Σε πλωτές «φυλακές» έχουν μετατραπεί εκατοντάδες πλοία γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, με το πλήρωμα να δίνει μάχη επιβίωσης λόγω έλλειψης τροφίμων και νερού, ενώ η Ουάσινγκτον ξεκινά επιχείρηση απεγκλωβισμού, υπό τις απειλές της Τεχεράνης, που θεωρεί «παραβίαση εκεχειρίας» την προσπάθεια.
Σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO), περίπου 20.000 ναυτικοί παραμένουν εγκλωβισμένοι σε περισσότερα από 2.000 πλοία –ανάμεσά τους δεξαμενόπλοια, φορτηγά αλλά και κρουαζιερόπλοια– καθώς οι πολεμικές συγκρούσεις και η επισφαλής εκεχειρία έχουν καταστήσει τη διέλευση ακατόρθωτη.
19 επιθέσεις σε πλοία και «μηδενικά» αποθέματα
Η κατάσταση περιγράφεται ως δραματική. Από την έναρξη των εχθροπραξιών έχουν καταγραφεί τουλάχιστον 19 επιθέσεις σε εμπορικά σκάφη, με απολογισμό τουλάχιστον 10 νεκρούς ναυτικούς. Οι άνθρωποι που παραμένουν στα πλοία έρχονται πλέον αντιμέτωποι με έναν εξίσου επικίνδυνο εχθρό: την εξάντληση των προμηθειών.
«Δεν υπάρχει προηγούμενο για τον εγκλωβισμό τόσων πολλών ναυτικών στη σύγχρονη εποχή», δηλώνουν πηγές του ΙΜΟ, υπογραμμίζοντας ότι σε πολλά πλοία τα αποθέματα τροφίμων, καυσίμων και πόσιμου νερού έχουν φτάσει σε οριακά επίπεδα, θέτοντας σε κίνδυνο την υγεία και την ασφάλεια των πληρωμάτων.
Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό κλίμα, ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την έναρξη του «Project Freedom» (Σχέδιο Ελευθερία). Η επιχείρηση, που ξεκινά επίσημα σήμερα Δευτέρα, 4 Μαΐου 2026, προβλέπει τη στρατιωτική συνοδεία και καθοδήγηση των «ουδέτερων» πλοίων έξω από τα Στενά, εκείνων δηλαδή που ανήκουν σε χώρες που δεν εμπλέκονται στην σύρραξη.
Ο Τραμπ χαρακτήρισε την κίνηση ως «ανθρωπιστική χειρονομία», υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ ανταποκρίνονται σε εκκλήσεις δεκάδων χωρών που δεν εμπλέκονται στη σύγκρουση αλλά βλέπουν τα πλοία τους να «σαπίζουν» ακινητοποιημένα.
Ωστόσο, η Τεχεράνη κάθε άλλο παρά ως ανθρωπιστική βλέπει την αμερικανική παρέμβαση. Ο Εμπραχίμ Αζιζί, επικεφαλής της επιτροπής εθνικής ασφάλειας του Ιράν, προειδοποίησε με ανάρτησή του ότι οποιαδήποτε αμερικανική εμπλοκή στο «νέο ναυτικό καθεστώς» των Στενών θα θεωρηθεί κατάφωρη παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός.
Το σημερινό περιστατικό με το δεξαμενόπλοιο που χτυπήθηκε από άγνωστα βλήματα στα ανοικτά των Εμιράτων επιβεβαιώνει ότι ο κίνδυνος παραμένει ενεργός. Για τους 20.000 ναυτικούς, η επιχείρηση «Freedom» αποτελεί την μοναδική ελπίδα επιστροφής, όμως ο φόβος μιας νέας ανάφλεξης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν μετατρέπει την απελευθέρωσή τους σε μια εξαιρετικά επικίνδυνη παρτίδα γεωπολιτικού σκακιού.
Προς το παρόν, η διεθνής ναυτιλιακή κοινότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα, ελπίζοντας ότι η «ανθρωπιστική οδός» δεν θα μετατραπεί σε νέο πεδίο μάχης.
