Σε έναν πόλεμο όπου τα drones και οι πύραυλοι συνυπάρχουν με memes, AI βίντεο και αλγοριθμικές αποφάσεις, η «καθαρότητα» της πληροφορίας μοιάζει όλο και περισσότερο με πολιτική επιλογή.
Η Δύση καταγγέλλει την ιρανική προπαγάνδα μεν, αλλά την ίδια στιγμή δε, ιδιωτικές (και εμπορικές ταυτόχρονα) πλατφόρμες με έδρα τις ΗΠΑ λειτουργούν ως κρατικοί ρυθμιστές του τι θεωρείται αποδεκτός λόγος, αφαιρώντας περιεχόμενο με πολιτικό πρόσημο, ακόμη και αν αυτό γίνεται μέσω χιούμορ.
Το ερώτημα δεν είναι αν υπάρχει προπαγάνδα, γιατί αυτή υπάρχει παντού, το ερώτημα είναι ποιος έχει το δικαίωμα να ορίζει τια θα βλέπουμε και τι όχι και ποιος τελικά κερδίζει όταν αυτή λογοκρίνεται επιλεκτικά.
Μέσα σε αυτό το τοπίο, η YouTube προχώρησε στο κλείσιμο καναλιού που θεωρείται προσκείμενο στο Ιράν, εντείνοντας τη συζήτηση για τα όρια μεταξύ παραπληροφόρησης και πολιτικού ελέγχου της αφήγησης.
Πρόκειται για το κανάλι Explosive Media, το οποίο έγινε ιδιαίτερα δημοφιλές μετά το ξέσπασμα της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Το περιεχόμενό του βασιζόταν κυρίως σε βίντεο animation, συχνά με χαρακτήρες των Lego, μέσα από τα οποία σατιρίζονταν πρόσωπα όπως ο Ντόναλντ Τραμπ ενώ προβάλλονταν εικόνες, εκτοξεύσεις πυραύλων και σκηνές πολεμικής υπεροχής.
Η πλατφόρμα ανακοίνωσε πως το κανάλι έκλεισε για παραβίαση κανόνων σχετικά με spam, παραπλανητικές πρακτικές και απάτες, χωρίς να διευκρινίζει συγκεκριμένα περιστατικά. Η αναστολή είχε τεθεί σε ισχύ ήδη από τις 27 Μαρτίου.
Στο αχανές σύμπαν του ίντερνετ ότι ανεβαίνει μία φορά μένει για πάντα
Ωστόσο, η απαγόρευση αποδεικνύεται περισσότερο συμβολική παρά ουσιαστική.
Το Explosive Media συνεχίζει να δραστηριοποιείται σε άλλες πλατφόρμες, όπως το X και το Telegram, ενώ τα βίντεό του αναπαράγονται ευρέως από τρίτους χρήστες, μοιράζονται μέσω chatrooms διατηρώντας υψηλή απήχηση.
Παράλληλα, η Meta (ιδιοκτήτρια των Facebook, instagram) φέρεται να έχει επίσης προχωρήσει σε κλείσιμο ανάλογου λογαριασμού στο Instagram, χωρίς επίσημη τοποθέτηση.
Η ίδια η ομάδα αρνείται οποιαδήποτε σύνδεση με την Τεχεράνη, χαρακτηρίζοντας τις σχετικές κατηγορίες «στρέβλωση» και «συκοφαντία». Ωστόσο, το περιεχόμενο που είναι αγγλόφωνο και σαφώς στοχευμένο σε διεθνές κοινό, εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική επιρροής, που δεν περιορίζεται στα παραδοσιακά μέσα.
Όπως μπορείτε να δείτε λοιπόν, μπορεί να κλείνει ένας λογαριασμός αλλά το περιεχόμενο παραμένει:
Ο «ψηφιακός εικονικός πόλεμος»
Και εδώ ακριβώς επιστρέφει η χθεσινή μας ανάλυση: στον πόλεμο των social media, το Ιράν φαίνεται να έχει καταφέρει κάτι που οι αντίπαλοί του δυσκολεύονται να «παίζει» αποτελεσματικά στο ίδιο γήπεδο.
Με χαμηλό κόστος, δημιουργικό περιεχόμενο και αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης, πετυχαίνει υψηλή διείσδυση, ακόμη και όταν οι πλατφόρμες επιχειρούν να το περιορίσουν.
Η διαγραφή ενός καναλιού δεν ισοδυναμεί με ήττα. Αντίθετα, συχνά ενισχύει το αφήγημα περί φίμωσης, δίνοντας νέο καύσιμο στην ίδια την προπαγάνδα που υποτίθεται ότι περιορίζει.
Και σε ένα περιβάλλον όπου η πληροφορία αναπαράγεται αποκεντρωμένα, η ισχύς μετατοπίζεται: όχι σε αυτόν που «κόβει», αλλά σε αυτόν που καταφέρνει να αναπαράγεται.
Ίσως τελικά η πραγματική μάχη δεν είναι ποιο περιεχόμενο κατεβαίνει, αλλά ποιο καταφέρνει να μείνει.
Και σε αυτή τη μάχη, οι γραμμές μεταξύ ενημέρωσης, προπαγάνδας και λογοκρισίας γίνονται όλο και πιο δυσδιάκριτες, όπου ο τελικός αποδέκτης που είναι το κοινό, περισσότερο να συγχύζεται παρά να ενημερώνεται.
