Ρεπορτάζ: Αντώνης Ζήβας
Μετά από μια ακόμα εκρηκτική εμφάνιση στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, όπου επανέλαβε τις προκλητικές του θέσεις για τη Γροιλανδία, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την Τετάρτη 21/1, ότι έχει διαμορφωθεί ένα «πλαίσιο μελλοντικής συμφωνίας» με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, που όπως είπε θα διευθετήσει το ζήτημα της αρκτικής νήσου και θα αποφεύγει την επιβολή δασμών στις ευρωπαϊκές χώρες.
Στην ανάρτησή του στο Truth Social, η οποία ήρθε μετά από τη συνάντηση στο Νταβός, ο Τραμπ επανέλαβε ότι η στρατιωτική λύση «δεν είναι στο τραπέζι» και ότι δεν θα χρησιμοποιήσει βία για να αποκτήσει τη Γροιλανδία, σημειώνοντας όμως ειρωνικά πως «αν μας πείτε όχι, θα το θυμόμαστε».
Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι ματαιώνει τη δασμολογική απειλή που είχε ανακοινώσει προηγουμένως για οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίοι θα επέβαλαν δασμούς 10% από 1η Φεβρουαρίου εάν η Ευρώπη αντιστεκόταν στις αμερικανικές φιλοδοξίες στη Γροιλανδία.
Όπως έγραψε το αμερικανικό δίκτυο ABC, ο Τραμπ υποστήριξε ότι το πλαίσιο όχι μόνο καλύπτει το νησί αλλά και ολόκληρη την Αρκτική, και ότι η συμφωνία θα ήταν «ωφέλιμη για τις ΗΠΑ και όλα τα κράτη του ΝΑΤΟ».
Ρούτε: «Δεν τέθηκε η κυριαρχία της Γροιλανδίας»
Όμως, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε διέψευσε ευθέως ότι κατά τη διάρκεια των συνομιλιών με τον Τραμπ τέθηκε θέμα αλλαγής της κυριαρχίας της Γροιλανδίας ή συζήτησης για πώλησή της. Σύμφωνα με τον ίδιο, «το θέμα αυτό δεν συζητήθηκε καθόλου» και το επίκεντρο ήταν η στρατηγική συνεργασία για την ασφάλεια της Αρκτικής, μπροστά στην αυξανόμενη παρουσία Ρωσίας και Κίνας.
Αντίστοιχες αναφορές επιβεβαιώνουν ότι ουδέποτε τέθηκε στο τραπέζι η πιθανότητα η Γροιλανδία να αλλάξει πολιτικό καθεστώς ή να αποσχιστεί από το Βασίλειο της Δανίας, παρά μόνο η εστίαση σε θέματα στρατιωτικής/αμυντικής συνεργασίας και γεωπολιτικών κινδύνων.
Αντιδράσεις και πολιτική ένταση από Γροιλανδία και Δανία
Την ίδια στιγμή, νομοθέτες από τη Δανία και τη Γροιλανδία έχουν εκφράσει σφοδρή αντίδραση για τον αποκλεισμό τους από τις συνομιλίες, χαρακτηρίζοντας «ανύπαρκτη» τη συμφωνία που περιγράφει ο Τραμπ καθώς δεν περιλαμβάνει καμία ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών αρχών, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά το πρακτορείο Reuters.
«Η Γροιλανδία δεν είναι προς πώληση» επαναλαμβάνουν, ενώ η κινητοποίηση έχει φτάσει και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο πάγωσε την πρόοδο μιας εμπορικής συμφωνίας ΕΕ-ΗΠΑ σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τις αμερικανικές πιέσεις γύρω από το νησί.
Δανοί βουλευτές χαρακτήρισαν την «συμφωνία» ως απλή συζήτηση δύο ανδρών, χωρίς πραγματική διαπραγμάτευση και χωρίς να εκπροσωπείται η Γροιλανδία.
Τι μένει να ξεκαθαριστεί
Το λεγόμενο «πλαίσιο συμφωνίας» είναι μέχρι στιγμής ένας γενικός πολιτικός χάρτης χωρίς λεπτομέρειες για συγκεκριμένα δικαιώματα, υποχρεώσεις ή ακόμη και το εύρος της αμερικανικής στρατιωτικής ή οικονομικής παρουσίας στο νησί.
Η συζήτηση για κρίσιμους στρατιωτικούς σχεδιασμούς όπως ο λεγόμενος «Χρυσός Θόλος» (μία πιθανή αντιπυραυλική/αντιπυραυλική ασπίδα στην Αρκτική) παραμένει ακόμη σε πρώιμο στάδιο και χωρίς σαφή χρονοδιάγραμμα.
Όπως επισημαίνουν αναλυτές, η επικοινωνιακή υπεραπλούστευση της ανακοίνωσης από τον Τραμπ, σε αντίθεση με την πρακτική πολιτική πραγματικότητα που περιγράφει ο Ρούτε, αποτυπώνει μια αντιφατική εικόνα: από τη μία υποχώρηση απειλών, από την άλλη χαοτική διαχείριση ενός γεωστρατηγικού ζητήματος που μπορεί να διαμορφώσει τις σχέσεις ΗΠΑ-Ευρώπης για χρόνια.
