Ένα βήμα πιο κοντά βρισκόμαστε στη σύναψη της συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με πολίτες από όλον τον κόσμο να παρακολουθούν με αγωνία τα τεκταινόμενα.
Η συμφωνία αναμένεται να υπογραφτεί την ερχόμενη Παρασκευή 19 Ιουνίου στην Γενεύη, ενεργοποιώντας ένα χρονικό περιθώριο 60 ημερών για τη διαπραγμάτευση των τελικών όρων της.
Το μνημόνιο συμφωνίας των 14 σημείων δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί επίσημα, αλλά ένα αντίγραφο αυτού αποκτήθηκε από το CNN από Αμερικανό αξιωματούχο. Ένας διπλωμάτης που το είδε στη σύνοδο κορυφής της G7 στη Γαλλία επιβεβαίωσε το περιεχόμενό του, όπως και δύο άλλες διπλωματικές πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων.
Σύμφωνα με τη συμφωνία, οι ΗΠΑ θα επιτρέψουν στο Ιράν να πωλεί τα πετρελαϊκά και πετροχημικά του προϊόντα, και η Τεχεράνη ενδέχεται να είναι σε θέση να αξιοποιήσει ένα αναπτυξιακό ταμείο ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων εάν τηρήσει τις δεσμεύσεις που σχετίζονται με το πυρηνικό της πρόγραμμα σε περαιτέρω διαπραγματεύσεις. Το έγγραφο δεν περιλαμβάνει λεπτομέρειες σχετικά με το τι θα απογίνει το ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού του Ιράν.
Ο Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο CNN ότι το κείμενο αντικατοπτρίζει τη συμφωνία που υπέγραψαν ψηφιακά ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο Αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς και ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ την Κυριακή. Ωστόσο, δεδομένης της μυστικότητας τόσο των ΗΠΑ όσο και των Ιρανών σχετικά με τη διατύπωση, παραμένει ασαφές εάν το προσχέδιο κειμένου που κοινοποιήθηκε στο CNN θα αντικατοπτρίζει την ακριβή διατύπωση του τελικού εγγράφου που πρόκειται να υπογραφεί αυτοπροσώπως την Παρασκευή στην Ελβετία. Οι τεχνικές λεπτομέρειες οριστικοποιούνται επίσης, επομένως η διατύπωση θα μπορούσε να αλλάξει.
Μιλώντας στο CNN, Αμερικανοί αξιωματούχοι υποβάθμισαν τη σημασία του ίδιου του υπομνήματος, αποκαλώντας το «πολιτικό έγγραφο» που δεν αντικατοπτρίζει κρίσιμες δεσμεύσεις που έχει αναλάβει το Ιράν προς τις ΗΠΑ, ειδικά σχετικά με το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης. Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό όταν του παρουσιάστηκε το προσχέδιο που έλαβε το CNN. Το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim χαρακτήρισε τις διαρροές εκδοχές του προσχεδίου ως ανακριβείς. Το Bloomberg δημοσίευσε νωρίτερα μια εκδοχή του προσχεδίου.
Οι 14 όροι της συμφωνίας
- Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες, μαζί με τους συμμάχους τους στον τρέχοντα πόλεμο, δηλώνουν με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου τον άμεσο και οριστικό τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και αναλαμβάνουν την υποχρέωση να μην εξαπολύσουν καμία εχθρική ενέργεια εναντίον αλλήλων και να απέχουν από την απειλή ή τη χρήση βίας εναντίον αλλήλων. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώνει τις διατάξεις του παρόντος Άρθρου και των υπόλοιπων Άρθρων.
- Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν την υποχρέωση να σέβονται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα η μία της άλλης και να απέχουν από κάθε παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της άλλης.
- Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν την υποχρέωση να διαπραγματευτούν και να καταλήξουν σε τελική συμφωνία εντός μέγιστης περιόδου 60 ημερών, η οποία μπορεί να παραταθεί με αμοιβαία συναίνεση.
- Αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες αίρουν τον ναυτικό αποκλεισμό και αποτρέπουν οποιαδήποτε παρέμβαση ή παρεμπόδιση κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και αποκαθιστούν την κυκλοφορία εντός μέγιστης προθεσμίας 30 ημερών στο μέγιστο της χωρητικότητάς της. Η κυκλοφορία των πλοίων θα είναι ανάλογη με τον προπολεμικό όγκο κυκλοφορίας εκ μέρους της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν επίσης την υποχρέωση να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από τις γύρω περιοχές εντός 30 ημερών από την τελική συμφωνία.
- Με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα λάβει αμέσως μέτρα για να διασφαλίσει ότι η κίνηση εμπορικών πλοίων από τον Περσικό Κόλπο προς τη Θάλασσα του Ομάν και αντίστροφα θα επιστρέψει εντός 30 ημερών στον προπολεμικό όγκο, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη άρσης των τεχνικών εμποδίων και την εξουδετέρωση των ναρκών από το Ιράν.
- Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν, μαζί με τους περιφερειακούς εταίρους τους, να δημιουργήσουν ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που θα συμφωνηθεί και από τα δύο μέρη για την αποκατάσταση και την οικονομική ανάπτυξη της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, διασφαλίζοντας παράλληλα χρηματοδότηση τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ο μηχανισμός εφαρμογής αυτού του σχεδίου, ως μέρος της τελικής συμφωνίας, θα διαμορφωθεί εντός 60 ημερών.
- Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να τερματίσουν, βάσει χρονοδιαγράμματος που θα συμφωνηθεί ως μέρος της τελικής συμφωνίας, όλα τα είδη κυρώσεων που αντιμετωπίζει επί του παρόντος η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και του Διοικητικού Συμβουλίου του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), και όλες τις μονομερείς κυρώσεις των ΗΠΑ, τόσο πρωτογενείς όσο και δευτερογενείς.
- Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν επαναλαμβάνει ότι δεν θα παράγει ποτέ πυρηνικά όπλα. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφώνησαν ότι η τύχη του εμπλουτισμένου υλικού και η τύχη όλων των άλλων αμοιβαία συμφωνημένων ζητημάτων που σχετίζονται με την πυρηνική ενέργεια, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών αναγκών του Ιράν, θα αντιμετωπιστούν επαρκώς σε μια τελική συμφωνία. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τις διατάξεις του παρόντος άρθρου.
- Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν ότι, εν αναμονή μιας τελικής συμφωνίας, θα διατηρήσουν το status quo: Το Ιράν θα διατηρήσει το status quo στο πυρηνικό του πρόγραμμα και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις στο Ιράν ούτε θα ενισχύσουν τις δυνάμεις τους στην περιοχή.
- Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν την υποχρέωση ότι αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και μέχρι την ημερομηνία άρσης των κυρώσεων, το Υπουργείο Οικονομικών των Ηνωμένων Πολιτειών θα εκδώσει εξαιρέσεις για τις εξαγωγές ιρανικού αργού πετρελαίου, πετροχημικών προϊόντων και παραγώγων τους, καθώς και όλων των συναφών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζικών, ασφαλιστικών, μεταφορών και των συναφών.
- Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν την υποχρέωση ότι, υπό το πρίσμα της προόδου των διαπραγματεύσεων για μια τελική συμφωνία, τα δεσμευμένα ή περιορισμένα κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν θα αποδεσμευτούν και θα καταστούν πλήρως διαθέσιμα. Αυτά τα κεφάλαια, είτε τηρούνται στον κύριο λογαριασμό είτε μεταφέρονται, θα χρησιμοποιηθούν για οποιαδήποτε πληρωμή τελικού δικαιούχου που καθορίζεται από την Κεντρική Τράπεζα της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και θα είναι πλήρως διαθέσιμα για χρήση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν την υποχρέωση να εκδίδουν όλες τις απαραίτητες άδειες και εγκρίσεις σε αυτή τη βάση.
- Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν ότι θα δημιουργηθεί ένας μηχανισμός εφαρμογής για την επίβλεψη της επιτυχούς εφαρμογής και της μελλοντικής δέσμευσης σε σχέση με την Τελική Συμφωνία.
- Μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και μετά την παραλαβή διαβεβαιώσεων σχετικά με την έναρξη εφαρμογής των Άρθρων 4, 5, 10 και 11 του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και τη συνέχιση της εφαρμογής αυτών των βημάτων, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις για μια Τελική Συμφωνία αποκλειστικά όσον αφορά τα υπόλοιπα Άρθρα.
- Η τελική συμφωνία θα εγκριθεί μέσω δεσμευτικής απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
