Σαφές μήνυμα προς το Ισραήλ ότι η αμερικανική στρατηγική δεν ταυτίζεται απόλυτα με τις επιδιώξεις του Μπενιαμίν Νετανιάχου στέλνει ο Λευκός Οίκος, την ώρα που η εύθραυστη εκεχειρία ανάμεσα στο Ισραήλ και το Ιράν δοκιμάζεται από νέα επεισόδια έντασης.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς εμφανίστηκε βέβαιος ότι η Ουάσιγκτον μπορεί να καταλήξει σε μακροπρόθεσμη πυρηνική συμφωνία με την Τεχεράνη, ανεξάρτητα από τις επιφυλάξεις του Τελ Αβίβ.
Σε συνέντευξή του στο Fox News, ο Βανς τόνισε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ «έχουν πολλά κοινά συμφέροντα, αλλά υπάρχουν και περιπτώσεις όπου αυτά αποκλίνουν».
Όπως είπε, βασικός στόχος της αμερικανικής πολιτικής είναι να διασφαλιστεί ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα και όχι η διατήρηση μιας αέναης στρατιωτικής σύγκρουσης στην περιοχή.
«Τον τελευταίο ενάμιση χρόνο έχουμε δημιουργήσει τον απαραίτητο χώρο ώστε να μπορέσουμε να πετύχουμε μια μακροπρόθεσμη διευθέτηση με το Ιράν», υποστήριξε ο Αμερικανός αντιπρόεδρος, προσθέτοντας ότι «στο Ισραήλ μπορεί να αρέσει αυτό, μπορεί και να μην του αρέσει, αλλά θεωρούμε πως εξυπηρετεί τα συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Τεχεράνη δείχνει διάθεση να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, κάτι που η Ουάσιγκτον θεωρεί σημαντικό βήμα προς μια ενδεχόμενη συμφωνία.
Μετά τον Βανς παρέμβαση Τραμπ στον Νετανιάχου
Οι δηλώσεις Βανς έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να ασκεί ολοένα και μεγαλύτερη πίεση στον Ισραηλινό πρωθυπουργό να αποφύγει ενέργειες που θα μπορούσαν να τινάξουν στον αέρα τις συνομιλίες με το Ιράν.
Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσίευσαν το Axios και άλλα διεθνή μέσα ενημέρωσης, ο Τραμπ είχε διαδοχικές τηλεφωνικές επικοινωνίες με τον Νετανιάχου μετά τη νέα κλιμάκωση που προκάλεσαν ισραηλινά πλήγματα στη Βηρυτό και οι επακόλουθες ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις κατά ισραηλινών στόχων.
Ο Αμερικανός πρόεδρος φέρεται να ξεκαθάρισε στον Ισραηλινό ηγέτη ότι δεν επιθυμεί καμία ενέργεια που θα μπορούσε να υπονομεύσει μια πιθανή συμφωνία με την Τεχεράνη.
Σε δηλώσεις του στο ABC News, ο Τραμπ επιβεβαίωσε ότι συμβούλευσε τον Νετανιάχου να χρησιμοποιήσει τη δική του κρίση, αλλά παράλληλα τον προειδοποίησε να μην προχωρήσει σε κινήσεις που θα μπορούσαν να εκτροχιάσουν τη διπλωματική διαδικασία.
«Δεν θέλω να γίνει οτιδήποτε που θα μπορούσε να βλάψει τη συμφωνία. Του είπα να χρησιμοποιήσει τη δική του κρίση, αλλά δεν θέλω να πληγεί η συμφωνία», ανέφερε χαρακτηριστικά.
«Πρόσεξε, αλλιώς θα μείνεις μόνος»
Το παρασκήνιο φαίνεται ακόμη πιο έντονο από ό,τι είχε γίνει αρχικά γνωστό.
Σύμφωνα με αποκαλύψεις του Axios που επιβεβαιώθηκαν και από το Reuters, ο Τραμπ προειδοποίησε προσωπικά τον Νετανιάχου ότι εάν το Ισραήλ επιστρέψει σε έναν ανοιχτό πόλεμο με το Ιράν, ενδέχεται να βρεθεί χωρίς αμερικανική στήριξη.
«Μπίμπι, καλύτερα να προσέξεις, αλλιώς θα μείνεις μόνος σου πολύ σύντομα», φέρεται να είπε ο Αμερικανός πρόεδρος στον Ισραηλινό πρωθυπουργό, σε μια από τις πιο αυστηρές δημόσια γνωστές παρεμβάσεις του απέναντι στον στενότερο σύμμαχο των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.
Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ο Τραμπ θεωρεί πως η συμφωνία με το Ιράν βρίσκεται στην «τελική ευθεία» και δεν επιθυμεί νέα στρατιωτική ανάφλεξη που θα μπορούσε να ακυρώσει μήνες διαπραγματεύσεων.
Αποκλίνουν τα συμφέροντα Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ;
Η τελευταία κρίση ανέδειξε με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο τις διαφορετικές προτεραιότητες ΗΠΑ και Ισραήλ.
Ενώ η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει να κλείσει το μέτωπο με το Ιράν μέσω μιας συμφωνίας που θα περιορίζει το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, η κυβέρνηση Νετανιάχου εξακολουθεί να αντιμετωπίζει με βαθιά δυσπιστία οποιαδήποτε διπλωματική προσέγγιση που δεν εξαλείφει πλήρως την ιρανική απειλή.
Αναλυτές που επικαλούνται αμερικανικά και βρετανικά μέσα επισημαίνουν ότι η απόσταση ανάμεσα στις δύο πλευρές μεγαλώνει, ιδιαίτερα μετά τις επανειλημμένες παρεμβάσεις του Λευκού Οίκου για την αποτροπή ισραηλινών επιθέσεων σε Λίβανο και Ιράν.
Παράλληλα, το Ιράν διαμηνύει ότι είναι έτοιμο να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις, αλλά προειδοποιεί πως οποιαδήποτε νέα ισραηλινή επίθεση θα προκαλέσει ακόμη σκληρότερη απάντηση.
Η προσωρινή αποκλιμάκωση που επετεύχθη τις τελευταίες ώρες θεωρείται εξαιρετικά εύθραυστη, με τη Μέση Ανατολή να παραμένει σε κατάσταση υψηλού συναγερμού.
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι ότι η Ουάσιγκτον επιχειρεί να κερδίσει χρόνο για να ολοκληρώσει μια ιστορική συμφωνία με την Τεχεράνη, ενώ το Ισραήλ συνεχίζει να θεωρεί ότι η στρατιωτική πίεση αποτελεί το αποτελεσματικότερο μέσο απέναντι στην ιρανική επιρροή.
Το αν οι δύο σύμμαχοι θα κατορθώσουν να γεφυρώσουν αυτές τις διαφορές ή αν η σύγκρουση θα επανέλθει δυναμικά στο προσκήνιο, παραμένει το μεγάλο ερώτημα των επόμενων ημερών.
Διαβάστε:
Ο Τυχοδιωκτισμός του Νετανιάχου
Πίσω από τη γεωπολιτική αντιπαράθεση, αρκετοί αναλυτές και πολιτικοί αντίπαλοι του Μπενιαμίν Νετανιάχου εκτιμούν ότι οι κινήσεις του Ισραηλινού πρωθυπουργού δεν μπορούν να αποκοπούν από τα σοβαρά εσωτερικά προβλήματα που αντιμετωπίζει.
Ο Νετανιάχου βρίσκεται αντιμέτωπος με τη συνεχιζόμενη δίκη για υποθέσεις διαφθοράς της κυβέρνησής του και του ίδιου προσωπικά.
Μετά και την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου, η δημοσκοπική πίεση, η φθορά από την επίθεση στη Γάζα και οι έντονες τριβές στο κυβερνητικό του στρατόπεδο ενόψει των εκλογών που αναμένονται αργότερα μέσα στο έτος, δημιουργούν μία σύνθετη κατάσταση κριτικής απέναντι στην κυβέρνησή του, όπου οι συνεχιζόμενες εχθροπραξίες μεταθέτουν όλα αυτά τα εσωτερικά προβλήματα στο μέλλον.
Διεθνή μέσα και πολιτικοί αναλυτές σημειώνουν ότι η διατήρηση ενός κλίματος διαρκούς εξωτερικής απειλής συχνά λειτουργεί συσπειρωτικά για την εκάστοτε κυβέρνηση, μετατοπίζοντας το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης από τα εσωτερικά αδιέξοδα στα ζητήματα εθνικής ασφάλειας.
Αν και δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι οι στρατιωτικές αποφάσεις λαμβάνονται αποκλειστικά με πολιτικά κριτήρια, οι επικριτές του Νετανιάχου υποστηρίζουν ότι η παράταση των συγκρούσεων του προσφέρει πολύτιμο πολιτικό χρόνο και καθυστερεί την πλήρη λογοδοσία για τα λάθη της κυβέρνησής του, γεγονός που τροφοδοτεί τις κατηγορίες περί πολιτικού τυχοδιωκτισμού και προσωπικής πολιτικής επιβίωσης.
