Διαστάσεις χιονοστιβάδας έχει πάρει πλέον η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα, όπως αποτυπώνουν και τα σημερινά, άκρως ανησυχητικά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον πληθωρισμό.
Η εκτόξευση του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή στο 5,4% τον Απρίλιο, κρύβει έναν εκρηκτικό ρυθμό αύξησης όλων των δεικτών που αφορούν τη στέγαση.
Ο συνολικός πληθωρισμός της στέγασης τρέχει πλέον με υπερδιπλάσιο ρυθμό από το γενικό πληθωρισμό, στο 13,4% σε ετήσια βάση.
Τα ενοίκια κατοικιών αυξήθηκαν κατά 7,6%, ποσοστό που «κουμπώνει» αθροιστικά στις προηγούμενες ανατιμήσεις. Εξίσου τσουχτερές είναι οι ανατιμήσεις για επισκευή και συντήρηση κατοικίας (7,3%) και σε υπηρεσίες που σχετίζονται με το σπίτι (6,1%).
Ο παράγοντας που απογείωσε τον Απρίλιο τον πληθωρισμό στέγασης, είναι η ενέργεια. Το ηλεκτρικό ρεύμα ακρίβυνε κατά 14%, το φυσικό αέριο 19,3%, το πετρέλαιο θέρμανσης 53,2%.
Μέσα σε μόλις ένα μήνα, μεταξύ Μαρτίου και Απριλίου, το φυσικό αέριο ακρίβυνε κατά 39,5% και το πετρέλαιο θέρμανσης 18,5%. Πρόκειται μόνο για το πρώτο κύμα των ενεργειακών ανατιμήσεων που φέρνει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, ο αντίκτυπος των οποίων πρόκειται να γίνει πιο οδυνηρά αισθητός τους επόμενους μήνες.
Στέγαση και ενεργειακή φτώχεια
Προς το παρόν ο ήπιος ανοιξιάτικος καιρός «προστάτευσε» εμμέσως τα νοικοκυριά από τις υψηλές ενεργειακές ανάγκες. Οι επιπτώσεις της κρίσης έγιναν άμεσα ορατές στα καύσιμα αυτοκινήτου, το πετρέλαιο κίνησης και τα μεταφορικά κόστη.
Όμως μαζί με τους πρώτους θερινούς καύσωνες και τις αυξημένες ανάγκες για χρήση κλιματιστικού, θα αρχίσουν να καταφθάνουν ακόμα πιο φουσκωμένοι λογαριασμοί για τα οικιακά τιμολόγια. Η αδυναμία εξασφάλισης θερμικής άνεσης εντός του σπιτιού θα γίνεται πιο έντονη, επιδεινώνοντας το φαινόμενο της ενεργειακής φτώχειας.
Ήδη η χώρα μας έχει το υψηλότερο ποσοστό νοικοκυριών που έχουν δηλώνουν οικονομική αδυναμία για ικανοποιητική θέρμανση το χειμώνα και δροσιά το καλοκαίρι, στο 18,1%, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ. Μετρήσεις της Greenpeace ανεβάζουν το ποσοστό των νοικοκυριών που αδυνατούν να εξασφαλίσουν επαρκή δροσισμό στο σπίτι τους στο 34%.
Πρόκειται για έναν από τους δείκτες υλικής στέρησης που αφορούν τη στέγαση, στους οποίους η Ελλάδα δυστυχώς διαπρέπει. Την ίδια στιγμή, πάνω από τέσσερα στα δέκα νοικοκυριά (41,8%), δυσκολεύονται να πληρώσουν ενοίκια, δόσεις στεγαστικών δανείων, πάγιους λογαριασμούς και καταναλωτικά δάνεια. Για τα φτωχά νοικοκυριά το ποσοστό αγγίζει το 76%.
Generation Rent
Δεν είναι μόνο ο ετήσιος πληθωρισμός της στέγασης, στο 13,8% που χτυπάει καμπανάκι. Αθροιστικά από το 2020, ο δείκτης τιμών καταναλωτή στη στέγαση έχει αυξηθεί σχεδόν κατά 40%. Το ίδιο διάστημα τα ενοίκια, σε μεγάλα αστικά κέντρα όπως η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη, έχουν αυξηθεί σωρευτικά ως και πάνω από 50%, όπως αποτυπώνεται στις αγγελίες ακινήτων. Η ιδιοκατοίκηση έχει υποχωρήσει ραγδαία στο 69%, ενώ στο κέντρο της Αθήνας σύμφωνα με υπολογισμούς της ΤτΕ είναι κάτω από 65%.
Η «generation rent», η γενιά που ζει στο νοίκι ή συγκατοικεί αναγκαστικά με τους γονείς της, βιώνει με τον πλέον οδυνηρό τρόπο τη στεγαστική κρίση. Η έλλειψη προσιτής κατοικίας δεν είναι βραχνάς μόνο για τους νέους και όσους έχουν ή θέλουν να κάνουν οικογένεια, αλλά και για τα μονομελή νοικοκυριά – κάθε ηλικίας – που συνεχώς πληθαίνουν. Οι αλλαγές στο δημογραφικό, η αύξηση του προσδόκιμου ζωής, ακόμα και η αύξηση των διαζυγίων και των μονογονεϊκών νοικοκυριών, εντείνουν τη στεγαστική πίεση, όπως αναγνωρίζει και η Τράπεζας της Ελλάδας.
Ο Μητσοτάκης…πανηγυρίζει για το «Σπίτι μου 2»
Σε ένα τέτοιο ασφυκτικό περιβάλλον, φαντάζει εμπαιγμός να πανηγυρίζει ο πρωθυπουργός μέσω facebook για τη δήθεν επιτυχία του προγράμματος «Σπίτι Μου 2», που έληξε πρόωρα και αιφνιδιαστικά, αφήνοντας ξεκρέμαστους χιλιάδες δικαιούχους.
Στην καθιερωμένη κυχωρίς να ζητήσει καν ένα συγνώμη για το «είπα-ξείπα» στις προθεσμίες που η ίδια η κυβέρνηση όρισε, επιδίδεται σε δημιουργική λογιστική για να επιδείξει νίκες στο στεγαστικό. Πανηγυρίζει ότι η απορρόφηση του προϋπολογισμού για το Σπίτι Μου 2 έφτασε το 84,1%. Κάνει πως αγνοεί ότι από τον στόχο των 20.000 δικαιούχων, λιγότεροι από 13.500 κατάφεραν να πάρουν έγκριση δανείου, μόνο αφού δόθηκε εξάμηνη παράταση και αυξήθηκαν τα εισοδηματικά κριτήρια. Ακόμα και από αυτούς, περίπου 2.500 κινδυνεύουν να πεταχτούν εκτός, επειδή δεν προλαβαίνουν τις προθεσμίες, εξαιτίας της ασυνέπειας της κυβέρνησης.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, προσπερνά τις πολλαπλές αποτυχίες, και αθροίζει το «Σπίτι Μου 1» και «Σπίτι Μου 2» για να καυχηθεί ότι «το σύνολο των νοικοκυριών που έχουν ωφεληθεί προσεγγίζει τον πληθυσμό μιας πόλης όπως ο Πύργος, η Κέρκυρα ή το Κιλκίς». Παραπέμπει δε στη σελίδα stegasi.gov.gr, όπου «οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να βρουν πάνω από 40 πολιτικές μας για την προσιτή στέγη».
Μόνο που συγκρίνει μήλα με πορτοκάλια, βάζοντας στον ίδιο κουβά διαφορετικά προγράμματα, κάποια εκ των οποίων είναι αμφίβολης επιτυχίας ή δεν έχουν καν αρχίσει.
Ξεχνά επίσης την υπόσχεση ότι μέσω των προγραμμάτων Σπίτι Μου «πάνω 30.000 δικαιούχοι θα βρουν κατοικία». Μόνο που τελικά, τα φθηνά επιδοτούμενα δάνεια δεν κατάφεραν μέχρι στιγμής να τα πάρουν ούτε καν 20.000 άτομα, που είχαν ήδη χρήματα ή δανείστηκαν ιδιωτικά για να συμπληρώσουν από την τσέπη τους.
Πέρα από τα τεχνικά προβλήματα, μία από τις βασικές κακοδαιμονίες των προγραμμάτων «Σπίτι Μου» είναι ότι ώθησαν ανοδικά τις τιμές των ακινήτων, φουσκώνοντας τη ζήτηση χωρίς αντίστοιχη αύξηση της προσφοράς.
Πρωτοβουλία για τη στεγαστική κρίση από το ΠΑΣΟΚ
«Η στεγαστική κρίση εξελίσσεται σε κοινωνικό εφιάλτη και η Κυβέρνηση παραμένει απλός παρατηρητής», σημειώνει το ΠΑΣΟΚ, σε σημερινή ανακοίνωση.
«Η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή και ανεξέλεγκτη στεγαστική κρίση που απειλεί τη δημογραφική βιωσιμότητα, την κοινωνική συνοχή και την ίδια την αξιοπρέπεια των πολιτών», επισημαίνουν οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ με ερώτηση προς τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και την Υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.
Παραπέμπουν στα στοιχεία της Eurostat που αναδεικνύουν την Ελλάδα μακράν πρώτη στη στεγαστική επιβάρυνση. Θυμίζουν ότι τα ενοίκια αυξήθηκαν πάνω από 10% το 2025 και παραπέμπουν στην πρόσφατη έρευνα του ΚΕΦΙΜ για τα ενοίκια: ένα μικρό διαμέρισμα έως 60 τ.μ. στην Αττική απαιτεί το 70,2% του μέσου μισθού, ενώ για μεγαλύτερα διαμερίσματα το ποσοστό αυτό πλησιάζει το 94%.
Ζητάνε να γίνει ένας σοβαρός και αξιόπιστος απολογισμός για την αποτελεσματικότητα των μέχρι τώρα παρεμβάσεων στο στεγαστικό, και επιπλέον μέτρα ειδικά για την ανάσχεση της εκρηκτικής αύξησης των ενοικίων.
Τα βασικά γίνονται πολυτέλεια
Το δυσβάστακτο κόστος στέγασης και τις ιλιγγιώδεις ανατιμήσεις σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες, θέτει στο επίκεντρο και η Νέα Αριστερά, με αφορμή τα νέα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον πληθωρισμό.
«Η πολιτική Μητσοτάκη μετέτρεψε φαγητό, σπίτι, μεταφορές σε πολυτέλεια», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Ζητάει μεταξύ άλλων μηδενικό ΦΠΑ στα βασικά είδη διατροφής και 5% στα υπόλοιπα τρόφιμα, μείωση του ΕΦΚ στα καύσιμα στα κατώτατα όρια της ΕΕ, ουσιαστικές αυξήσεις στους μισθούς και κατάργηση των φοροαπαλλαγών στα funds και τους μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους.
