Από το 1979, οκτώ αλλαγές καθεστώτων σε πετρελαιοπαραγωγικές χώρες είχαν ως αποτέλεσμα συνήθως αυξήσεις τιμών έως και 76%, με μέσο όρο αύξησης 30% και διαρκείς επιπτώσεις στην αγορά.
Τη σταθερότητα που έχει επιδείξει η παγκόσμια αγορά πετρελαίου τόσο στα γεγονότα της Βενεζουέλας, όσο και στου Ιράν, επισημαίνει η JP Morgan, καθώς αν και οι τιμές του πετρελαίου σημείωσαν αύξηση λόγω των εξελίξεων στο Ιράν, η αγορά δεν έχει αντιδράσει έντονα, εν μέρει λόγω της υπερπροσφοράς και των γεωπολιτικών κινδύνων.
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ φαίνεται να αναγνωρίζουν τον κίνδυνο από μια στρατιωτική επέμβαση στο Ιράν, καθώς η επιβολή βίας ενδέχεται να οδηγήσει σε μεγαλύτερη αποσταθεροποίηση της περιοχής. Επιπλέον, η στρατηγική του Ιράν φαίνεται να είναι προσεκτική, αποφεύγοντας πλήγματα στις πετρελαϊκές υποδομές, ενώ προειδοποιεί για αντίποινα σε περίπτωση επιθέσεων, υπογραμμίζοντας τον κίνδυνο μιας περαιτέρω κλιμάκωσης της κρίσης.
Αυτή η ισορροπία είναι που έχει κρατήσει τις τιμές του πετρελαίου εντός ενός στενού εύρους, αν και η νευρικότητα δεν λείπει.
Από τη Βενεζουέλα στο… Ιράν
Στη μέση μιας πυκνής σε εξελίξεις αρχής του έτους, η προσοχή της αγοράς έχει μετατοπιστεί από τη Βενεζουέλα στο Ιράν, όπου οι διαμαρτυρίες που ξέσπασαν πριν από 16 ημέρες έχουν εξελιχθεί στις πιο σημαντικές αναταραχές της χώρας τα τελευταία χρόνια.
Σε αντίθεση με προηγούμενες διαμαρτυρίες, που συχνά προκλήθηκαν από ανησυχίες για την ακεραιότητα των εκλογών ή την επιβολή νόμων δημόσιας ηθικής, οι τρέχουσες διαδηλώσεις – αρχικά από καταστηματάρχες και φτωχούς – φαίνεται να οφείλονται σε βαθιά δημόσια δυσαρέσκεια με την κακοδιαχείριση της ιρανικής οικονομίας από το καθεστώς.
Η κρίση ηλεκτρικής ενέργειας σε εθνικό επίπεδο, οι περιορισμοί στην κατανάλωση νερού, η σοβαρή ατμοσφαιρική ρύπανση στην Τεχεράνη και ο πληθωρισμός των τιμών των τροφίμων που ξεπερνά το 70%, ενισχυμένοι από την υποτίμηση του ιρανικού ριάλ κατά 40% έναντι του αμερικανικού δολαρίου το τελευταίο έτος, έχουν επηρεάσει μεγάλες κοινωνικές ομάδες και ενώσει πολλούς σε εκκλήσεις για πολιτική αλλαγή.
Ο κίνδυνος σύγκρουσης
Η εσωτερική πίεση από κάτω προς τα πάνω ενισχύεται τώρα από τον αυξανόμενο κίνδυνο μιας ανανεωμένης σύγκρουσης από το εξωτερικό. Ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ εξετάζει επιλογές για παρέμβαση, καθώς οι ενέργειες του Ιράν κατά των διαδηλωτών έχουν ξεπεράσει μια «κόκκινη γραμμή».
Πιθανές απαντήσεις που εξετάζονται περιλαμβάνουν κυβερνοεπιθέσεις και άμεσες επιθέσεις από τις ΗΠΑ ή το Ισραήλ. Σε απάντηση, το Ιράν προειδοποίησε ότι θα ανταποδώσει εάν δεχτεί επίθεση, στοχοποιώντας αμερικανικές βάσεις, το Ισραήλ και τις ναυτιλιακές οδούς της Μέσης Ανατολής.
Οι τιμές του πετρελαίου αντέδρασαν σε αυτές τις εξελίξεις, σημειώνοντας άνοδο σχεδόν 9% την τελευταία εβδομάδα, αλλά παρά τον αυξημένο κίνδυνο, η τιμή του Brent στα 65 δολάρια είναι μόνο περίπου 3 δολάρια υπερτιμημένη σε σχέση με την εκτιμώμενη δίκαιη αξία των 62 δολαρίων για τον Ιανουάριο, γεγονός που υποδηλώνει ότι η αγορά βλέπει ελάχιστες πιθανότητες για το χειρότερο σενάριο, στο οποίο η προσφορά ιρανικού πετρελαίου 3,3 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα θα διαταραχτεί.
Πηγή: ot.gr
