Η Ουγγαρία βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις σοβαρότερες έρευνες διαφθοράς των τελευταίων δεκαετιών, καθώς η Αρχή Ακεραιότητας της χώρας ζητά τη διερεύνηση υποθέσεων που αφορούν δισεκατομμύρια ευρώ ευρωπαϊκών και δημόσιων πόρων τα οποία φέρονται να χάθηκαν κατά τη διάρκεια της 16χρονης διακυβέρνησης του Βίκτορ Όρμπαν.
Οι αποκαλύψεις έρχονται σε μια περίοδο βαθιών πολιτικών ανακατατάξεων στη χώρα. Η νέα κυβέρνηση του πρωθυπουργού Πέτερ Μάγιαρ, η οποία ανέτρεψε το καθεστώς του Fidesz (σ.σ. το κόμμα του Βίκτορ Όρμπαν) στις εκλογές του Απριλίου, έχει θέσει ως βασική προτεραιότητα την αποκάλυψη πιθανών σκανδάλων της προηγούμενης περιόδου και την αποκατάσταση των σχέσεων με τις Βρυξέλλες.
Ο πρόεδρος της Αρχής Ακεραιότητας, Φέρεντς Παλ Μπίρο, δήλωσε ότι υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις για ένα οργανωμένο σύστημα κατασπατάλησης δημόσιων πόρων, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ποινικών διώξεων κατά πρώην υψηλόβαθμων πολιτικών στελεχών, εφόσον οι έρευνες επιβεβαιώσουν τα ευρήματα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί, κρατικές συμβάσεις ύψους περίπου 10 δισεκατομμυρίων ευρώ παρουσιάζουν ενδείξεις υπερκοστολόγησης, ενώ περίπου 3,5 δισεκατομμύρια ευρώ θεωρείται ότι συνδέονται με ύποπτες πρακτικές και πιθανές παρατυπίες.
Έρευνα για τις τρεις εταιρείες που φαίνεται να ευνοούνταν στην Ουγγαρία
Η Αρχή Ακεραιότητας υποστηρίζει ότι τρεις εταιρείες απορρόφησαν δυσανάλογα μεγάλο μέρος των κρατικών συμβάσεων τα προηγούμενα χρόνια, μέσω διαδικασιών που φέρονται να ευνοούσαν συγκεκριμένους αναδόχους.
Παράλληλα, ουγγρικά και διεθνή μέσα αποκαλύπτουν ότι οι έρευνες έχουν ήδη αρχίσει να αγγίζουν επιχειρηματίες που θεωρούνταν μέρος του ευρύτερου οικονομικού δικτύου του Όρμπαν.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του επιχειρηματία Γκιούλα Μπάλασι, οι εταιρείες του οποίου σχεδίαζαν επί χρόνια τις κυβερνητικές επικοινωνιακές καμπάνιες του Fidesz.
Η ουγγρική αστυνομία προχώρησε σε δέσμευση περιουσιακών στοιχείων και πάγωμα τραπεζικών λογαριασμών στο πλαίσιο της έρευνας για υπεξαίρεση και ξέπλυμα χρήματος.
Σύμφωνα με στοιχεία της Transparency International που επικαλούνται τα ουγγρικά μέσα, εταιρείες του Μπάλασι είχαν λάβει κρατικές συμβάσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ κατά την περίοδο διακυβέρνησης Όρμπαν.
Το σχέδιο Μάγιαρ για την αποκάλυψη των υποθέσεων
Ο Πέτερ Μάγιαρ, ο οποίος υπήρξε για χρόνια μέρος του πολιτικού συστήματος του Fidesz πριν μετατραπεί στον βασικό αντίπαλο του Όρμπαν, έχει δεσμευτεί ότι θα προχωρήσει σε πλήρη διερεύνηση υποθέσεων διαφθοράς.
Η κυβέρνησή του σχεδιάζει τη δημιουργία Εθνικού Γραφείου Ανάκτησης Περιουσιακών Στοιχείων, ενώ έχει ανακοινώσει τη σύσταση κοινοβουλευτικών επιτροπών που θα εξετάσουν πιθανές καταχρήσεις εξουσίας, κρατικών πόρων και ευρωπαϊκών κονδυλίων κατά την προηγούμενη περίοδο.
Παράλληλα, η Βουδαπέστη προωθεί νέες αντικαταχρηστικές και αντιδιαφθορικές μεταρρυθμίσεις προκειμένου να ενισχυθούν οι αρμοδιότητες της Αρχής Ακεραιότητας και να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των ευρωπαϊκών θεσμών.
Οι κινήσεις αυτές συνδέονται άμεσα με τα κονδύλια που είχαν παγώσει οι Βρυξέλλες λόγω ανησυχιών για το κράτος δικαίου και τη διαφθορά.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε πρόσφατα την αποδέσμευση σημαντικού μέρους των χρημάτων μετά τις μεταρρυθμίσεις της νέας κυβέρνησης.
Ο πιο πιστός σύμμαχος του Τραμπ στην Ευρώπη
Ο Βίκτορ Όρμπαν υπήρξε επί σειρά ετών ο στενότερος και πιο πιστός πολιτικός σύμμαχος του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στην Ευρώπη.
Ο Ούγγρος ηγέτης είχε στηρίξει δημόσια τον Τραμπ τόσο στις εκλογές του 2020 όσο και σε εκείνες του 2024, ενώ συχνά προβαλλόταν από το κίνημα MAGA ως πρότυπο «δημοκρατίας» και σκληρής αντιμεταναστευτικής πολιτικής.
Οι δύο άνδρες διατηρούσαν στενή πολιτική σχέση, με τον Τραμπ να επαινεί επανειλημμένα τον Όρμπαν στις προεκλογικές του συγκεντρώσεις.
Η ήττα του Όρμπαν στις εκλογές του 2026 θεωρήθηκε από πολλούς αναλυτές ως σημαντικό πλήγμα για το ευρύτερο δίκτυο των εθνικιστικών και ακροδεξιών δυνάμεων που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη.
Η κληρονομιά των συγκρούσεων με την Ευρώπη
Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην εξουσία, ο Όρμπαν βρέθηκε επανειλημμένα σε σύγκρουση με τις Βρυξέλλες για ζητήματα κράτους δικαίου, ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης, ελευθερίας του Τύπου, μεταναστευτικής πολιτικής και δικαιωμάτων των μειονοτήτων.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε φτάσει το 2022 στο σημείο να χαρακτηρίσει την Ουγγαρία «εκλογική απολυταρχία», ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πάγωσε δισεκατομμύρια ευρώ ευρωπαϊκών κονδυλίων επικαλούμενη σοβαρές ανησυχίες για τη διαφθορά και τη λειτουργία των θεσμών.
Μετά την αλλαγή κυβέρνησης, η νέα ηγεσία έχει ήδη κινηθεί για την κατάργηση θεσμών που είχαν δημιουργηθεί επί Όρμπαν και είχαν επικριθεί από την ΕΕ ως εργαλεία πολιτικού ελέγχου.
Τα σκάνδαλα και οι αμφιλεγόμενες υποθέσεις της εποχής Όρμπαν
Οι σημερινές έρευνες δεν αποτελούν μεμονωμένο περιστατικό. Τα τελευταία χρόνια η κυβέρνηση Όρμπαν βρέθηκε στο επίκεντρο σειράς καταγγελιών για ευνοϊκή μεταχείριση επιχειρηματιών που συνδέονταν με το Fidesz, κρατικές συμβάσεις χωρίς επαρκή ανταγωνισμό, συγκέντρωση μέσων ενημέρωσης σε φιλικά προς την κυβέρνηση επιχειρηματικά σχήματα και περιορισμό ανεξάρτητων θεσμών.
Τις τελευταίες εβδομάδες, πέρα από την υπόθεση των 3,5 δισ. ευρώ, έχουν ανοίξει φάκελοι που αφορούν τη διαχείριση κονδυλίων της κεντρικής τράπεζας, κρατικές διαφημιστικές δαπάνες εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ και τη δράση επιχειρηματιών που θεωρούνταν μέλη του στενού οικονομικού περιβάλλοντος του πρώην πρωθυπουργού.
Το ερώτημα πλέον είναι, το πόσο βαθιά θα φτάσουν οι έρευνες και αν θα οδηγήσουν για πρώτη φορά σε ποινικές διώξεις εναντίον προσώπων που βρέθηκαν στον πυρήνα του συστήματος εξουσίας που οικοδόμησε ο Βίκτορ Όρμπαν κατά τη μακρόχρονη κυριαρχία του στην ουγγρική πολιτική σκηνή.
