Η ισραηλινή Κνεσέτ ψήφισε τη Δευτέρα 30/3, έναν νόμο που καθιστά υποχρεωτική τη θανατική ποινή για Παλαιστίνιους που καταδικάζονται για «σκόπιμες φονικές επιθέσεις» από στρατιωτικά δικαστήρια στη Δυτική Όχθη.
Το νομοσχέδιο – πρωτοβουλία του ακροδεξιού κόμματος Otzma Yehudit και του υπουργού Εθνικής Ασφάλειας Ίταμαρ Μπεν‑Γκβιρ, προβλέπει ότι οι εκτελέσεις θα γίνονται εντός 90 ημερών από την καταδίκη, με περιορισμένη δυνατότητα επανεξέτασης ή καμίας ουσιαστικής έφεσης.
Η ψήφιση του νόμου δεν είναι απλώς μία νομοθετική διάταξη.
Μέλη του ακροδεξιού Otzma Yehudit μαζί με τον υπουργό Εθνικής Ασφάλειας Ίταμαρ Μπεν‑Γκβιρ, πανηγυρίζουν για την ψήφιση του νόμου
Είναι ένα πολιτικό μήνυμα της ισραηλινής ακροδεξιάς, που εξυπηρετεί πολλαπλούς στόχους: να ενισχύσει την εκλογική βάση του Μπενιαμίν Νετανιάχου, να δώσει πολιτική υπεραξία στον ακροδεξιό υπουργό Εθνικής Ασφάλειας Ίταμαρ Μπεν‑Γκβιρ και να στείλει μήνυμα σκληρής αντιμετώπισης στους Παλαιστίνιους.
Με τον νόμο αυτό, η κυβέρνηση μετατρέπει τα στρατιωτικά δικαστήρια σε εργαλεία εκφοβισμού και πολιτικού ελέγχου, καθώς η εφαρμογή της θανατικής ποινής αφορά σχεδόν αποκλειστικά Παλαιστίνιους, ενώ οι Ισραηλινοί πολίτες παραμένουν πρακτικά προστατευμένοι από ανάλογες ποινές. Η διακριτική εφαρμογή του νόμου αποκαλύπτει ότι η βία και η δικαιοσύνη χρησιμοποιούνται ως πολιτικά όπλα, όχι ως μέσα προστασίας της κοινωνίας.
Δύο μέτρα και δύο σταθμά
Στην πράξη, ο νόμος κλείνει κάθε νομική οδό για τους Παλαιστίνιους κρατούμενους που έχουν καταδικαστεί για τα συγκεκριμένα κακουργήματα, ενώ αντίστοιχα για τους Ισραηλινούς πολίτες η ισόβια κάθειρξη παραμένει η συνήθης ποινή.
Η τελευταία εκτέλεση στο Ισραήλ είχε γίνει το 1962 στον Ναζί εγκληματία πολέμου Άντολφ Άιχμαν.
Ο Μπεν‑Γκβιρ πανηγύρισε στην Κνεσέτ για την έγκριση του νόμου, ενώ ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου υπερψήφισε, αναδεικνύοντας τη στρατηγική της κυβέρνησης να σκληρύνει τη στάση της απέναντι σε Παλαιστίνιους επιτιθέμενους.
Διεθνείς συνέπειες και αντίδραση
Η διεθνής κοινότητα αντέδρασε έντονα:
Η ΕΕ και χώρες όπως η Γαλλία και η Γερμανία καταδίκασαν το μέτρο ως παραβίαση βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ο ΟΗΕ προειδοποίησε ότι παραβιάζει διεθνείς συνθήκες και κανονισμούς για τη θανατική ποινή. Διεθνείς οργανώσεις, όπως η Διεθνής Αμνηστία μιλούν για ρατσιστικό και διακριτικό μέτρο.
Οι αντιδράσεις δεν είναι μόνο νομικές αλλά και γεωπολιτικές. Η κίνηση αυτή ενδέχεται να κλιμακώσει εντάσεις στη Δυτική Όχθη και να δημιουργήσει νέες συγκρούσεις στη Λωρίδα της Γάζας. Παράλληλα, υπονομεύει τις σχέσεις του Ισραήλ με ευρωπαϊκούς εταίρους και με χώρες που στηρίζουν την ειρηνευτική διαδικασία.
Μέλη οργανώσεων για τα δικαιώματα των Παλαιστινίων σε διαμαρτυρία έξω από την ισραηλινή βουλή για την ψήφιση του νόμου
Στρατηγική Νετανιάχου–Μπεν‑Γκβιρ
Η κυβέρνηση φαίνεται να ακολουθεί ένα συνδυασμό εσωτερικής πολιτικής και εξωτερικής σκληρής στάσης:
Εσωτερικά, ενισχύει την εκλογική βάση της ισραηλινής ακροδεξιάς, εμφανιζόμενη ως υπερασπιστής της ασφάλειας απέναντι στην τρομοκρατία.
Εξωτερικά, στέλνει σαφή μήνυμα στην Παλαιστινιακή Αρχή, αλλά και σε διεθνείς δυνάμεις, ότι το Ισραήλ δεν πρόκειται να υποχωρήσει σε πιέσεις για χαλάρωση των μέτρων ασφαλείας και της κατασταλτικής του πολιτικής εναντίον των Παλαιστινίων..
Διπλωματικά, η στρατηγική αυτή δημιουργεί προβλήματα, καθώς ο νόμος κινδυνεύει να μετατραπεί σε σημείο έντασης με ΗΠΑ, ΕΕ και διεθνείς οργανισμούς που υποστηρίζουν την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Μόλις ψηφίστηκε ο νόμος, οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα όπως η Association for Civil Rights in Israel (σ.σ. Ένωση για τα Πολιτικά Δικαιώματα στο Ισραήλ) κατέθεσαν προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο, υποστηρίζοντας ότι ο νόμος είναι διακριτικός και αντισυνταγματικός και ότι η Κνεσέτ δεν έχει δικαίωμα να νομοθετεί για στρατιωτικά δικαστήρια στη Δυτική Όχθη.
