Ένα καινούργιο διπλωματικό «μέτωπο» έχει δημιουργηθεί ανάμεσα στην Τουρκία και την Κύπρο, αυτή τη φορά στο πλαίσιο της διεθνούς διάσκεψης του ΟΗΕ για το Κλίμα (COP31). Η Άγκυρα φέρεται να έχει αποκλείσει τη Λευκωσία από κρίσιμες προπαρασκευαστικές συναντήσεις, προκαλώντας την έντονη αντίδραση και δυσαρέσκεια των Βρυξελλών.
Όπως αποκάλυψαν στο Politico πέντε διπλωμάτες και αξιωματούχοι, η Τουρκία, που έχει αναλάβει τη φιλοξενία της φετινής διοργάνωσης, αρνήθηκε να ανταποκριθεί σε αιτήματα για διμερείς συναντήσεις, τα οποία υπέβαλε η Λευκωσία εκπροσωπώντας την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η Κυπριακή Δημοκρατία ασκεί κατά την τρέχουσα περίοδο την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ. Αυτό σημαίνει ότι ενεργεί ως ο ουδέτερος εκπρόσωπος και των 27 κρατών-μελών. Κατά συνέπεια, ο αποκλεισμός της εξελίσσεται σε μεγάλο πονοκέφαλο για την ΕΕ ενόψει της συνόδου στην Αττάλεια.
Σύμφωνα με έναν αξιωματούχο της ΕΕ και τέσσερις Ευρωπαίους διπλωμάτες, η τουρκική κυβέρνηση δεν απηύθυνε πρόσκληση στην Κύπρο για αρκετές άτυπες προπαρασκευαστικές συναντήσεις που έγιναν φέτος.
Οι ίδιες πηγές τονίζουν ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένο γεγονός. Τον περασμένο Μάρτιο, σε ενημέρωση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, η τουρκική προεδρία της COP31 άφησε εκτός την Κύπρο, ενώ υπήρξε αντίδραση από την πλευρά της Άγκυρας όταν η κυπριακή αντιπροσωπεία εμφανίστηκε τελικά μαζί με την υπόλοιπη αποστολή της ΕΕ (περιστατικό που είχε δει το φως της δημοσιότητας και από κυπριακά Μέσα).
Τόσο η κυπριακή πλευρά, όσο και ξένοι διπλωμάτες, επισημαίνουν ότι η στάση της Άγκυρας παραβιάζει τις αρχές του ΟΗΕ, καθώς οι χώρες που φιλοξενούν τέτοιες διοργανώσεις οφείλουν να περιλαμβάνουν όλα τα κράτη-μέλη του οργανισμού.
«Διεξάγουν άτυπες συναντήσεις στο πλαίσιο της COP31 χωρίς να έχουμε λάβει καμία πρόσκληση. Αυτό είναι απαράδεκτο και δεν συνάδει με την ιδιότητά τους ως διοργανώτριας χώρας της COP31. Οφείλουν να προσκαλούν όλα τα κράτη-μέλη του ΟΗΕ, συμπεριλαμβανομένης της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία έχει και συντονιστικό ρόλο ως προεδρεύουσα χώρα του Συμβουλίου της ΕΕ», δήλωσε χαρακτηριστικά Κύπριος αξιωματούχος.
Μετά τα γεγονότα του Μαρτίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέφρασε τη δυσαρέσκειά της προς την Τουρκία, με τον Ευρωπαίο Επίτροπο για το Κλίμα, Βόπκε Χούκστρα, να θέτει προσωπικά το ζήτημα σε Τούρκους αξιωματούχους. Παρ’ όλα αυτά, η Άγκυρα συνέχισε να αγνοεί ή να απορρίπτει κάθε αίτημα της Κύπρου.
«Η Τουρκία δεν έχει καμία επαφή με την Κύπρο και απέρριψε όλες τις διμερείς συναντήσεις», επιβεβαίωσε διπλωμάτης.
Στον αντίποδα, η Κύπρος έδωσε κανονικά το «παρών» σε δύο πρόσφατες σημαντικές συναντήσεις για το κλίμα στο Βερολίνο και την Κοπεγχάγη, καθώς αυτές διοργανώθηκαν από τη Γερμανία και τη Δανία αντίστοιχα.
Προς το παρόν, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η Λευκωσία θα αντιμετωπίσει εμπόδια στη συμμετοχή της στις επίσημες εργασίες του ΟΗΕ ή στην ίδια τη σύνοδο της COP31 τον προσεχή Νοέμβριο στην Αττάλεια.
Ωστόσο, δύο διπλωμάτες αποκάλυψαν ότι στις Βρυξέλλες υπάρχει ένα αίσθημα ανακούφισης για το γεγονός ότι τον Ιούλιο η Κύπρος παραδίδει την εκ περιτροπής προεδρία της ΕΕ στην Ιρλανδία. Έτσι, κατά τη διάρκεια της συνόδου τον Νοέμβριο, το τιμόνι της εκπροσώπησης της ΕΕ θα ανήκει στο Δουβλίνο.
Η προεδρία της COP31, από την πλευρά της Τουρκίας, απέφυγε να κάνει κάποιο επίσημο σχόλιο. Ωστόσο, μετά τις αντιδράσεις του Μαρτίου, κυπριακά ΜΜΕ μετέδωσαν ότι Τούρκοι αξιωματούχοι δικαιολόγησαν τη στάση τους ισχυριζόμενοι πως η συγκεκριμένη συνάντηση «δεν τελούσε υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, οπότε η αποστολή προσκλήσεων επαφιόταν στη διακριτική ευχέρεια του διοργανωτή».
Η φετινή COP31 συνδιοργανώνεται από την Τουρκία και την Αυστραλία, με την Καμπέρα να ηγείται των διαπραγματεύσεων και την Άγκυρα να έχει τον ρόλο της οικοδέσποινας. Διπλωμάτες ξεκαθάρισαν ότι η Αυστραλία δεν έχει καμία ανάμειξη στον αποκλεισμό της Κύπρου.
Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επιβεβαίωσε ότι το θέμα μεταφέρθηκε επίσημα στην Τουρκία, την Αυστραλία και τον ΟΗΕ, τονίζοντας: «Καταστήσαμε σαφές ότι ο αποκλεισμός κράτους-μέλους του ΟΗΕ από την προετοιμασία της COP31 δεν είναι αποδεκτός». Μετά από αυτή την παρέμβαση, η Τουρκία παρείχε διαβεβαιώσεις στην ΕΕ ότι η Κύπρος θα συμπεριληφθεί κανονικά στις επόμενες προπαρασκευαστικές συναντήσεις.
