Μηνύματα, εικόνες και ποιήματα που είχαν καθυστερήσει επί μακρόν, κατέκλυσαν κινητά τηλέφωνα και μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς το ίντερνετ άρχισε διστακτικά να επανέρχεται στο Ιράν, μετά απο 88 ημέρες ψηφιακού αποκλεισμού της χώρας. Οι πρώτες αντιδράσεις ωστόσο δεν ήταν οι αναμενόμενες. Οι κάτοικοι υποδέχτηκαν την μεγάλη αλλαγή με συγκρατημένοι αισιοδοξία, αλλά και καχυποψία. Πολλές νέες αναρτήσεις ήταν γεμάτες σκεπτικισμό, άγχος και θυμό, σύμφωνα με τον Guardian.
Η Έλλη, 42 ετών, καλλιτέχνιδα από την Τεχεράνη, μπόρεσε να συνδεθεί για πρώτη φορά από τις 28 Φεβρουαρίου. «Άναψα ένα τσιγάρο, άνοιξα το SoundCloud και άκουσα την αγαπημένη μου μουσική», είπε. «Ο Άλι, ο σύζυγός μου κι εγώ κρατήσαμε τα δάκρυά μας, μετά αφεθήκαμε και κλάψαμε. Είπαμε στους εαυτούς μας, ότι αυτή ήταν μια μικρή γεύση από μια πολύ μεγαλύτερη ελευθερία μετά την πτώση του καθεστώτος, κάτι που πιστεύουμε πραγματικά».
Η μερική αποκατάσταση του ίντερνετ έγινε πρωτοσέλιδο παγκοσμίως, με πολλούς υποστηρικτές του καθεστώτος να χειροκροτούν την κυβέρνηση.
Η Mαριάμ, φωτογράφος στην Τεχεράνη, είπε ότι ήταν «αηδιαστικό να παρακολουθεί τους εορτασμούς και τα χειροκροτήματα».
«Είναι αστείο», είπε. «Ήταν πραγματικά παράλογο να βλέπεις τα δυτικά μέσα ενημέρωσης να γιορτάζουν τη μερική αποκατάσταση σαν να είναι ένα επίτευγμα για το οποίο πρέπει να χειροκροτήσουμε το καθεστώς. Το διαδίκτυο είναι βασικό μας δικαίωμα!»
Όπως είπε η Μαριάμ, έχουν περάσει περισσότερες από έξι εβδομάδες από τότε που είχε κλείσει την τελευταία της δουλειά και ότι πρέπει να δανειστεί χρήματα από τους γονείς της για να ζήσει, καθώς η μερική αποκατάσταση του ίντερνετ δεν θα της επιτρέπει να εργαστεί αποτελεσματικά. «Το mobile internet ακόμη δεν συνδέεται», είπε. «Το WhatsApp συνδέεται ελάχιστα και το μόνο που συνδέεται ευκολότερα είναι τα VPN. Αυτό είναι όλο».
Οι αρχές είχαν αρχικά επιβάλλει διακοπή του διαδικτύου από τις 8 Ιανουαρίου, σε μια προσπάθεια καταστολής των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων σε εθνικό επίπεδο. Οι συνδέσεις αποκαταστάθηκαν σταδιακά τον Φεβρουάριο, πριν από νέο μπλακ αουτ μετά την έναρξη των αμερικανικών και ισραηλινών επιθέσεων κατά του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου.
Λίγοι κατάφερναν να συνδέονται στο διαδίκτυο κατά διαστήματα μέσω ακριβών VPN και δορυφορικού internet, αλλά η συντριπτική πλειοψηφία παρέμενε σε ψηφιακή απομόνωση.
Για όσους δεν μπορούσαν να αντέξουν οικονομικά την εκτοξευόμενη τιμή των VPN που σπάνια λειτουργούσαν, η Τρίτη, η ημέρα που επανήλθε το ίντερνετ, ήταν η πρώτη φορά που μπόρεσαν να κάνουν δημοσιεύσεις στους λογαριασμούς τους, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Γεια σας, συγκρατούμενοί μου. Νιώθω σαν να βρίσκομαι σε προσωρινή άδεια από τη φυλακή», δημοσίευσε στο Instagram ένας φοιτητής από την Τεχεράνη.
Σε μια προσπάθεια να ανταποκριθεί στις ψηφιακές απαιτήσεις των επιχειρήσεων σε επιλεγμένους τομείς, το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν ενέκρινε τον περασμένο μήνα το «internet pro», αν και με περιορισμούς. Κάποιοι υποδέχτηκαν την ευρύτερη συνδεσιμότητα με συγκρατημένη αισιοδοξία και άλλοι την είδαν με καχυποψία.
Η Μίνα, 23 ετών, διαδηλώτρια που συνελήφθη τον Ιανουάριο, δήλωσε ότι φοβάται περισσότερο τα συστήματα παρακολούθησης αντί την πλήρη αποκατάσταση. «Δεν είχαν κανέναν λόγο να ανοίξουν το διαδίκτυο, εκτός αν πρόκειται για ένα μέσο ώστε να οδηγήσουν τον κόσμο προς το internet pro ή το κάνουν για να μπορούν να μας παρακολουθούν πιο εύκολα», είπε. «Εμείς το αποκαλούμε filternet. Αυτό δεν είναι σημάδι ελευθερίας».
Πολλοί Ιρανοί έκλαιγαν βλέποντας τις αναρτήσεις που είχαν συσσωρευθεί
Αναρτήσεις που θρηνούσαν όσους εκτελέστηκαν ή περιμένουν εκτέλεση, βίντεο που έδειχναν μητέρες να κρατούν φωτογραφίες παιδιών που σκοτώθηκαν στις διαδηλώσεις του Ιανουαρίου, ενώ εικόνες κατέγραφαν την καταστροφή που έφερε ο πόλεμος. Πολλοί Ιρανοί έκλαιγαν αντικρίζοντας τα αρχεία που είχε συσσωρευτεί όλο αυτό το διάστημα και κατέκλυσαν τώρα τα κινητά τους τηλέφωνα με την επιστροφή του ίντερνετ.
«Οι λογαριασμοί μου είναι γεμάτοι βίντεο με κηδείες, μητέρες που θρηνούν, πατέρες που ουρλιάζουν και παιδιά ξαπλωμένα πάνω στους τάφους των γονιών τους. Η καρδιά μου είναι πιο βαριά από πριν», είπε ο Αμίν, καθηγητής από την Τεχεράνη. «Εμείς είμαστε οι μεγαλύτεροι χαμένοι αυτού του πολέμου. Όχι οι ΗΠΑ, όχι το Ισραήλ, ούτε η Ισλαμική Δημοκρατία. Χάσαμε τον βιοπορισμό μας, τα νιάτα μας και την εμπιστοσύνη μας στη διεθνή κοινότητα».
Ακόμα και το χιούμορ επέστρεψε με πικρή διάθεση. «Ο Τραμπ πρέπει να κλείσει τα DM του, γιατί δεν έχει αντιμετωπίσει ακόμη την πραγματική οργή όσων τον εμπιστεύτηκαν ότι θα βοηθήσει», είπε ο Μοεΐν, επαγγελματίας της πληροφορικής από το Καράτζ. «Το καθεστώς ξεκάθαρα κέρδισε τον πόλεμο της προπαγάνδας, γιατί ακόμη και όσοι το μισούν τώρα είναι επίσης θυμωμένοι με τον Τραμπ».
Η διαδικτυακή επιστροφή φίλων και συγγενών προκάλεσε ανάμεικτα συναισθήματα και στους Ιρανούς της διασποράς. «Ένιωσα περίεργα συναισθήματα, και χαρά και λύπη», είπε η Μαχσίντ, 38 ετών, ακτιβίστρια ανθρωπίνων δικαιωμάτων με έδρα το Παρίσι. «Ήμουν λυπημένη για τους φίλους μου που δεν ήταν online και έλεγχα συνεχώς τους λογαριασμούς τους για να δω αν είχαν συνδεθεί ή όχι. Δεν ήξερα αν είχαν συλληφθεί ή αν είχαν σκοτωθεί».
Η ίδια είπε ότι η αδελφή της, που η δουλειά της εξαρτάται από το διαδίκτυο, βρέθηκε σε απόγνωση λόγω της απώλειας του εισοδήματός της.
Ο Αμίν είπε ότι η επιστροφή του διαδικτύου ήταν υπενθύμιση όλων όσων χάθηκαν: «Αυτό που πραγματικά επανήλθε online είναι η δυστυχία μας, όχι η ελευθερία».
