Η Σόκο Καβάτα, δήμαρχος της πόλης Γιαβάτα, έγινε η πρώτη εν ενεργεία επικεφαλής τοπικής αυτοδιοίκησης στην Ιαπωνία που έλαβε άδεια μητρότητας, φέρνοντας στο προσκήνιο το βαθύ χάσμα των φύλων στην πολιτική σκηνή της χώρας.
Η Καβάτα είχε ήδη γράψει ιστορία το 2023 ως η νεότερη γυναίκα δήμαρχος σε ηλικία 33 ετών.
Όταν αποφάσισε να δημιουργήσει οικογένεια, βρέθηκε αντιμέτωπη με ένα πρωτοφανές θεσμικό κενό. Ενώ οι δημοτικοί υπάλληλοι της πόλης δικαιούνται βάσει νόμου 16 εβδομάδες άδειας μητρότητας, δεν υπήρχε καμία απολύτως πρόβλεψη ή σχετικό πρωτόκολλο για το ίδιο το αξίωμα του δημάρχου, γεγονός που την ανάγκασε να ανοίξει η ίδια το δρόμο, διαμορφώνοντας τις απαραίτητες διαδικασίες από το μηδέν.
Η εξέλιξη αυτή ανέδειξε τις έντονες θεσμικές ελλείψεις σε μια χώρα που μαστίζεται από την υπογεννητικότητα και τη δημογραφική γήρανση, με το ένα τρίτο του πληθυσμού να αναμένεται να είναι άνω των 65 ετών έως το 2050. Η υπόθεση αυτή αναδεικνύει τα βαθιά ριζωμένα στερεότυπα και την κυριαρχία των ανδρών στην πολιτική σκηνή της Ιαπωνίας
Παρά το γεγονός ότι η Ιαπωνία εξέλεξε πρόσφατα την πρώτη της γυναίκα πρωθυπουργό, τη Σανάε Τακαΐτσι, οι διεθνείς δείκτες αποτυπώνουν μια απογοητευτική πραγματικότητα, κατατάσσοντας τη χώρα στην 125η θέση παγκοσμίως στον τομέα της πολιτικής ενδυνάμωσης των γυναικών και στην 118η θέση μεταξύ 148 χωρών στην έκθεση του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ για το χάσμα των φύλων.
Η Καβάτα, που αναμένεται να φέρει στον κόσμο το μωρό της τον Σεπτέμβριο, επισημαίνει ότι αν η Ιαπωνία επιθυμεί να αντιμετωπίσει την υπογεννητικότητα και τη δημογραφική συρρίκνωση που απειλούν την οικονομία της, οφείλει να προχωρήσει σε ριζικές μεταρρυθμίσεις. Τόνισε την ανάγκη να οικοδομηθεί μια κοινωνία όπου οι εργαζόμενοι σε όλα τα επαγγέλματα, ακόμη και σε θέσεις ευθύνης, δε θα διστάζουν να κάνουν παιδιά, τη στιγμή που οι Ιαπωνέζες δικαιούνται συνήθως 14 εβδομάδες άδειας μητρότητας με αποδοχές που καλύπτουν τα δύο τρίτα του μισθού τους.
Παρά τη στήριξη που έλαβε από την πλειονότητα των συνδημοτών της, η δήμαρχος βρέθηκε στο στόχαστρο επικρίσεων στο διαδίκτυο, με χρήστες να την κατηγορούν ότι παραμελεί τα καθήκοντά της.
Παράλληλα, μέρος της κοινής γνώμης εξέφρασε επιφυλάξεις σχετικά με το γεγονός ότι η Καβάτα θα λαμβάνει το 100% του δημαρχιακού της μισθού κατά τη διάρκεια της απουσίας της, θεωρώντας ότι η πλήρης αμοιβή σε περίοδο άδειας αποτελεί υπερβολικό προνόμιο για πολιτικό αξίωμα, με την ίδια να απαντά ότι χωρίς τέτοιες αλλαγές, η συνεχής μείωση του πληθυσμού και η επακόλουθη οικονομική επιδείνωση είναι αναπόφευκτες.
