Το Ανώτατο Δικαστήριο στις Ηνωμένες Πολιτείες επέτρεψε σήμερα, Τρίτη, στην Exxon Mobil να προσφύγει δικαστικά εναντίον κρατικών εταιρειών πετρελαίου της Κούβας για τη δήμευση περιουσίας που σημειώθηκε μετά την κατάληψη της εξουσίας από το «καθεστώς» του Φιντέλ Κάστρο, πριν από σχεδόν επτά δεκαετίες.
Η απόφαση που επιτρέπει στην Exxon να προχωρήσει σε μία τέτοια μήνυση, έρχεται σε μία περίοδο που ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει υιοθετήσει επιθετική στάση απέναντι στην Αβάνα.
Ο δικαστής Μπρετ Κάβανο συνέταξε την απόφαση για την πλειοψηφία (6-3), με τους φιλελεύθερους δικαστές να μειοψηφούν.
Η απόφαση αποτελεί την τελευταία εξέλιξη σε μια ασυνήθιστη συρροή νομικών και γεωπολιτικών κινήσεων που έχει λάβει η Ουάσιγκτον για να αυξήσει την πίεση στην Κούβα.
Η κυβέρνηση Τραμπ απήγγειλε κατηγορίες κατά του πρώην προέδρου της Κούβας, Ραούλ Κάστρο, στις 20 Μαΐου, για κατηγορίες που απορρέουν από τον φερόμενο ρόλο του στην κατάρριψη δύο πολιτικών αεροσκαφών το 1996, η οποία στοίχισε τη ζωή σε τέσσερις ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων τριών Αμερικανών.
Ο Τραμπ έχει επίσης αφήσει να εννοηθεί το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης στην Κούβα, δηλώνοντας στους δημοσιογράφους τον Μάρτιο ότι μπορεί να έχει την «τιμή να καταλάβει την Κούβα».
Μία ημέρα μετά την απαγγελία κατηγοριών κατά του Κάστρο, το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε μια άλλη υπόθεση που αφορούσε περιουσία η οποία είχε κατασχεθεί από την Κούβα. Σε εκείνη την απόφαση, το δικαστήριο με πλειοψηφία 8-1 επέτρεψε να προχωρήσει μια αγωγή εναντίον των μεγαλύτερων εταιρειών κρουαζιέρας στον κόσμο, οι οποίες είχαν ελλιμενιστεί στην προβλήτα της Αβάνας κατά τη διάρκεια της περιόδου αναθέρμανσης των σχέσεων επί κυβέρνησης Ομπάμα.
Η υπόθεση της Exxon συνδέεται επίσης με περιουσία που κατασχέθηκε το 1960, λίγο μετά την άνοδο του Κάστρο στην εξουσία, καθώς και με έναν νόμο που ψήφισε το Κογκρέσο το 1996, ο οποίος επιτρέπει σε Αμερικανούς υπηκόους να προσφεύγουν δικαστικά για αυτή τη δημευμένη περιουσία στα αμερικανικά δικαστήρια.
Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1950, η Standard Oil Company -η οποία αργότερα μετονομάστηκε σε Exxon Mobil Corporation- είχε εκτεταμένες δραστηριότητες στην Κούβα, συμπεριλαμβανομένου ενός διυλιστηρίου, πολλαπλών τερματικών σταθμών προϊόντων και 117 πρατηρίων καυσίμων, τα οποία κατασχέθηκαν από την κυβέρνηση Κάστρο και ενσωματώθηκαν σε κρατικές επιχειρήσεις.
Μια αμερικανική επιτροπή το 1969 πιστοποίησε τη ζημία της Standard Oil σε σχεδόν 72 εκατομμύρια δολάρια. Με τους τόκους και το αίτημα της Exxon για τριπλασιασμό των αποζημιώσεων, ενδέχεται να διακυβεύονται εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια.
Το δικαστήριο που αποφάσισε για την Exxon, εξέτασε τον τρόπο με τον οποίο ο νόμος του 1996 αλληλεπιδρά με έναν άλλον ομοσπονδιακό νόμο, ο οποίος γενικά απαγορεύει στους Αμερικανούς να μηνύουν ξένες κυβερνήσεις στα δικαστήρια των ΗΠΑ.
Η Exxon υποστήριξε ότι το Κογκρέσο ουσιαστικά αντικατέστησε τον άλλο νόμο όταν ψήφισε την πράξη του 1996, αλλά οι κουβανικές κρατικές εταιρείες δήλωσαν ότι θα έπρεπε να προστατεύονται από τη δικαστική διαμάχη.
Το Κογκρέσο και η ομοσπονδιακή δικαιοσύνη εμφανίζονται γενικά διστακτικοί στο να επιτρέπουν αγωγές κατά ξένων κυβερνήσεων σε εγχώρια δικαστήρια, εν μέρει λόγω του φόβου ότι οι ξένες κυβερνήσεις θα απαντούσαν ανοίγοντας τον δρόμο για παρόμοιες αγωγές στο εξωτερικό κατά των Ηνωμένων Πολιτειών.
Πέρυσι, σε μια ξεχωριστή υπόθεση, ένα δικαστήριο έκρινε ομόφωνα ότι οι οικογένειες των θυμάτων τρομοκρατικών επιθέσεων στο Ισραήλ θα μπορούσαν να μηνύσουν την Παλαιστινιακή Αρχή στα δικαστήρια των ΗΠΑ.
