Σημαντικές γεωπολιτικές ανακατατάξεις φαίνεται να βρίσκονται σε εξέλιξη στον Περσικό Κόλπο, καθώς τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) φέρονται να έχουν συμφωνήσει στην αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων προς το Ιράν, σηματοδοτώντας μια θεαματική αλλαγή στις σχέσεις των δύο χωρών μετά από εβδομάδες στρατιωτικής έντασης κατά τη διάρκεια του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες που επικαλείται το Reuters από τέσσερις διαφορετικές πηγές, η συμφωνία βρίσκεται ήδη σε εφαρμογή, με το πρώτο πακέτο χρηματοδότησης ύψους 3 δισ. δολαρίων να έχει ήδη μεταφερθεί ή καταστεί διαθέσιμο στην Τεχεράνη.
Η εξέλιξη συμπίπτει χρονικά με τις τελικές διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών για τον τερματισμό της σύγκρουσης, οι οποίες, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, ενδέχεται να οδηγήσουν και στην αποδέσμευση δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων από ιρανικά έσοδα πετρελαίου που παραμένουν παγωμένα σε ξένες τράπεζες λόγω των αμερικανικών κυρώσεων.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αποδεσμεύουν 10 δισ. προς το Ιράν
Δύο περιφερειακές πηγές ανέφεραν ότι τα ΗΑΕ έχουν συμφωνήσει να αποδεσμεύσουν συνολικά 10 δισ. δολάρια προς το Ιράν, εκ των οποίων περισσότερα από 3 δισ. έχουν ήδη διοχετευθεί.
Ωστόσο, δύο ακόμη πηγές με άμεση γνώση των διαπραγματεύσεων ανεβάζουν το συνολικό ποσό στα 20 δισ. δολάρια, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία συνδέεται άμεσα με τη διακοπή των ιρανικών επιθέσεων κατά των Εμιράτων.
Παραμένει ασαφές αν τα κεφάλαια προέρχονται από πόρους των ίδιων των ΗΑΕ ή από ιρανικά κεφάλαια που βρίσκονται εδώ και χρόνια δεσμευμένα στο τραπεζικό σύστημα των Εμιράτων ή σε άλλες διεθνείς χρηματοπιστωτικές δομές.
Η στρατηγική των Εμιράτων για αποκλιμάκωση
Αξιωματούχος των ΗΑΕ, χωρίς να επιβεβαιώσει ευθέως τις μεταφορές χρημάτων, δήλωσε ότι η εξωτερική πολιτική της χώρας επικεντρώνεται στη μείωση των εντάσεων και στην ενίσχυση της σταθερότητας στην περιοχή.
Όπως τόνισε, το Αμπού Ντάμπι υποστηρίζει κάθε πρωτοβουλία που συμβάλλει στην προστασία των λαών της Μέσης Ανατολής από τις συνέπειες των συγκρούσεων, συμπεριλαμβανομένων των προσπαθειών που καταβάλλουν οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Από την πλευρά της Ουάσιγκτον δεν υπήρξε άμεσο σχόλιο. Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς ξεκαθάρισε πάντως ότι καμία οικονομική ενίσχυση δεν πρόκειται να δοθεί στο Ιράν απλώς για την υπογραφή μιας συμφωνίας, σημειώνοντας ότι οποιαδήποτε οικονομικά οφέλη θα εξαρτώνται από την τήρηση συγκεκριμένων δεσμεύσεων από την Τεχεράνη.
Αντάλλαγμα η παύση επιθέσεων και η αποκατάσταση σχέσεων
Πηγές με γνώση του σχεδίου αναφέρουν ότι η συμφωνία δεν περιορίζεται μόνο στη χρηματοδότηση.
Σε αντάλλαγμα για την αποδέσμευση των κεφαλαίων, το Ιράν φέρεται να έχει δεσμευθεί να σταματήσει τις επιθέσεις με πυραύλους και drones εναντίον των ΗΑΕ, ενώ προβλέπεται σταδιακή αποκατάσταση των διμερών σχέσεων.
Το πλαίσιο περιλαμβάνει συνεργασία σε θέματα πληροφοριών, ενίσχυση των οικονομικών δεσμών και επανεκκίνηση διαύλων επικοινωνίας που είχαν ουσιαστικά παγώσει κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.
Μάλιστα, σύμφωνα με μία από τις πηγές, η Τεχεράνη προσέγγισε και άλλες χώρες του Κόλπου προκειμένου να εξετάσει παρόμοιες διευθετήσεις.
Το παρασκήνιο των διαπραγματεύσεων
Οι συνομιλίες φέρεται να ξεκίνησαν πριν από αρκετές εβδομάδες, όμως επιταχύνθηκαν αισθητά μετά την επίσκεψη υψηλόβαθμων στελεχών των Φρουρών της Επανάστασης στο Αμπού Ντάμπι την περασμένη εβδομάδα.
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, οι Ιρανοί αξιωματούχοι συναντήθηκαν με τον Σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγέντ αλ Ναχιάν, σύμβουλο εθνικής ασφάλειας των ΗΑΕ και αναπληρωτή ηγεμόνα του Αμπού Ντάμπι.
Ακολούθησε επίσκεψη αξιωματούχων των Εμιράτων στην Τεχεράνη, όπου συζητήθηκαν οι τεχνικές λεπτομέρειες του μηχανισμού υλοποίησης της συμφωνίας.
Ο κρίσιμος ρόλος του Ντουμπάι και των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων
Κεντρικό ρόλο στην υπόθεση διαδραματίζει το Ντουμπάι, το οποίο εδώ και δεκαετίες αποτελεί βασική οικονομική πύλη του Ιράν προς τον διεθνή χρηματοπιστωτικό κόσμο.
Οι τράπεζες του εμιράτου φιλοξενούν σημαντικά ποσά που συνδέονται με ιρανικά συμφέροντα. Πολλά από αυτά παραμένουν δεσμευμένα λόγω του πλέγματος αμερικανικών κυρώσεων που περιορίζει τη δυνατότητα συναλλαγών με οντότητες συνδεδεμένες με την Τεχεράνη.
Η πιθανή αποδέσμευση μέρους αυτών των κεφαλαίων ενδέχεται να αποτελέσει κομβικό στοιχείο της ευρύτερης συμφωνίας.
Τα Στενά του Ορμούζ και η περιφερειακή σταθερότητα
Το οικονομικό σκέλος των διαπραγματεύσεων συνδέεται και με τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη.
Ιρανικές πηγές είχαν υποστηρίξει ήδη από τον Απρίλιο ότι η απελευθέρωση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων συνδέεται άμεσα με τη διασφάλιση της ασφαλούς διέλευσης των πλοίων από την περιοχή.
Αν η συμφωνία ολοκληρωθεί, θα μπορούσε να αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα βήματα αποκλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή τα τελευταία χρόνια, επηρεάζοντας όχι μόνο τις σχέσεις Ιράν–ΗΑΕ αλλά και τη συνολική αρχιτεκτονική ασφάλειας και ενέργειας στην ευρύτερη περιοχή.
Πηγή: ot.gr
