Σε τροχιά επανεκκίνησης εισέρχονται οι ευρωτουρκικές σχέσεις, μετά την κρίσιμη διπλωματική συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στην Άγκυρα στις 30 Ιουνίου.
Σύμφωνα με την επίσημη κοινή ανακοίνωση, ο Υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, υποδέχθηκε την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική, Κάγια Κάλας, καθώς και τους Ευρωπαίους Επιτρόπους Μάρτα Κος και Μάγκνους Μπρούνερ, επισφραγίζοντας την πρόθεση των δύο πλευρών για στενότερη συνεργασία σε ένα ευρύτατο γεωπολιτικό και οικονομικό φάσμα.
Το πλαίσιο της στρατηγικής συνεργασίας
Η κοινή διακήρυξη αναγνωρίζει τη στρατηγική αξία των σχέσεων ΕΕ-Τουρκίας για την περιφερειακή σταθερότητα, υπενθυμίζοντας παράλληλα το επίσημο καθεστώς της Τουρκίας ως υποψήφιας προς ένταξη χώρας.
Η ευρωπαϊκή πλευρά ξεκαθάρισε, στο πλαίσιο της διαδικασίας διεύρυνσης, ότι απαρέγκλιτη ανάγκη αποτελεί η ενίσχυση του κράτους δικαίου, η προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και η διασφάλιση υψηλών δημοκρατικών προτύπων.
Επιπλέον, οι δύο πλευρές εξέφρασαν ρητά την υποστήριξή τους στις συνεχιζόμενες προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για την επίλυση του Κυπριακού ζητήματος, στη βάση των σχέσεων καλής γειτονίας.
Συντονισμός απέναντι στις διεθνείς κρίσεις
Μεγάλο μέρος της ατζέντας αφιερώθηκε στις έντονες γεωπολιτικές προκλήσεις, με τις δύο πλευρές να επιβεβαιώνουν τη δέσμευσή τους σε μια διεθνή τάξη βασισμένη σε κανόνες.
Όσον αφορά το ρωσοουκρανικό, ΕΕ και Τουρκία επαναβεβαίωσαν την κοινή τους δέσμευση για την υπεράσπιση της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας, στηρίζοντας την επίτευξη μιας δίκαιης και διαρκούς ειρήνης.
Επιπλέον, συμφωνήθηκε ο συντονισμός συμπληρωματικών δράσεων για την ενίσχυση της συνδεσιμότητας και των εμπορικών δεσμών στην περιοχή του Καυκάσου και οι δύο πλευρές αντάλλαξαν απόψεις για τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή, την Αφρική και την ασφάλεια, συμπληρωματικά προς τις υποχρεώσεις στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.
Εμβάθυνση της οικονομίας και τελωνειακή ένωση
Η οικονομική αρχιτεκτονική αποτέλεσε βασικό πυλώνα των συνομιλιών, με στόχο την ενίσχυση της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας.
Επιβεβαιώθηκε η βούληση για βελτίωση της τρέχουσας εφαρμογής της και τη δημιουργία προϋποθέσεων για τον ριζικό εκσυγχρονισμό της τελωνειακής ένωσης
Συμφωνήθηκε ότι η ενδεχόμενη ένταξη της Τουρκίας στον Ενιαίο Χώρο Πληρωμών σε Ευρώ (SEPA) θα αποφέρει σημαντικά αμοιβαία οφέλη και χαιρετίστηκε και από τις δύο μεριές η σταδιακή επανέναρξη των χρηματοδοτικών δραστηριοτήτων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) στην Τουρκία.
Μεταναστευτική πολιτική και βίζες
Όσον αφορά την διαχείριση συνόρων, λαμβάνοντας υπ’ όψιν την γεωπολιτική αστάθεια που επικρατεί, αποφασίστηκε η στενότερη συνεργασία για τη φύλαξη των συνόρων και την κοινή καταπολέμηση των κυκλωμάτων παράνομης διακίνησης μεταναστών και εξετάστηκε η πρόοδος του σχετικού θεσμικού διαλόγου, καθώς και οι διαδικασίες που αφορούν την υποβολή και εξέταση αιτήσεων βίζας για τους Τούρκους πολίτες.
Η κοινή ανακοίνωση κλείνει με τη δέσμευση για τη διατήρηση του ανοικτού διαύλου επικοινωνίας, με τις δύο πλευρές να συμφωνούν να διοργανώσουν νέους γύρους διαλόγων υψηλού επιπέδου πριν από το τέλος του 2026.
Οι συναντήσεις αυτές θα εξειδικεύσουν τη συνεργασία στους τομείς της ενέργειας, των μεταφορών, της ψηφιοποίησης, της υγείας, της επιστήμης και καινοτομίας, καθώς και της γεωργίας.
