Κόσμος

«Οι ΗΠΑ πίεσαν για εκεχειρία το Ιράν μέσω Πακιστάν»


Παρά τις αντίθετες διαβεβαιώσεις του Λευκού Οίκου, η συμφωνία για την προσωρινή εκεχειρία με το Ιράν φαίνεται να είναι πιο σύνθετη απ’ όσο παρουσιάστηκε δημόσια.

Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται οι Financial Times, η πρωτοβουλία δεν προέκυψε απλώς από την πίεση των γεγονότων, αλλά από στοχευμένες κινήσεις της Ουάσιγκτον, η οποία αξιοποίησε το Πακιστάν ως βασικό ενδιάμεσο δίαυλο προς την Τεχεράνη.

Παρά τη σκληρή ρητορική του Ντόναλντ Τραμπ, που δημόσια απειλούσε ακόμη και με ολοκληρωτική καταστροφή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, στο παρασκήνιο ο Λευκός Οίκος επεξεργαζόταν επί εβδομάδες ένα σχέδιο προσωρινής αποκλιμάκωσης. Πηγές με γνώση των επαφών αναφέρουν ότι η αμερικανική πλευρά είχε ήδη από τα τέλη Μαρτίου θέσει ως στόχο μια εκεχειρία, ανήσυχη τόσο για την εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου όσο και για την ανθεκτικότητα που έδειχνε το ιρανικό καθεστώς.

Ο ρόλος-κλειδί του Πακιστάν

Καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία φαίνεται ότι έπαιξε το Ισλαμαμπάντ. Η Ουάσιγκτον φέρεται να ζήτησε από το Πακιστάν να αναλάβει το ρόλο του διαμεσολαβητή, εκτιμώντας ότι μια γειτονική μουσουλμανική χώρα, που είχε διατηρήσει ουδέτερη στάση στη σύγκρουση, θα μπορούσε να προσεγγίσει αποτελεσματικότερα την Τεχεράνη.

Στο επίκεντρο των προσπαθειών βρέθηκε ο αρχηγός του πακιστανικού στρατού, Ασίμ Μουνίρ, ο οποίος ανέλαβε να μεταφέρει μηνύματα, προτάσεις και αντιπροτάσεις μεταξύ των δύο πλευρών.

Οι διπλωματικές διεργασίες εξελίσσονταν αθόρυβα αλλά εντατικά. Οι Πακιστανοί αξιωματούχοι πρότειναν ακόμη και τη φιλοξενία των συνομιλιών στην πρωτεύουσά τους, ενώ διαβίβασαν ένα αμερικανικό σχέδιο 15 σημείων και αντίστοιχες ιρανικές απαντήσεις που κυμαίνονταν από 5 έως 10 σημεία.

Στο τραπέζι βρέθηκαν διαφορετικά σενάρια διάρκειας εκεχειρίας: από 45 ημέρες έως μόλις δύο εβδομάδες,  με βασικό διακύβευμα την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ.

Ο Ντόναλντ Τραμπ με τον πρωθυπουργό του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ, αριστερά, και τον ισχυρό άνδρα του στρατού Ασίμ Μουνίρ, δεξιά, τον Σεπτέμβριο του 2025 στη συνάντησή τους στον λευκό Οίκο

Η κορύφωση των επαφών και η συμφωνία

Καθώς η προθεσμία που είχε θέσει ο Τραμπ πλησίαζε, οι επαφές εντάθηκαν. Ο Μουνίρ φέρεται να προχώρησε σε διαδοχικές τηλεφωνικές επικοινωνίες με κορυφαίους Αμερικανούς αξιωματούχους, συμπεριλαμβανομένων του ίδιου του Τραμπ, του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς και του ειδικού απεσταλμένου Στιβ Γουίτκοφ. Η αμερικανική πλευρά εκτιμούσε ότι η πρόταση θα είχε μεγαλύτερες πιθανότητες αποδοχής εάν παρουσιαζόταν από το Πακιστάν και όχι απευθείας από τις ΗΠΑ.

Οι παρασκηνιακές προσπάθειες κορυφώθηκαν το βράδυ της Τρίτης 7/4, όταν ανακοινώθηκε η συμφωνία για την προσωρινή εκεχειρία διάρκειας δύο εβδομάδων μεταξύ ΗΠΑ, Ιράν και Ισραήλ.

Η εξέλιξη ήρθε λίγες ώρες μετά από τις νέες απειλές του Τραμπ, γεγονός που ανέδειξε την αντίφαση ανάμεσα στη δημόσια ρητορική της Αμερικανικής κυβέρνησης και τη διπλωματική κινητικότητα στο παρασκήνιο.

Το «ατύχημα» με την ανάρτηση στο X

Ένα περιστατικό που αποτύπωσε το εύθραυστο της διαδικασίας ήταν η ανάρτηση του Πακιστανού πρωθυπουργού Σεχμπάζ Σαρίφ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ο Σαρίφ δημοσιοποίησε τη συμφωνία παρουσιάζοντάς την ως πακιστανική πρωτοβουλία, αλλά άφησε κατά λάθος εμφανή την ένδειξη «προσχέδιο-μήνυμα του πρωθυπουργού του Πακιστάν στο X», προκαλώντας αμηχανία και αποκαλύπτοντας τον πρόωρο χαρακτήρα της ανακοίνωσης.

Οι εσωτερικές αντιθέσεις στο Ιράν

Στο μεταξύ, το Πακιστάν είχε ήδη αναλάβει ενεργό ρόλο στη μεταφορά μηνυμάτων μεταξύ Ιρανών πολιτικών και στρατιωτικών αξιωματούχων και του Λευκού Οίκου, επιχειρώντας να γεφυρώσει ένα χάσμα που παρέμενε βαθύ. Παρά τις αρχικές επιφυλάξεις, η Τεχεράνη φέρεται να έδειξε σταδιακά μεγαλύτερη διάθεση συμβιβασμού, ακόμη και σε ζητήματα που αφορούν περιορισμούς στο πυρηνικό της πρόγραμμα.

Ωστόσο, η εσωτερική δυναμική στο Ιράν αποδείχθηκε κρίσιμο εμπόδιο. Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης, που διατηρούν καθοριστική επιρροή, εμφανίζονται διχασμένοι. Ορισμένα τμήματα αντιδρούν έντονα σε οποιαδήποτε αποκλιμάκωση, θεωρώντας ότι η συνέχιση της σύγκρουσης εξυπηρετεί στρατηγικά συμφέροντα, ενώ άλλα εμφανίζονται πιο διαλλακτικά.

Επεισόδια που απείλησαν την εκεχειρία

Η ένταση αποτυπώθηκε και σε επιμέρους επεισόδια που απείλησαν να εκτροχιάσουν τις διαπραγματεύσεις. Ιρανική επίθεση με drone σε πετροχημικό συγκρότημα στη Σαουδική Αραβία χαρακτηρίστηκε από Πακιστανούς αξιωματούχους ως προσπάθεια υπονόμευσης της ειρηνευτικής διαδικασίας. Το Ισλαμαμπάντ αντέδρασε έντονα, προειδοποιώντας την Τεχεράνη ότι τέτοιες κινήσεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε περαιτέρω απομόνωση.

Παράλληλα, το Πακιστάν προσπαθούσε να διατηρήσει ισορροπίες, παρά το γεγονός ότι έχει υπογράψει αμυντική συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία η οποία βρέθηκε επανειλημμένα στο επίκεντρο επιθέσεων στην περιοχή. Η ουδετερότητα που επιδίωξε να κρατήσει (το Πακιστάν) αποτέλεσε βασικό στοιχείο της αξιοπιστίας του ως διαμεσολαβητή.

Φόβοι για υπονόμευση και μία εύθραυστη επόμενη μέρα

Οι ανησυχίες για την επόμενη μέρα παραμένουν έντονες. Σε επικοινωνία με τον Σαρίφ, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν επιβεβαίωσε την πρόθεση της Τεχεράνης να συμμετάσχει σε νέες συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ, ενώ υπάρχουν προσδοκίες για τη συμμετοχή υψηλόβαθμων Αμερικανών και Ιρανών αξιωματούχων. Ωστόσο, Πακιστανοί διπλωμάτες προειδοποιούν ότι «πολλοί παράγοντες» θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τη διαδικασία.

Οι συγκρούσεις σε άλλα μέτωπα, όπως μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ, οι επιφυλάξεις για τους όρους της εκεχειρίας και οι διαφωνίες γύρω από τον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ συνθέτουν ένα εύθραυστο τοπίο.

Το αποτέλεσμα είναι μια εκεχειρία που περισσότερο θυμίζει προσωρινή ανακωχή υπό πίεση, παρά μια σταθερή βάση για μακροπρόθεσμη ειρήνη.

 





Source link

sporadesnews
the authorsporadesnews