Στις χώρες που συνεχίζουν να ενισχύουν το πιστοληπτικό τους προφίλ και να μειώνουν το δημόσιο χρέος τους συγκαταλέγεται η Ελλάδα, την ώρα που αρκετές οικονομίες της Ευρωζώνης αντιμετωπίζουν αυξανόμενες δημοσιονομικές πιέσεις από το υψηλότερο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους, σύμφωνα με τη Scope Ratings.
Οι μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών οδηγούν σε σταδιακή σύγκλιση των κρατικών αξιολογήσεων στην Ευρωζώνη, με την Ελλάδα να ξεχωρίζει για τη σημαντική αποκλιμάκωση του δείκτη χρέους προς ΑΕΠ, ενώ χώρες όπως η Γαλλία, το Βέλγιο και η Φινλανδία βρίσκονται αντιμέτωπες με επιδείνωση των δημοσιονομικών τους προοπτικών.
Απόκρυψη αποκλίσεων
Η σταθερότητα του συνολικού δημόσιου χρέους στην Ευρωζώνη αποκρύπτει αποκλίνουσες δημοσιονομικές πορείες μεταξύ των κρατών-μελών, με τους κινδύνους για τη βιωσιμότητα του χρέους να συγκεντρώνονται σε μια ομάδα χωρών που αντιμετωπίζουν αυξανόμενο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους και επιδείνωση των δημοσιονομικών τους μεγεθών, σύμφωνα με τη Scope Ratings.
Ο οίκος εκτιμά ότι το συνολικό χρέος της Ευρωζώνης θα διαμορφωθεί περίπου στο 90% του ΑΕΠ έως το 2031, από 88% στο τέλος του 2025, παραμένοντας πάντως χαμηλότερα από το ιστορικό υψηλό του 97% που καταγράφηκε το 2020 κατά την περίοδο της πανδημίας.
Ωστόσο, η φαινομενικά σταθερή αυτή εικόνα καλύπτει σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των κρατών. Κατά τη Scope, οι βασικοί κίνδυνοι για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του χρέους στην Ευρωζώνη εντοπίζονται αφενός σε χώρες με ήδη υψηλό δημόσιο χρέος και αφετέρου σε οικονομίες όπου οι δημοσιονομικές συνθήκες επιδεινώνονται, καθώς ολοένα και μεγαλύτερο μέρος των μελλοντικών προϋπολογισμών θα απαιτείται για την κάλυψη αυξημένων πληρωμών τόκων.
Ορισμένες από τις πιο έντονες διαρθρωτικές πιέσεις παρατηρούνται μάλιστα σε χώρες με υψηλές πιστοληπτικές αξιολογήσεις, ενώ κράτη που προχώρησαν σε ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις, ιδιαίτερα μετά την κρίση χρέους της Ευρωζώνης, συνεχίζουν να βελτιώνουν το πιστωτικό τους προφίλ.
Η εξέλιξη αυτή συμβάλλει στη σταδιακή σύγκλιση των κρατικών αξιολογήσεων στην Ευρωζώνη. Κατά το τελευταίο έτος, η Scope προχώρησε σε θετικές αξιολογικές ενέργειες για την Ελλάδα, την Πορτογαλία, την Ισπανία και την Κύπρος, ενώ αντίθετα έλαβε αρνητικές αποφάσεις για τη Φινλανδία, τη Γαλλία, το Βέλγιο και την Αυστρία.
Το αυξανόμενο κόστος εξυπηρέτησης χρέους αποτελεί βασική πρόκληση
Η Scope επισημαίνει ότι η αύξηση των δαπανών για τόκους αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους διαρθρωτικούς κινδύνους για τις πιο υπερχρεωμένες χώρες της Ευρωζώνης, καθιστώντας τες περισσότερο ευάλωτες σε μελλοντικά οικονομικά σοκ που θα μπορούσαν να επιβαρύνουν περαιτέρω τα δημόσια οικονομικά τους.
Μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης των οποίων το δημόσιο χρέος υπερβαίνει το όριο του 60% του ΑΕΠ που προβλέπει η Συνθήκη του Μάαστριχτ, οι καθαρές πληρωμές τόκων ως ποσοστό των κρατικών εσόδων αυξάνονται σημαντικά στη Γαλλία, τη Φινλανδία, την Ιταλία, το Βέλγιο, τη Γερμανία και τη Σλοβακία.
Οι δημοσιονομικές πιέσεις είναι ιδιαίτερα έντονες στη Γαλλία, τη Φινλανδία και το Βέλγιο, όπου τα επίπεδα χρέους είναι ήδη υψηλά και αναμένεται να αυξηθούν κατά περισσότερο από 10 ποσοστιαίες μονάδες έως το 2031.
Αντίστοιχες προκλήσεις αντιμετωπίζουν η Σλοβακία και η Αυστρία, αν και στην περίπτωση της δεύτερης η προβλεπόμενη αύξηση του χρέους είναι μικρότερη. Η διατήρηση υψηλών ελλειμμάτων και οι πολιτικοί περιορισμοί στην εφαρμογή επαρκών μέτρων δημοσιονομικής προσαρμογής αποτελούν βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν τις αξιολογήσεις των συγκεκριμένων χωρών.
Παρόμοιες προκλήσεις αντιμετωπίζει και η Γερμανία. Ωστόσο, το συγκριτικά χαμηλό επίπεδο δημόσιου χρέους και ο ρόλος της ως χώρας αναφοράς για την έκδοση κρατικών ομολόγων στην Ευρωζώνη της προσφέρουν μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία. Επιπλέον, σημαντικό μέρος του νέου δανεισμού αναμένεται να κατευθυνθεί στη χρηματοδότηση επενδύσεων τα επόμενα χρόνια.
Η Ιταλία βλέπει επίσης αυξανόμενο ποσοστό των κρατικών εσόδων να κατευθύνεται στην πληρωμή τόκων. Ωστόσο, η πρόσφατη πολιτική σταθερότητα επέτρεψε στην κυβέρνηση να μειώσει το δημοσιονομικό έλλειμμα και να προωθήσει σημαντικές μεταρρυθμίσεις, με τη στήριξη και ευρωπαϊκών κονδυλίων, γεγονός που αναμένεται να διατηρήσει τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ σε γενικές γραμμές σταθερό τα επόμενα χρόνια, παρά τους σχετικά χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης.
Ελλάδα, Πορτογαλία και Ισπανία συνεχίζουν τη μείωση του χρέους
Στον αντίποδα, αρκετές χώρες της Ευρωζώνης εξακολουθούν να αποκομίζουν οφέλη από μεταρρυθμίσεις που υλοποιήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια.
Η Ελλάδα αναμένεται έως το 2031 να καταγράψει μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ κατά 76 ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με τα προ πανδημίας επίπεδα του 2019. Αντίστοιχα, η Πορτογαλία προβλέπεται να μειώσει το χρέος της κατά 39 ποσοστιαίες μονάδες και η Ισπανία κατά 7 μονάδες.
Παράλληλα, η Πορτογαλία και η Σλοβενία ξεχωρίζουν ως οι μοναδικές χώρες με λόγο χρέους άνω του 60% του ΑΕΠ το 2025 που αναμένεται να εμφανίζουν χαμηλότερες δαπάνες τόκων το 2031 σε σχέση με το 2019. Ως εκ τούτου, οι πιέσεις στους κρατικούς προϋπολογισμούς από το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους εκτιμάται ότι θα παραμείνουν περιορισμένες.
Η χαμηλή ανάπτυξη δυσκολεύει τη δημοσιονομική προσαρμογή
Σύμφωνα με τη Scope, η ασθενής οικονομική ανάπτυξη στην Ευρωζώνη, η οποία αναμένεται να κινηθεί γύρω στο 1% ετησίως, σε συνδυασμό με τις αυξανόμενες δημοσιονομικές ανάγκες που προκύπτουν από την ενίσχυση των αμυντικών δαπανών και το αυξανόμενο κόστος των κοινωνικών παροχών λόγω της γήρανσης του πληθυσμού, δυσχεραίνουν τη δημοσιονομική προσαρμογή που απαιτείται για τη δημιουργία πρωτογενών πλεονασμάτων και την αναστροφή των ανοδικών τάσεων του δημόσιου χρέους.
Ο οίκος τονίζει ότι η διατήρηση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας του χρέους και, κατ’ επέκταση, των υφιστάμενων πιστοληπτικών αξιολογήσεων, προϋποθέτει έναν συνδυασμό πολιτικών που θα περιλαμβάνει μεταρρυθμίσεις ενίσχυσης της ανάπτυξης και της παραγωγικότητας, βελτίωση της λειτουργίας της αγοράς εργασίας, βαθύτερη ενοποίηση των κεφαλαιαγορών, ενίσχυση της ενεργειακής ανθεκτικότητας, αντιμετώπιση των πιέσεων που συνδέονται με τη γήρανση του πληθυσμού και συγκράτηση της αύξησης των κοινωνικών δαπανών.
Πηγή: OT.gr
