεισόδιο δεν έχει τελειώσει», δήλωσε, εξηγώντας ότι οι θάνατοι που σχετίζονται με τη ζέστη μπορεί να συνεχίσουν να αυξάνονται ακόμη και για 10 ημέρες μετά την υποχώρηση του φαινομένου.
Παρότι ο κόκκινος συναγερμός περιορίζεται πλέον σε δύο διαμερίσματα της ανατολικής Γαλλίας, οι καταστροφικές καταιγίδες που ακολούθησαν τον καύσωνα προκάλεσαν νέα προβλήματα.
Περίπου 36.000 νοικοκυριά στη βόρεια και κεντρική Γαλλία παραμένουν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα, σύμφωνα με την εταιρεία Enedis.
Γάλλοι παίζουν ποδόσφαιρο σε κεντρικό δρόμο του Παρισιού, ενώ η πυροσβεστική ρίχνει νερό για να δροσίζεται ο κόσμος
Ρεκόρ θερμοκρασιών σε Γερμανία και Τσεχία
Η ακραία ζέστη συνεχίζει να καταρρίπτει ιστορικά ρεκόρ.
Στην Τσεχία, η θερμοκρασία έφτασε τους 41,1 βαθμούς Κελσίου στο Ντόκσανι, βόρεια της Πράγας.
Η μετεωρολογική υπηρεσία CHMI ανακοίνωσε:
«Είναι η πρώτη φορά που καταγράφουμε θερμοκρασία 41 βαθμών στο επίσημο δίκτυο σταθμών μας. Και η κορύφωση δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί».
Στη Γερμανία, η μετεωρολογική υπηρεσία DWD ανακοίνωσε προκαταρκτικά νέο ιστορικό ρεκόρ με 41,7 βαθμούς Κελσίου στο Κόσχεν, στο Βρανδεμβούργο, κοντά στα σύνορα με την Πολωνία.
Στο Βερολίνο, η αστυνομία επανέφερε τα κανόνια νερού στους δρόμους ώστε να προσφέρει ανακούφιση στους κατοίκους από την αποπνικτική ζέστη.
Παράλληλα:
- μειώθηκαν τα δρομολόγια τρένων στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία,
- ανεστάλη η λειτουργία τραμ στη Λειψία,
- αρκετές υποδομές μεταφορών επηρεάστηκαν από τη θερμική καταπόνηση,
- εκατοντάδες πολίτες παρέμειναν στα σπίτια τους μέχρι τη δύση του ήλιου.
Η θερμική κρίση μεταφέρεται προς την Κεντρική Ευρώπη και τα Βαλκάνια
Οι μετεωρολόγοι εκτιμούν ότι η δυτική Ευρώπη θα αρχίσει σταδιακά να δροσίζεται μέσα στις επόμενες ημέρες.
Αντίθετα, η ζώνη των ακραίων θερμοκρασιών μετακινείται ανατολικότερα.
Πολωνία, Σλοβακία, Ουγγαρία, Τσεχία αλλά και τα Βαλκάνια αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο του νέου κύματος, με αρκετές περιοχές να απειλούνται με θερμοκρασίες άνω των 40°C και νέα ιστορικά ρεκόρ.
Υποδομές στα όριά τους
Ο καύσωνας δεν δοκιμάζει μόνο τα συστήματα υγείας.
Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες παρατηρούνται:
- σοβαρές πιέσεις στα δίκτυα ηλεκτροδότησης,
- προβλήματα στις σιδηροδρομικές μεταφορές,
- μειωμένη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας,
- ανησυχία για τις επιπτώσεις στη γεωργία και στους υδάτινους πόρους.
Παράλληλα, μεγάλοι ποταμοί όπως ο Δούναβης και ο Πάδος εμφανίζουν ιδιαίτερα χαμηλές στάθμες, ενώ σε περιοχές της Γερμανίας εκδηλώθηκαν και πυρκαγιές εξαιτίας των ακραίων θερμοκρασιών.
Στη Ρώμη, ο Πάπας Λέων ευχαρίστησε τους πιστούς που συμμετείχαν στην κυριακάτικη προσευχή στην πλατεία του Αγίου Πέτρου, παρά τις εξαιρετικά δύσκολες καιρικές συνθήκες.
Συγκριτικές θερμοκρασίες μεταξύ Ευρωπαϊκών και αραβικών πόλεων
Η Ευρώπη δεν είναι φτιαγμένη για τέτοιες θερμοκρασίες
Η κλίμακα της κρίσης αποδίδεται όχι μόνο στην ένταση του φαινομένου, αλλά και στην ίδια τη δομή των ευρωπαϊκών κοινωνιών. Μεγάλο μέρος των κατοικιών, των δικτύων μεταφορών και των ενεργειακών υποδομών σχεδιάστηκε σε μια εποχή όπου τέτοιες θερμοκρασίες θεωρούνταν εξαιρετικά σπάνιες.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και λίγες ημέρες πάνω από τους 40 βαθμούς Κελσίου αρκούν για να προκαλέσουν σοβαρές δυσλειτουργίες: από υπερφόρτωση στα ηλεκτρικά δίκτυα μέχρι προβλήματα στις σιδηροδρομικές γραμμές και πίεση στα νοσοκομεία.
Όπως σημειώνουν ειδικοί, μόλις το 20% των κατοικιών στην Ευρώπη διαθέτει κλιματισμό, ενώ σε πολλές βόρειες χώρες τα κτίρια είναι κατασκευασμένα για να συγκρατούν τη θερμότητα και όχι να τη διαχέουν.
Μια κρίση που δεν είναι πλέον «έκτακτη»
Η επιστημονική κοινότητα επιμένει ότι η ζέστη έχει πλέον εξελιχθεί σε έναν από τους πιο θανατηφόρους περιβαλλοντικούς κινδύνους παγκοσμίως. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΠΟΥ, εκατοντάδες χιλιάδες θάνατοι ετησίως συνδέονται με τη θερμική καταπόνηση, ενώ οι ευάλωτες κοινωνικές ομάδες πλήττονται δυσανάλογα.
Η Laurie Parsons επισημαίνει ότι η θνησιμότητα αφορά κυρίως ηλικιωμένους και χαμηλότερα εισοδήματα, όπου η πρόσβαση σε δροσερούς χώρους ή κλιματισμό είναι περιορισμένη, μετατρέποντας τη ζέστη σε κοινωνικό δείκτη ανισότητας.
Οι επιστήμονες συμφωνούν ότι η κλιματική αλλαγή δεν προκαλεί απλώς τα φαινόμενα, αλλά αυξάνει δραματικά τη συχνότητα και την έντασή τους. Οι θερμοκρασίες σήμερα είναι περίπου 1,25°C υψηλότερες από τα προβιομηχανικά επίπεδα, ενώ η πιθανότητα εμφάνισης ακραίων καυσώνων έχει πολλαπλασιαστεί.
Σύμφωνα με μελέτες, γεγονότα όπως το σημερινό κύμα ζέστης είναι πλέον έως και 30 φορές πιο πιθανά σε σχέση με το παρελθόν.
