Πώς είναι να πλημμυρίζει ένα σχολείο σε κάθε έντονη βροχόπτωση; Κατάλληλη για να απαντήσει στην ερώτηση είναι η σχολική κοινότητα στο Καλλιτεχνικό Γυμνάσιο Αθηνών.
Και μπορεί στην τελευταία μεγάλη βροχόπτωση, τα σχολεία να έμειναν κλειστά για λόγους ασφαλείας, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι τα ευάλωτα κτίρια προφυλάσσονται κι αυτά από την κακοκαιρία.
Στην κακοκαιρία που ξέσπασε στις 21 Ιανουαρίου, κατά την οποία δύο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, το Καλλιτεχνικό Γυμνάσιο Αθηνών «είδε» για άλλη μια φορά τις αίθουσες του χορού και των εικαστικών να πλημμυρίζουν.
Σημειώνεται πως η περιοχή που βρίσκεται το σχολείο είναι από τις πιο ευπαθείς απέναντι στις έντονες βροχές. Στις 21 Ιανουαρίου ο σταθμός της μονάδας ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, κατέγραψε στους Αμπελόκηπους σχεδόν 136 χιλιοστά βροχής μέσα σε διάστημα μικρότερο των 24 ωρών. Ηταν ένα από τα 8 μεγαλύτερα ύψη βροχής που καταγράφηκαν εκείνη την ημέρα στο λεκανοπέδιο Αττικής.
Εναν χρόνο νωρίτερα, στις 10/9/2024 το μεγαλύτερο ύψος βροχόπτωσης είχε σημειωθεί στην ίδια περιοχή κατά τη διάρκεια της κακοκαιρίας ΑΤΕΝΑ, όταν και το μεγαλύτερο ύψος βροχής στο λεκανοπέδιο καταγράφηκε στους Αμπελόκηπους: 32 χιλιοστά βροχής μέσα σε 50 λεπτά.
Η (πικρή) κτιριακή ιστορία του Καλλιτεχνικού Γυμνασίου Αθηνών
Τα πλήγματα που καταφέρνουν οι βροχές στο κεντρικό καλλιτεχνικό γυμνάσιο της πρωτεύουσας είναι η χαριστική βολή που δέχεται το σχολείο το οποίο αντιμετωπίζει πλήθος προβλημάτων. Επί της ουσίας το σχολείο είναι «άστεγο» από την πρώτη μέρα της λειτουργίας του το 2019, μιας και ιδρύθηκε χωρίς το κτίριο που θα το φιλοξενούσε να είναι δεδομένο.
Η απαλλοτρίωση στο οικόπεδο που περιβάλλεται από τις οδούς Ευρυδάμαντος – Λεοντίου – Σφιγγός – Πύρρας, δεν «προχώρησε».
Τα δύο πρώτα χρόνια το Καλλιτεχνικό Γυμνάσιο Αθηνών συστεγάστηκε με το Μουσικό Σχολείο Αθηνών στην περιοχή της Ακαδημίας Πλάτωνος. Το 2021 μεταφέρθηκε στο στην πλατεία Ελενας Βενιζέλου, πάλι «φιλοξενούμενο», αυτή τη φορά σε συστέγαση με το 2ο Πρότυπο Λύκειο Αθηνών.
Λόγω της ασφυκτικής έλλειψης χώρων, μιας και επί της ουσίας το σχολείο στεγάζεται σε μια ελάχιστη κτιριακή «φέτα» του Προτύπου, τα μαθήματα εκτελούνται στο δώμα του γειτονικού σχολείου, στο απέναντι πάρκο, σε διαδρόμους ακόμα και στα γραφεία των καθηγητών.
Το 2023 αποδόθηκε στον Δήμο Αθηναίων και από τον Δήμο στο Καλλιτεχνικό Γυμνάσιο, το κτιριακό συγκρότημα ιδιοκτησίας ΚΤΥΠ (Κτιριακές Υποδομές), στο οικοδομικό τετράγωνο που περικλείουν οι οδοί Πρασσά, Οκτάβιου Μερλιέ, Ασκληπιού και Βαλτετσίου.
Λίγο αργότερα, ο Δήμος ξεκίνησε τις εργασίες επισκευής και ανακαίνισης του εγκαταλελειμμένου επί επτά χρόνια κτιρίου στην περιοχή της Νεάπολης Εξαρχείων. Σύντομα, το Υπουργείο Πολιτισμού έκανε την εμφάνιση του, ενημερώνοντας τον Δήμο πως τα δύο κτίρια εντός του συγκροτήματος είναι χαρακτηρισμένα ως διατηρητέα. Αυτό σήμαινε πως η «αναγέννηση» του συγκροτήματος έπρεπε να αλλάξει ρότα και να ακολουθήσει τις εντολές του υπουργείου όσον αφορά τις προδιαγραφές ανακαίνισης των διατηρητέων κτιρίων.
Διαμαρτυρία των μαθητών του Καλλιτεχνικού Γυμνασίου Αθηνών τον Ιανουάριο του 2025 με κεντρικό αίτημα την απόδοση κατάλληλου κτιρίου
Η μελέτη διαμορφώθηκε κατάλληλα έτσι ώστε να ακολουθεί όλες τις αλλαγές που πρέπει να γίνουν με χειρουργικό τρόπο στα δύο κτίρια. Το 2025 το υπουργείο Πολιτισμού άναψε το πράσινο φως έγκρισης της νέας μελέτης, ξεκλειδώνοντας έτσι τις διαδικασίες για να ξεκινήσουν οι εργασίες αποκατάστασης.
Σημειώνεται πως το συγκρότημα που αναμένεται να στεγαστεί το σχολείο, περιλαμβάνει δύο από τα καλύτερα δείγματα νεοκλασικής αρχιτεκτονικής και ένα χαρακτηριστικό δείγμα του Μοντέρνου κινήματος. Η ιστορία του συγκροτήματος ξεκινά το 1897 με πρώτο ένοικο του κτιρίου τη Γερμανική Σχολή Αθηνών.
Φωτορεαλιστικό της μελέτης που παρήγγειλε ο Δήμος Αθηναίων | ΚΙΟΝ Architects- Ναστάζια Δρέττα
Στη συνέχεια, φιλοξενήθηκε εκεί το Ινστιτούτο Νοσημάτων Θώρακος, ενώ από το 1970 έως το 1983, στο συγκρότημα εγκαταστάθηκε και λειτούργησε η Βαρβάκειος Σχολή. Κατόπιν, στο ιστορικό κτίριο εγκαταστάθηκε το 5ο Γυμνάσιο-Λύκειο Αθηνών, το οποίο αργότερα ενσωματώθηκε με το 46ο Λύκειο.
Το 2013, οι πολλαπλές συγχωνεύσεις σχολείων οδήγησαν στην εγκατάλειψη του κτιρίου. Το 2014, στον χώρο κατέφυγαν οι πρώτοι αλλοδαποί από το μεγάλο μεταναστευτικό κύμα που δέχθηκε η Ελλάδα. Παρέμειναν στο κτίριο μέχρι το 2019, όταν και απομακρύνθηκαν με αστυνομική επιχείρηση. Η κεντρική πόρτα του σύμφωνα με την πολιτεία ιστορικού, διατηρητέου κτιρίου, καλύφθηκε ολόκληρη με μπετόν έτσι ώστε να διασφαλισθεί πως δεν θα επέστρεφαν στο κτίριο πρόσφυγες.
Ράβε- ξήλωνε στο προσωρινό κτίριο στην πλατεία Βενιζέλου
Καθώς μαθητές, εκπαιδευτικοί και γονείς αναμένουν την οριστική στέγαση, οι μέρες περνούν βασανιστικά και ενίοτε και με φόβο.
«Ως διευθυντής, όταν βρέχει, η πρώτη μου ανησυχία είναι πόσο καταστροφική μπορεί να είναι βροχόπτωση» λέει στο in ο διευθυντής του σχολείου, Διονύσης Μαρούλης.
Συνεχίζοντας να εξηγεί τη δύσκολη θέση στην οποία βρίσκονται μαθητές και εκπαιδευτικοί ο κ. Μαρούλης περιγράφει πως: «έχω έρθει νύχτα στο σχολείο κατά τη διάρκεια κακοκαιρίας όπου έβρεχε πολύ, με τον τότε αντιδήμαρχο υποδομών και παρακολουθούσαμε με αγωνία το ισόγειο του σχολείου. Κάθε φορά που βρέχει, όλοι στο σχολείο είμαστε πολύ προσεχτικοί. Οι εκπαιδευτικοί είναι σε επιφυλακή να μην τρέχουν τα παιδιά στους διαδρόμους, να μην βρίσκονται εκτεθειμένα στο προαύλιο, να μην συνωστίζονται στα σκαλιά. Η έλλειψη χώρου κάνει ακόμα πιο ηχηρή την παρουσία της όταν βρέχει».
Τελικά, στην πρόσφατη δυνατή κακοκαιρία πλημμύρισαν -για πολλοστή φορά- οι νευραλγικές για το σχολείο αίθουσες χορού και εικαστικών, στο ισόγειο του κτιρίου (το οποίο είναι σαν να αντικρίζει κανείς μια πρόσοψη και όχι ένα ολόκληρο κτίριο). Για την ασφάλεια των παιδιών οι εν λόγω αίθουσες έμειναν κλειστές για δύο μέρες μετά την κακοκαιρία.
«Καλέσαμε συνεργείο του Δήμου, αλλά δεν ήρθε την επόμενη μέρα της πλημμύρας, όταν και διαπιστώσαμε το πρόβλημα. Μόνοι μας καθαρίσαμε τις πλημμυρισμένες αίθουσες» επισημαίνει ο κ. Μαρούλης.
Οι προσπάθειες που έχουν γίνει τα τελευταία τρία χρόνια για να δημιουργηθούν -και να προφυλαχθούν- οι υποδομές του σχολείου είναι ενδεικτικές της αγωνίας με την οποία ζουν καθημερινά μαθητές, εκπαιδευτικοί και γονείς.
Διαμαρτυρία μαθητών έξω από το δημαρχείο της Αθήνας
Ο κ. Μαρούλης περιγράφει ένα ενδεικτικό περιστατικό: «Πέρυσι, μετά από πολύ κόπο καταφέραμε να δημιουργήσουμε, με τη συνδρομή της προηγούμενης αντιδημαρχίας υποδομών, μια κατάλληλη αίθουσα χορού, με μπάρες, με καθρέφτες. Δυστυχώς, μετά από δύο μήνες, χωρίς καν να έχει βρέξει, το πάτωμα φούσκωσε. Αρχίσαμε πάλι από το μηδέν να αναζητούμε σε αυτόν τον τόσο περιορισμένο χώρο που έχουμε, νέο σημείο για την αίθουσα χορού».
Επίσης πέρυσι, μετά από πολλές πιέσεις της διεύθυνσης του καλλιτεχνικού γυμνασίου, χτίστηκε ένας μικρός τοίχος, σαν ανάχωμα, στο προαύλιο του Προτύπου, μιας και τα τεχνικά συνεργεία που «παρελαύνουν» από το καλλιτεχνικό γυμνάσιο, είχαν καταλήξει στο συμπέρασμα πως τα νερά στο ισόγειο, εισχωρούν από συγκεκριμένο σημείο.
«Για έναν χρόνο ηρεμήσαμε» σχολιάζει ο κ. Μαρούλης. Τελικά, στις 21 Ιανουαρίου το νερό προσπέρασε τον τοίχο και βρήκε πάλι τον δρόμο του για το ισόγειο του καλλιτεχνικού.
Οπως σχολιάζει ο διευθυντής: «Είναι προβληματικό το κτίριο συθέμελα, χαρακτηρίζεται από κακοτεχνίες. Πόσα και πόσα συνέργεια έχουν περάσει για να επιδιορθώσουν βλάβες, να γίνει το κτίριο πιο ανθρώπινο, λειτουργικό και ασφαλές, όμως τα προβλήματα δεν λύνονται».
Οσον αφορά το καυτό θέμα της εγκατάστασης στο κτίριο που του έχει αποδοθεί από το 2023, ο Πάρης Χαρλαύτης, νέος αντιδήμαρχος υποδομών και πρώην αντιδήμαρχος Παιδείας, είπε μιλώντας στο in, πως σε αυτή τη φάση ο Δήμος συνεργάζεται με το γραφείο που εκπόνησε τη μελέτη, έτσι ώστε να είναι έτοιμα μέσα στην άνοιξη τα τεύχη δημοπράτησης του έργου.
Μιλώντας για το χρονοδιάγραμμα του έργου, ο κ. Χαρλαύτης σημειώνει τα εξής : «Θα ακολουθήσει η δημοπράτηση η οποία ελπίζουμε να έχει ολοκληρωθεί το καλοκαίρι. Επειτα, θα ξεκινήσουν οι εργασίες. Ο στόχος είναι το σχολείο να είναι έτοιμο το 2028. Η αρχική χρηματοδότηση είναι 12.000.000 ευρώ. Ενα κομμάτι της χρηματοδότησης θα προέλθει από το Πράσινο Ταμείο και το υπόλοιπο από ιδίους πόρους του Δήμου».
Οσον αφορά τις πλημμυρισμένες αίθουσες από την τελευταία κακοκαιρία, ο αντιδήμαρχος υποδομών της Αθήνας, σημειώνει πως τις επόμενες μέρες τεχνικό κλιμάκιο του Δήμου θα επισκεφθεί το σχολείο για να δει τι μπορεί να γίνει επιπρόσθετα με το ζήτημα στο ισόγειο, για όσο διάστημα το σχολείο συνεχίζει να παραμένει προσωρινά στην… πίσω αυλή του Προτύπου.
Δεν είναι μόνο οι πλημμύρες
Αξίζει να αναφερθεί πως η πίεση στους αρμόδιους και ο αγώνας τόσο των μαθητών όσο και του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων, είναι διαρκής και χωρίς αυτόν, το θέμα πολύ πιθανόν να είχε παραπεμφθεί στις καλένδες.
Στην πρόσφατη ανακοίνωση του ο Σύλλογος Γονέων ανέφερε πληθώρα προβλημάτων εκτός από τις πλημμυρισμένες αίθουσες στο ισόγειο. Οπως μάλιστα επισημαίνουν οι γονείς, έχουν ζητήσει συνάντηση με τον νέο αντιδήμαρχο υποδομών για να ενημερωθούν για το χρονοδιάγραμμα, από τις 2 Ιανουαρίου, όμως ακόμα δεν έχουν λάβει απάντηση. Ο φόβος του συλλόγου πως οι διαδικασίες κινούνται αργόσυρτα και θα ξεφύγουν από το αρχικό πλάνο είναι έκδηλος.
Η ανακοίνωση του συλλόγου αναφέρει τα εξής:
«Πλημμύρα και κρύο μέσα στο σχολείο. Κλειστά έμειναν για άλλη μια φορά τα σχολεία στις 21/1, εξαιτίας της κακοκαιρίας που αναμενόταν. Και πράγματι… έβρεξε! Ο πραγματικός λόγος που έκλεισαν, όμως, τα σχολεία δεν ήταν η κακοκαιρία, αλλά η έλλειψη έργων για ασφαλείς υποδομές σε αυτά. Και αν τα παιδιά μας στις 21/1 δεν πήγαν σχολείο για να σωθούν, πήγαν στις 22/1 για να μπουν σε ένα κτίριο που ο διάδρομος ήταν πλημμυρισμένος και οι δύο αίθουσες, εικαστικών και χορού, γεμάτες με νερό.
Τα παραπάνω έρχονται να προστεθούν σε ένα σχολείο που έχει παιδιά σε αίθουσες χωρίς καθόλου θέρμανση, σε αίθουσες με ηλεκτρικά καλοριφέρ που, όμως, δεν τα αντέχει ο πίνακας και πέφτει το ρεύμα, με aircondition, τα οποία μένουν εκτός λειτουργίας για τον ίδιο λόγο.
Σήμερα, λοιπόν, υπήρξε θέμα και με το φυσικό αέριο, ως εκ τούτου όλα τα παιδιά φοίτησαν στο σχολείο ισότιμα παγωμένα! Χοντρά πουλόβερ, μάλλινες κάλτσες, γαλότσες και κράνη θα είναι από εδώ και στο εξής τα αναλώσιμα για τους/τις μαθητές/-τριες του Καλλιτεχνικού Σχολείου Αθηνών.
Και επειδή οι σχολικές επιτροπές δε δίνουν λεφτά στα σχολεία, θα τα αγοράζουμε και αυτά μόνοι μας οι γονείς. Αλλά ποιος νοιάζεται και ποιος ντρέπεται για τα παραπάνω και ακόμα περισσότερα;
Οι μεν έστειλαν 112, οι δε μοιράζουν υποσχέσεις και χρονοδιαγράμματα που αναιρούν και πάει λέγοντας. Ίσως να ανοίξει μια λέσχη φιλίας και για τα παιδιά του Καλλιτεχνικού. Κατά τα άλλα από τις 2/1 έχουμε στείλει αίτημα συνάντησης προς τον δήμαρχο και τον νέο αρμόδιο αντιδήμαρχο και ακόμα περιμένουμε τον ορισμό ημέρας και ώρας. Οι βροχές έγιναν ηπιότερες, τα σχολεία έχουν να αντιμετωπίσουν τον κακό τους τον καιρό.
Επιτέλους ας δοθεί μια λύση στην υπόθεση με το σχολικό κτίριο του Καλλιτεχνικού Γυμνασίου Αθηνών με λυκειακές τάξεις. Περιμένουμε 7 χρόνια τη μεταστέγαση σε ένα νέο κτίριο και μέχρι να γίνει αυτή θα έχει πέσει και το υπάρχον».
