Η σύγκρουση ανάμεσα στο Ισραήλ και τον ΟΗΕ εισέρχεται σε ακόμη πιο επικίνδυνη φάση, μετά την απόφαση των Ηνωμένων Εθνών να συμπεριλάβουν το Ισραήλ σε κατάλογο χωρών και οργανώσεων που κατηγορούνται για σεξουαλική βία σε εμπόλεμες ζώνες. Η ισραηλινή κυβέρνηση αντέδρασε οργισμένα, ανακοινώνοντας ουσιαστικά διακοπή κάθε επαφής με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες.
Ο πρεσβευτής του Ισραήλ στα Ηνωμένα Έθνη, Ντάνι Ντάνον, επιτέθηκε προσωπικά στον επικεφαλής του ΟΗΕ, χαρακτηρίζοντας «σκανδαλώδη» την ένταξη του Ισραήλ στη σχετική λίστα και καταγγέλλοντας ότι η χώρα του εξισώνεται με τη Χαμάς.
«Τελειώσαμε με αυτόν τον Γενικό Γραμματέα», δήλωσε ο Ντάνι Ντάνον σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα που ανάρτησε στην πλατφόρμα Χ, κατηγορώντας τον ΟΗΕ ότι «διαδίδει ψέματα» σε βάρος του Ισραήλ. Η ισραηλινή αποστολή διευκρίνισε ότι αυτό σημαίνει το “πάγωμα” των σχέσεών του με το γραφείο του Γενικού Γραμματέα έως τη λήξη της θητείας του Αντόνιο Γκουτέρες την 31η Δεκεμβρίου 2026.
Όπως είπε, «το να παρουσιάζεται το Ισραήλ ως κράτος που χρησιμοποιεί τη σεξουαλική βία ως όπλο πολέμου είναι απαράδεκτο».
«Καλέσαμε τους εκπροσώπους του ΟΗΕ να έρθουν στο Ισραήλ να εξετάσουν αυτές τις γελοίες κατηγορίες, επέλεξαν να μην έρθουν, επέλεξαν να συνεχίσουν με την εκστρατεία κατά του Ισραήλ», συμπλήρωσε ο Ντάνι Ντάνον.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και το ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο χαρακτήρισε την απόφαση του ΟΗΕ «ντροπιαστική και παράλογη». Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Όρεν Μαρμορστάιν υποστήριξε ότι τα Ηνωμένα Έθνη έχουν μετατραπεί σε «πολιτικοποιημένο και διεφθαρμένο οργανισμό» με αποκλειστικό στόχο – όπως είπε – τη συστηματική στοχοποίηση του Ισραήλ.
Η ισραηλινή αποστολή στον ΟΗΕ ανακοίνωσε μάλιστα ότι διακόπτει κάθε συνεργασία με το γραφείο του Γκουτέρες όσο εκείνος παραμένει στη θέση του. Από την πλευρά του ΟΗΕ, ο εκπρόσωπος του γενικού γραμματέα, Στεφάν Ντουζαρίκ, απάντησε πως «η πόρτα του γενικού γραμματέα παραμένει ανοικτή».
Η ετήσια έκθεση του ΟΗΕ για τη σεξουαλική βία σε συνθήκες πολέμου είχε ήδη προϊδεάσει από τον περασμένο Αύγουστο ότι το Ισραήλ ενδέχεται να προστεθεί στη σχετική λίστα. Στην ίδια έκθεση περιλαμβάνεται και η Χαμάς, για τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023 και τις καταγγελίες περί κακοποίησης και σεξουαλικής βίας σε βάρος ομήρων.
Ωστόσο, το νέο στοιχείο που πυροδοτεί ακόμη μεγαλύτερη διεθνή πίεση αφορά τις καταγγελίες για κακομεταχείριση Παλαιστινίων κρατουμένων από ισραηλινές δυνάμεις ασφαλείας. Ο ΟΗΕ αναφέρει ότι διαθέτει «αξιόπιστες πληροφορίες» για περιστατικά σεξουαλικής βίας και εξευτελιστικής μεταχείρισης σε φυλακές και άλλα κέντρα κράτησης, σημειώνοντας ότι δεν επετράπη στους επιθεωρητές του να αποκτήσουν πρόσβαση στις εγκαταστάσεις.
Το τελευταίο διάστημα, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων αλλά και ακτιβιστές του διεθνούς δικτύου Global Sumud έχουν δημοσιοποιήσει νέες μαρτυρίες για σεξουαλικές επιθέσεις, βασανισμούς και εξευτελισμούς Παλαιστινίων κρατουμένων. Οι καταγγελίες περιγράφουν περιστατικά ξυλοδαρμών, απειλών βιασμού, εξαναγκαστικής γύμνωσης και σωματικής κακοποίησης κατά τη διάρκεια ανακρίσεων ή κράτησης.
Παράλληλα, διεθνείς οργανώσεις όπως η Amnesty International, η Human Rights Watch και υπηρεσίες του ΟΗΕ έχουν επανειλημμένα εκφράσει ανησυχία για τις συνθήκες κράτησης Παλαιστινίων μετά την έναρξη του πολέμου στη Γάζα. Αναφορές κάνουν λόγο για αυθαίρετες συλλήψεις, παρατεταμένη απομόνωση, περιορισμένη πρόσβαση σε δικηγόρους και γιατρούς, καθώς και περιστατικά βίας μέσα σε κέντρα κράτησης και στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Η ισραηλινή πλευρά απορρίπτει κατηγορηματικά τις καταγγελίες. Ο Ντάνον δήλωσε ότι το Ισραήλ είχε καλέσει αξιωματούχους του ΟΗΕ να επισκεφθούν τη χώρα και να εξετάσουν τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι εκείνοι «επέλεξαν να μην έρθουν».
Οι σχέσεις μεταξύ Ισραήλ και ΟΗΕ βρίσκονται πλέον στο χειρότερο σημείο των τελευταίων δεκαετιών, ιδιαίτερα μετά τον πόλεμο στη Γάζα που ακολούθησε την πρωτοφανή επίθεση της Χαμάς το 2023. Η ισραηλινή κυβέρνηση έχει επανειλημμένα κατηγορήσει τον Αντόνιο Γκουτέρες και ανώτερα στελέχη του ΟΗΕ ότι τηρούν εχθρική στάση απέναντι στο Ισραήλ, ενώ ο ίδιος ο γενικός γραμματέας είχε κηρυχθεί persona non grata από το Τελ Αβίβ το 2024.
Την ίδια ώρα, το Ισραήλ συνεχίζει να κατηγορεί εργαζόμενους της UNRWA, της υπηρεσίας του ΟΗΕ για τους Παλαιστίνιους πρόσφυγες, ότι συμμετείχαν ή συνεργάστηκαν με τη Χαμάς κατά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου.
