Η Ευρώπη έστειλε ένα σαφές μήνυμα στον Ντόναλντ Τραμπ τη Δευτέρα 16/3: δεν πρόκειται να βοηθήσει να ασφαλιστούν τα Στενά του Ορμούζ. Οι υπουργοί Εξωτερικών των 27 χωρών της ΕΕ, που συγκεντρώθηκαν στις Βρυξέλλες, επανέλαβαν ότι η ασφάλεια του ζωτικού καναλιού μεταφοράς πετρελαίου είναι πρόβλημα των ΗΠΑ και όχι της Ευρώπης.
Όπως αναφέρει σε εκτενές του δημοσίευμα το POLITICO, παρά τις αμερικανικές πιέσεις και τις ανησυχίες για τις αυξανόμενες τιμές του πετρελαίου λόγω των απειλών του Ιράν, οι Ευρωπαίοι διπλωμάτες έδειξαν ότι δεν έχουν διάθεση να εμπλακούν ενεργά σε μια σύγκρουση που δεν αφορά άμεσα τα συμφέροντά τους.
Οι υπουργοί Εξωτερικών των 27 χωρών της ΕΕ συγκεντρώθηκαν στις Βρυξέλλες για να συζητήσουν την έκκληση του Αμερικανού προέδρου προς τις ευρωπαϊκές χώρες να βοηθήσουν στην ασφάλεια της στενής πλωτής οδού, ενός ζωτικού καναλιού μεταφοράς πετρελαίου που το Ιράν έχει σε μεγάλο βαθμό αποκλείσει σε αντίποινα για τις αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Μεταξύ των ιδεών που διατυπώθηκαν ήταν η επέκταση της εντολής της ναυτικής αποστολής της ΕΕ «Aspides» ώστε να επιτραπεί η αποστολή ευρωπαϊκών πολεμικών πλοίων για περιπολία στο στενό μεταξύ του Περσικού Κόλπου και του Κόλπου του Ομάν.
Αλλά, μετά από ώρες συνομιλιών κεκλεισμένων των θυρών σχετικά με τον πόλεμο στο Ιράν, οι ξένοι απεσταλμένοι της Ευρώπης ξεκαθάρισαν ότι το βλέπουν αυτό ως το πρόβλημα που πρέπει να λύσει η Αμερική.
«Η Ευρώπη δεν έχει κανένα συμφέρον σε έναν πόλεμο χωρίς τέλος», δήλωσε η επικεφαλής της διπλωματίας της ΕΕ, Κάγια Κάλας, το βράδυ της Δευτέρας μετά τη συνάντηση. «Δεν πρόκειται για πόλεμο της Ευρώπης, αλλά διακυβεύονται άμεσα τα συμφέροντα της Ευρώπης».
Παρόλο που υπήρχε «σαφής επιθυμία» μεταξύ των υπουργών «να ενισχυθεί» η ναυτική αποστολή της ΕΕ στη Μέση Ανατολή, «δεν υπήρξε καμία όρεξη για αλλαγή της εντολής», δήλωσε η Κάλας, αναφερόμενη στην αποστολή πολεμικών πλοίων στο στενό.
«Η επέκταση αυτής της εντολής ώστε να καλύπτει το Στενό του Ορμούζ… δεν υπήρξε καμία όρεξη από τα κράτη μέλη να το κάνουν αυτό», επανέλαβε. «Κανείς δεν θέλει να εμπλακεί ενεργά σε αυτόν τον πόλεμο».
Τραμπ: «Άσχημο αυτό για το μέλλον του ΝΑΤΟ»
Ο Τραμπ δήλωσε στους Financial Times το Σαββατοκύριακο ότι θα ήταν «πολύ άσχημο για το μέλλον του ΝΑΤΟ» αν οι ευρωπαϊκές χώρες δεν ανταποκριθούν στην έκκλησή του για βοήθεια. Έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι βρισκόταν σε επαφή με επτά χώρες σχετικά με την ασφάλεια του στενού, χωρίς να κατονομάσει σε ποιες χώρες αναφερόταν.
Και τη Δευτέρα, ο Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι ήταν βέβαιος ότι η Γαλλία θα βοηθήσει τις ΗΠΑ. «Νομίζω ότι θα βοηθήσει. Δηλαδή, θα σας ενημερώσω, μίλησα μαζί του χθες», είπε ο Αμερικανός πρόεδρος, αναφερόμενος στον Γάλλο ομόλογό του, Εμανουέλ Μακρόν. Ο Τραμπ είπε επίσης ότι «δεν ήταν ευχαριστημένος» με την απάντηση του Ηνωμένου Βασιλείου και «πολύ έκπληκτος» αφότου ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ δήλωσε ότι δεν θα εμπλακεί σε έναν «ευρύτερο πόλεμο» για το Ιράν.
Ο Τραμπ ήταν ανένδοτος ότι «δεν χρειαζόμαστε κανέναν» και «είμαστε το ισχυρότερο έθνος στον κόσμο», αλλά το αίτημά του για βοήθεια ήταν μια δοκιμασία αλληλεγγύης, για να δει πώς θα αντιδρούσαν οι ευρωπαϊκές χώρες, καθώς το κλείσιμο του στενού από το Ιράν αυξάνει τις τιμές του πετρελαίου.
«Λέω εδώ και χρόνια ότι αν ποτέ τους χρειαστούμε, δεν θα είναι εκεί», δήλωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ.
Οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες σαφώς δεν θέλουν να εμπλακούν — και εύχονται ο Τραμπ να σταματούσε να ρωτάει.
Πιστόριους: «Δεν ξεκινήσαμε εμείς αυτόν τον πόλεμο»
«Οι Αμερικανοί επέλεξαν αυτό το μονοπάτι, μαζί με τους Ισραηλινούς», δήλωσε ο Γερμανός υπουργός Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους, προσθέτοντας ότι η κύρια ευθύνη της Γερμανίας ήταν να υπερασπιστεί το έδαφος του ΝΑΤΟ.
Ο Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς, εξέφρασε επίσης την περιφρόνηση για την ιδέα της εμπλοκής του Βερολίνου στη σύγκρουση, η οποία πυροδοτήθηκε όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν επιθέσεις στην Τεχεράνη στις 28 Φεβρουαρίου και σκότωσαν τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν. «Το ΝΑΤΟ είναι μια αμυντική συμμαχία, όχι μια παρεμβατική. Και αυτός ακριβώς είναι ο λόγος για τον οποίο το ΝΑΤΟ δεν έχει καμία θέση εδώ», δήλωσε ο Μερτς.
«Ελπίζω ότι θα φερθούμε ο ένας στον άλλον με τον απαραίτητο σεβασμό εντός της συμμαχίας», πρόσθεσε ο Μερτς, σε μια προφανή επίπληξη για την γκρίνια του Τραμπ.
Ο αναπληρωτής πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου, Ξαβιέ Μπετέλ, προχώρησε ακόμη περισσότερο, τονίζοντας ότι η χώρα του δεν θα ενδώσει στον «εκβιασμό» της Ουάσινγκτον. «Μην μας ζητάτε» να στείλουμε στρατεύματα, δήλωσε ο Μπετέλ σε δημοσιογράφους στις Βρυξέλλες.
«Δεν είναι πόλεμος της Ευρώπης»
Ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, Μάθιου Γουίτακερ, επανέλαβε τη Δευτέρα την έκκληση του Τραμπ προς τους συμμάχους να υποστηρίξουν τον πόλεμο στο Ιράν, δεδομένου ότι εισάγουν περιορισμένες ποσότητες πετρελαίου από την περιοχή του Κόλπου.
«Τελικά, η ασφάλεια του Στενού του Ορμούζ είναι προς το συμφέρον τους», είπε. Ο Τραμπ «έχει απόλυτο δίκιο όταν υπονοεί ότι οι σύμμαχοί μας πρέπει να έρθουν, να μας βοηθήσουν και να υποστηρίξουν τις προσπάθειές μας», πρόσθεσε ο Γουίτακερ.
Το Στενό του Ορμούζ, μέσω του οποίου μεταφέρεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου, παραμένει ουσιαστικά κλειστό λόγω των απειλών του Ιράν για τη ναυτιλία, με αποτέλεσμα η τιμή του βαρελιού πετρελαίου να ξεπεράσει τα 100 δολάρια την περασμένη εβδομάδα.
Ωστόσο, μια πλήρης αποστολή του ΝΑΤΟ στο Ιράν παραμένει απίθανη προς το παρόν, σύμφωνα με τέσσερις διπλωμάτες του ΝΑΤΟ που μίλησαν στο POLITICO, τόσο επειδή είναι απίθανο να λάβει την απαραίτητη ομόφωνη υποστήριξη από τους συμμάχους όσο και επειδή θα προσέφερε ελάχιστα σε σύγκριση με την ταχύτερη διμερή υποστήριξη που θα μπορούσαν να συγκεντρώσουν οι σύμμαχοι για τις ΗΠΑ. Στους διπλωμάτες δόθηκε η ανωνυμία για να συζητήσουν το ευαίσθητο ζήτημα ασφαλείας.
Μέχρι στιγμής, οι ΗΠΑ δεν έχουν ζητήσει επίσημα από τις χώρες του ΝΑΤΟ υποστήριξη στο πλαίσιο της συμμαχίας, δήλωσαν δύο από τους διπλωμάτες.
Αλλά «ορισμένοι σύμμαχοι δεν θα παρακινηθούν να εμπλακούν εκεί», δήλωσε ένας από τους διπλωμάτες. «Επιπλέον, δεν αποτελεί άμεσα τομέα ευθύνης του ΝΑΤΟ».
Αυτό το σημείο υπογραμμίστηκε επανειλημμένα από την Κάλας και άλλους κορυφαίους αξιωματούχους τη Δευτέρα. «Η Ευρώπη δεν είναι μέρος αυτού του πολέμου. Δεν ξεκινήσαμε εμείς αυτόν τον πόλεμο», είπε. «Και οι πολιτικοί στόχοι είναι ασαφείς».
Οι ηγέτες της ΕΕ πραγματοποιούν σύνοδο κορυφής την Πέμπτη και ένα πρώιμο προσχέδιο των συμπερασμάτων που εξέδωσε το POLITICO, με ημερομηνία 13 Μαρτίου, το οποίο έχει επεξεργαστεί από εθνικούς διπλωμάτες και θα υποβληθεί σε αρκετές αναθεωρήσεις, αναφέρει ότι οι ηγέτες θα ζητήσουν «αποκλιμάκωση και μέγιστη αυτοσυγκράτηση» στο Ιράν και την ευρύτερη περιοχή.
