Αύριο Μ. Πέμπτη τα αποτελέσματα των μετρήσεων από τη δειγματοληψία στην οποία προχώρησε ο Οργανισμός Λιμένος Βόλου
Το φαινόμενο που παραμένει ορατό στα νερά του λιμανιού του Βόλου επαναφέρει με ένταση στο προσκήνιο ένα περιβαλλοντικό ζήτημα που, από το 2023 και μετά τις καταστροφικές πλημμύρες, απασχολεί σταθερά την τοπική κοινωνία και τροφοδοτεί διαρκή ανησυχία για την κατάσταση του θαλάσσιου μετώπου της πόλης. Από τα νεκρά ψάρια και την έντονη δυσοσμία, μέχρι τα καφέ νερά και τα επιπλέοντα απορρίμματα, η εικόνα του λιμανιού έχει επανειλημμένα βρεθεί στο επίκεντρο δημόσιας συζήτησης, χωρίς να έχει αποκατασταθεί μια αίσθηση σαφήνειας και ασφάλειας για το τι ακριβώς συμβαίνει και ποια είναι η πραγματική έκταση του προβλήματος.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Οργανισμός Λιμένος Βόλου αναμένεται αύριο, Μεγάλη Πέμπτη, να δώσει στη δημοσιότητα τα αποτελέσματα των αναλύσεων και τη σχετική έκθεση από τη δειγματοληψία που πραγματοποιήθηκε στον θαλάσσιο χώρο μπροστά από το Τελωνείο. Ωστόσο, ο καθηγητής Μικροβιακής Οικολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Κωνσταντίνος Κόρμας θέτει ένα πιο ουσιαστικό ερώτημα: όχι απλώς αν γίνονται έλεγχοι, αλλά αν εξετάζονται οι κατάλληλες παράμετροι για να φωτιστούν η αιτία, ο μηχανισμός και η εξέλιξη του φαινομένου. Όπως επισημαίνει, χωρίς εξειδικευμένες φυσικές, χημικές και βιολογικές μετρήσεις, ακόμη και τα αποτελέσματα που αναμένονται δύσκολα θα μπορέσουν, από μόνα τους, να δώσουν πλήρη απάντηση σε ένα πρόβλημα που δείχνει να επιμένει και να μεταλλάσσεται.
Η δημόσια συζήτηση στον Βόλο δεν αφορά μόνο την εικόνα του λιμανιού, αλλά και το αν οι αρμόδιοι φορείς προσεγγίζουν το πρόβλημα με την επιστημονική ακρίβεια που απαιτείται. Και αυτό διότι το ζητούμενο, σύμφωνα με όσα θέτει ο πανεπιστημιακός, δεν είναι μια γενική εργαστηριακή καταγραφή, αλλά μια διερεύνηση ικανή να απαντήσει με σαφήνεια τι συμβαίνει, από πού προέρχεται και πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί.
Ο διευθύνων του Οργανισμού Λιμένος Βόλου Σωκράτης Αναγνώστου δήλωσε ότι ο ΟΛΒ έλαβε δείγμα από την πρώτη στιγμή που εμφανίστηκε το φαινόμενο και ότι το παρακολουθεί. Όπως ανέφερε, όλα τα αποτελέσματα των ελέγχων, μαζί με την έκθεση που θα τα συνοδεύει, θα δοθούν αύριο στη δημοσιότητα.
Από την πλευρά της, η Αντιπεριφέρεια Περιβάλλοντος αναφέρει ότι η Διεύθυνση Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Θεσσαλίας κινήθηκε άμεσα, με βάση την περιβαλλοντική νομοθεσία και τους ισχύοντες περιβαλλοντικούς όρους λειτουργίας του λιμένα. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, σε συνεργασία με διαπιστευμένο εργαστήριο με το οποίο συνεργάζεται ο ΟΛΒ, προσδιορίστηκαν οι παράμετροι που πρέπει να μετρηθούν, ώστε να διαπιστωθούν το είδος και ενδεχομένως η αιτία του φαινομένου. Σημειώνεται επίσης ότι τα αποτελέσματα θα δείξουν αν απαιτείται διεύρυνση των αναλύσεων και ποια μέτρα θα πρέπει να ληφθούν από τους εμπλεκόμενους φορείς.
Στην ίδια ανακοίνωση, η Αντιπεριφέρεια συνδέει την υπόθεση με το ευρύτερο ζήτημα της επιβάρυνσης του Παγασητικού και με τις εγκαταστάσεις της ΔΕΥΑΜΒ. Υπενθυμίζει ότι, κατόπιν εισαγγελικής παραγγελίας, έχουν κληθεί οι Επιθεωρητές Περιβάλλοντος να πραγματοποιήσουν εκτεταμένες δειγματοληψίες και τις αναγκαίες φυσικοχημικές και μικροβιολογικές αναλύσεις, προκειμένου να εκδώσουν το τελικό πόρισμα. Παράλληλα, δηλώνει ότι κινείται για την επίσπευση της αντιμετώπισης του προβλήματος διάθεσης αποβλήτων χωρίς επεξεργασία και ότι επιδιώκει συνάντηση με τη ΔΕΥΑΜΒ για να εξεταστούν εναλλακτικές λύσεις.
Στην ΕΡΤ μίλησε ο διακεκριμένος καθηγητής Μικροβιολογίας του Τμήματος Ιχθυολογίας και Υδάτινου Περιβάλλοντος της Γεωπονικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και προσφάτως διακριθείς ως τακτικό μέλος της European Academy of Microbiology. «Οι απαντήσεις δεν έρχονται όταν δεν γίνονται σωστές ερωτήσεις», τονίζει ο καθηγητής Κωνσταντίνος Κόρμας, εξηγώντας ότι στο λιμάνι του Βόλου δεν είναι ζήτημα αν γίνονται έλεγχοι, αλλά ποιες ακριβώς παράμετροι μετρώνται.
Το πιο ουσιαστικό στοιχείο, ωστόσο, προκύπτει από τη συνέντευξη του καθηγητή Κωνσταντίνου Κορμά, ο οποίος μετατοπίζει τη συζήτηση από την απλή διαπίστωση του προβλήματος στην ποιότητα της διερεύνησής του. Όπως ανέφερε, «οι απαντήσεις δεν έρχονται όταν δεν γίνονται σωστές ερωτήσεις», επισημαίνοντας ότι, από όσα ο ίδιος έχει δει σε επίσημες ανακοινώσεις τα τελευταία χρόνια, σχεδόν ποτέ δεν παρουσιάζονται οι κατάλληλες μετρήσεις για τα συγκεκριμένα φαινόμενα που καταγράφονται στο λιμάνι του Βόλου.
Ο καθηγητής περιγράφει την κατάσταση ως φαινόμενο ευτροφισμού, σε ορισμένες περιπτώσεις και έντονου ευτροφισμού, και εξηγεί ότι για τέτοια περιστατικά δεν αρκούν οι συνήθεις ή οι τυπικές παράμετροι που προβλέπονται στο βασικό πλαίσιο ελέγχων. Κατά την εκτίμησή του, απαιτείται να μετρηθούν όσο το δυνατόν περισσότερες εξειδικευμένες φυσικές, χημικές και βιολογικές παράμετροι, ώστε να σχηματιστεί πλήρης εικόνα τόσο για την αιτία όσο και για την εξέλιξη του φαινομένου. Με αυτή τη συλλογιστική, τα αποτελέσματα που αναμένονται αύριο αποκτούν αξία ως ένα πρώτο στοιχείο καταγραφής, όχι όμως κατ’ ανάγκην ως απάντηση που θα κλείσει την υπόθεση.
Ακριβώς εκεί βρίσκεται και το βάρος της παρέμβασής του: ότι το πρόβλημα δεν είναι αν γίνεται έλεγχος, αλλά αν ο έλεγχος είναι σχεδιασμένος έτσι ώστε να φωτίσει το ίδιο το φαινόμενο. Δηλαδή αν οι μετρήσεις που επιλέγονται ανταποκρίνονται στην πραγματική φύση του προβλήματος ή αν περιορίζονται σε ένα γενικό πλαίσιο που μπορεί να καταγράφει μια κατάσταση, χωρίς να εξηγεί επαρκώς τον μηχανισμό που την προκαλεί.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και μια δεύτερη επισήμανση του κ. Κόρμα. Όπως είπε, τουλάχιστον ως προς το δικό του επιστημονικό αντικείμενο, δεν έχει ζητηθεί επισήμως η συνδρομή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας από τοπικούς φορείς για τα επαναλαμβανόμενα φαινόμενα στο λιμάνι του Βόλου από το 2023 και μετά. Η παρατήρηση αυτή προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο στη συζήτηση: όχι μόνο πώς γίνονται οι μετρήσεις, αλλά και αν αξιοποιείται επαρκώς η διαθέσιμη επιστημονική γνώση της ίδιας της πόλης.
Την ίδια στιγμή, κάτοικοι και επαγγελματίες της περιοχής περιγράφουν το φαινόμενο ως επαναλαμβανόμενο και εκφράζουν την ανησυχία ότι δεν έχει δοθεί μέχρι σήμερα ουσιαστική λύση. Σύμφωνα με τις αναφορές τους, αποδίδουν την κατάσταση σε παράνομες συνδέσεις που οδηγούν λύματα στο λιμάνι, ενώ προειδοποιούν ότι χωρίς άμεση παρέμβαση υπάρχει κίνδυνος το πρόβλημα να επεκταθεί και σε παρακείμενες ακτές.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η αυριανή ανακοίνωση των αποτελεσμάτων από τον ΟΛΒ αναμένεται με ενδιαφέρον. Το ερώτημα, όμως, δεν περιορίζεται στο τι θα δείξουν οι αναλύσεις, αλλά στο αν οι παράμετροι που εξετάστηκαν είναι εκείνες που μπορούν πράγματι να εξηγήσουν το φαινόμενο. Γιατί στον Βόλο το ζήτημα δεν είναι πλέον μόνο η εικόνα του λιμανιού, αλλά αν οι αρμόδιοι φορείς είναι έτοιμοι να περάσουν από τη διαχείριση της εντύπωσης στη συστηματική, επιστημονικά τεκμηριωμένη διερεύνηση της ουσίας.
