H διεθνής τάξη «δεν υπάρχει πλέον». Με αυτήν την φράση ή αν θέλετε με αυτήν την αφοριστική ομολογία ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς, μιλώντας στη Διάσκεψη για την Ασφάλεια του Μονάχου, επέκρινε τον ταχύ αναπροσανατολισμό της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής από τον πρόεδρο Τραμπ. Προειδοποίησε επίσης ότι οι ΗΠΑ δεν μπορούν να «προχωρήσουν μόνες τους».
«Η διεθνής τάξη που βασίζεται σε δικαιώματα και κανόνες καταστρέφεται επί του παρόντος», δήλωσε ο κ. Μερτς κατά την έναρξη της μεγαλύτερης ετήσιας διάσκεψης για την ασφάλεια στην Ευρώπη. Πρόσθεσε: «Αυτή η τάξη, όσο ελαττωματική και αν ήταν ακόμη και στην ακμή της, δεν υπάρχει πλέον σε αυτή τη μορφή».
Αυτά τα λόγια του Καγκελάριου της Γερμανίας επέλεξαν οι New York Times ως εισαγωγή στην πρωτοσέλιδη ανάρτησή τους το πρωί της Παρασκευής , την ώρα δηλαδή που στο Μόναχο βρισκόταν σε εξέλιξη η κρίσιμη για την ευρωπαϊκή ασφάλεια Σύνοδος του Μονάχου.
Άλλωστε αυτή καθεαυτή η Σύνοδος εξακολουθεί να βρίσκεται σε καθεστώς μέγιστης αμηχανίας ήδη από πέρυσι, όταν ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ κ. Βανς ξεκαθάριζε μέσα από ένα κρεσέντο κυνισμού και απροκάλυπτου αντιευρωπαϊσμού την απόφαση της Ουάσιγκτον να τερματίσει την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ όπως την ξέραμε από το 1946 και μετά.
Ο Βανς είναι φέτος απών. Στο Μόναχο βρέθηκε ο Μάρκο Ρούμπιο, ο αμερικανός ΥΠΕΞ ο οποίος επιφύλασσε μία νέα ψυχρολουσία για τους Ευρωπαίους. « Ο κόσμος που ξέρατε δεν υπάρχει πια» δήλωσε με την γνωστή αμερικανική αλαζονεία και εννοούσε κάτι το πολύ απλό. Το ΝΑΤΟ, η Δυτική Συμμαχία όπως την ξέρατε, οι ισορροπίες όπως τις βιώσατε δεν υπάρχουν πια, υπονοώντας ξεκάθαρα πώς έχουν αλλάξει τα μέτρα και τα σταθμά με τα οποία οι ΗΠΑ καθορίζουν φιλίες, συμμαχίες και βεβαίως τις φανερές ή τις λιγότερο φανερές μπίζνες.
Σε αυτόν τον καμβά καλούνται να σχεδιάσουν οι ευρωπαϊκές δυνάμεις μία κοινή απάντηση – πρόταση ασφαλείας. Δεν είναι ούτε εύκολο ούτε καν αυτονόητο.
«Δεν απορρίπτουμε το ΝΑΤΟ»
Ο καγκελάριος της Γερμανίας τόνισε ότι «Δεν το κάνουμε αυτό απορρίπτοντας το ΝΑΤΟ. Το κάνουμε δημιουργώντας έναν ισχυρό, αυτοσυντηρούμενο ευρωπαϊκό πυλώνα εντός της συμμαχίας», για να προσθέσει ότι «Δεν αποδέχομαι τις προτάσεις που θέλουν η Ευρώπη να αποκλείσει τις ΗΠΑ ως εταίρο».
Επιπλέον, ο Μερτς τόνισε ότι «Η συμμετοχή στο ΝΑΤΟ δεν αποτελεί μόνο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για την Ευρώπη, αλλά και για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ας αποκαταστήσουμε και ας αναζωογονήσουμε λοιπόν μαζί τη διατλαντική εμπιστοσύνη», ενώ πρόσθεσε ότι «σε μια εποχή μεγάλης αντιπαλότητας μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων, ακόμη και οι ΗΠΑ δεν θα είναι αρκετά ισχυρές για να προχωρήσουν μόνες τους».
Αυξανόμενες εντάσεις – «Η Ευρώπη μόλις επέστρεψε από διακοπές από την Ιστορία»
Ο Μερτς επεσήμανε ότι τα τελευταία χρόνια έχουμε δει «αυξανόμενες εντάσεις και συγκρούσεις στον κόσμο», εκτιμώντας ότι «αυτή η [παγκόσμια] τάξη δεν υπάρχει πλέον». «Η Ευρώπη μόλις επέστρεψε από διακοπές από την Ιστορία», υπογράμμισε.
Επιπροσθέτως, τόνισε ότι τώρα βρισκόμαστε μπροστά σε μια εποχή «που χαρακτηρίζεται από την πολιτική των μεγάλων δυνάμεων», συμπεριλαμβανομένου του «βίαιου ρεβιζιονισμού» της Ρωσίας που υπαγορεύει την επιθετικότητά της έναντι της Ουκρανίας. Η Κίνα «θέλει να είναι ηγέτης στη διαμόρφωση του κόσμου», υπογράμμισε για να τονίσει ότι η αξίωση των ΗΠΑ για παγκόσμια ηγεμονία «έχει αμφισβητηθεί και πιθανώς χαθεί».
Ρούμπιο: «Ο κόσμος αλλάζει πολύ γρήγορα»
Νωρίτερα, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, ερωτηθείς εάν το μήνυμά του προς τους Ευρωπαίους θα είναι πιο συμφιλιωτικό σε σχέση με πέρυσι, δήλωσε: «Ο κόσμος αλλάζει πολύ γρήγορα μπροστά στα μάτια μας. Ο παλιός κόσμος έχει τελειώσει. Ζούμε σε μια νέα εποχή γεωπολιτικά και αυτό μας αναγκάζει όλους να επανεξετάσουμε τα δεδομένα και ποιος θα είναι ο ρόλος μας». Οι Ευρωπαίοι «θέλουν να ξέρουν πού πηγαίνουμε, πού θα θέλαμε να πάμε, πού θα θέλαμε να πάμε μαζί τους».
.@SecRubio: “The world is changing very fast right in front of us. The old world is gone … We live in a new era in geopolitics, and it’s going to require all of us to sort of re-examine what that looks like and what our role is going to be.” pic.twitter.com/wgPrl2xJZC
— Department of State (@StateDept) February 13, 2026
ΗΠΑ – Δανία προσέρχονται στο τραπέζι για τη Γροιλανδία
Στην καρδιά αυτής της νέας πραγματικότητας βρίσκεται και το ζήτημα της Γροιλανδίας, το οποίο αναδεικνύεται σε κεντρικό σημείο τριβής στις διατλαντικές σχέσεις. Η Δανή Πρωθυπουργός, Μέτε Φρεντέρικσεν, επιβεβαίωσε πως θα έχει σήμερα σειρά συναντήσεων με τον Ρούμπιο, προκειμένου να συζητηθεί η στρατηγική που θα ακολουθηθεί και ο ορυκτός πλούτος του νησιού.
Μετά τις πιέσεις της κυβέρνησης Τραμπ για «λειτουργικό έλεγχο» της περιοχής, η Φρεντέρικσεν προειδοποίησε πως η Ευρώπη οφείλει να αναλάβει την αμυντική της τύχη, καθώς οι ΗΠΑ φαίνεται να απομακρύνονται από τη γηραιά ήπειρο. Στο πλαίσιο αυτό, η Δανία ενισχύει την παρουσία της στην Αρκτική με μαχητικά F-35, συμμετέχοντας στη νέα αποστολή του ΝΑΤΟ «Arctic Sentry», ενώ εξετάζεται η εγκατάσταση του αντιπυραυλικού συστήματος «Golden Dome» στη Γροιλανδία.
Ευκαιρίες βλέπει η Ουκρανία
Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, αναμένεται να αξιοποιήσει τη Διάσκεψη για να προωθήσει ένα νέο «κοινό οικοδόμημα ασφαλείας», εστιάζοντας στην αμυντική παραγωγή και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της Ευρώπης.
Ο Ζελένσκι, ο οποίος θα συναντηθεί με τον Μάρκο Ρούμπιο και Ευρωπαίους ηγέτες στο πλαίσιο του «σχήματος του Βερολίνου», υπογράμμισε την ανάγκη για συντονισμό απέναντι στις ρωσικές επιθέσεις. Την ίδια στιγμή, η ουκρανική διπλωματία επιχειρεί ένα κρίσιμο άνοιγμα προς το Πεκίνο, με τον Υπουργό Εξωτερικών, Αντρίι Σίμπιχα, να συζητά με τον Κινέζο ομόλογό του, Ουάνγκ Γι, τις προσπάθειες ειρήνης και την προοπτική μιας συνάντησης κορυφής μεταξύ Ζελένσκι και Σι Τζινπίνγκ.
Η Ευρώπη ακόμα αναζητά τον δικό της ρόλο
Από ευρωπαϊκής πλευράς, ο πρωθυπουργός της Σουηδίας, Ουλφ Κρίστερσον, αναγνώρισε ότι «η σχέση μας με τις ΗΠΑ έχει δεχθεί πλήγμα», διευκρινίζοντας ωστόσο ότι «αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να εγκαταλείψουμε τη διατλαντική σχέση». Προτεραιότητές του, όπως ανέφερε, είναι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας, η ανάληψη μεγαλύτερου μεριδίου ευθύνης στην άμυνα και η άσκηση πίεσης στη Ρωσία.
Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, αναμένεται να επαναλάβει το μήνυμα περί «στρατηγικής αυτονομίας» της Ευρώπης, επιμένοντας ότι «η έκβαση οποιωνδήποτε διαπραγματεύσεων πρέπει να λάβει υπόψη τους Ευρωπαίους», ενώ θα αναφερθεί και στην ανάγκη προστασίας των δημοκρατιών από υβριδικές απειλές και ξένες παρεμβάσεις.
Στο περιθώριο της Διάσκεψης έχει προγραμματιστεί και συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της G7, με τη συμμετοχή του Μάρκο Ρούμπιο, γεγονός που υπογραμμίζει τη βαρύτητα των διαβουλεύσεων σε μια περίοδο όπου η σταθερότητα της μεταπολεμικής διεθνούς τάξης τίθεται σε δοκιμασία.
Νωρίτερα, το πρακτορείο Bloomberg έγραφε σε πρωτοσέλιδο δημοσίευμά του: «Για πρώτη φορά από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες συζητούν πώς να αναπτύξουν πυρηνικά όπλα ως αποτρεπτικό μέσο», ρεπορτάζ που καθρεπτίζει την αβεβαιότητα που νιώθει η ΕΕ αυτήν την περίοδο.
