Αναλυτικές οδηγίες για τα έντονα καιρικά φαινόμενα που αναμένεται να πλήξουν τη χώρα από την Τετάρτη, με κύρια χαρακτηριστικά τις ισχυρές χιονοπτώσεις, τους ανέμους μεγάλης έντασης και τις καταρρακτώδεις βροχές, εξέδωσε το ΕΚΠΑ
Για την πρόγνωση των καιρικών φαινομένων μπορείτε να δείτε στο link όπου παρουσιάζεται το προγνωστικό σύστημα καιρού που αναπτύχθηκε στο Τμήμα Φυσικής του ΕΚΠΑ.
Το σύστημα προσφέρει στην κεντρική σελίδα διαδραστικό χάρτη με βασικά μετεωρολογικά πεδία, συνοπτική πολυήμερη πρόγνωση, ωριαία εξέλιξη και σύντομη περιγραφική σύνοψη, παρέχοντας αξιόπιστη και χρήσιμη πληροφορία με σαφή και κατανοητό τρόπο.
Από το αριστερό μενού της πλατφόρμας, ο χρήστης αποκτά πρόσβαση σε ένα ευρύ φάσμα προηγμένων προϊόντων πρόγνωσης και παρατήρησης, οργανωμένων με πιο σύνθετη και δομημένη λογική παρουσίασης. Προσφέρονται τρεις επιχειρησιακές προσεγγίσεις πρόγνωσης με διαφορετικά χαρακτηριστικά, χωρική ανάλυση και χρονικό ορίζοντα.
α) Η περιφερειακή πρόγνωση (regional) (μοντέλο SKIRON) προσφέρει χαμηλότερη χωρική ανάλυση αλλά μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα (5 ημερών) και είναι κατάλληλη για μια γενική, συνθετική εικόνα των επικρατουσών συνθηκών,
β) Η υπερυψηλή ανάλυση (fine resolution) εστιάζει στη λεπτομερή αποτύπωση τοπικών και έντονων φαινομένων με αυξημένη ακρίβεια για όλη της Ελλάδα, αλλά με περιορισμένο χρονικό ορίζοντα πρόγνωσης, της τάξης των δύο ημερών,
γ) Η υψηλή ανάλυση (High resolution) (μοντέλο RAMS-ICLAMS) εστιάζει στη λεπτομερή αποτύπωση τοπικών και έντονων φαινομένων με αυξημένη ακρίβεια με έμφαση στην Αττική με χρονικό ορίζοντα δυο ημερών.
Οδηγίες προστασίας από τα έντονα καιρικά φαινόμενα
-Να ενημερώνεστε διαρκώς από τα ΜΜΕ (ραδιόφωνο, τηλεόραση, κλπ.), για την εξέλιξη των καιρικών φαινομένων. Επίσημες πηγές ενημέρωσης είναι η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας (Γ.Γ.Π.Π.) και η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (Ε.Μ.Υ.).
-Σε περίπτωση ανάγκης καλέστε την Αστυνοµία (100), την Πυροσβεστική (199) ή το ΕΚΑΒ (166).
-Αναγράψτε τα παραπάνω τηλέφωνα σε εµφανές σηµείο µέσα στο σπίτι και βεβαιωθείτε ότι τα παιδιά σας τα γνωρίζουν.
-Βοηθήστε τα παιδιά σας να απομνημονεύσουν σημαντικά οικογενειακά στοιχεία, όπως το επίθετό τους, τη διεύθυνση, το τηλέφωνο του σπιτιού, το κινητό σας τηλέφωνο, κλπ.
-Εξηγήστε σε όλα τα µέλη της οικογένειας πώς να αναγνωρίζουν ήχους που προμηνύουν τον κίνδυνο, πώς και πότε να κλείνουν τις παροχές ηλεκτρικού, νερού και αερίου (αν υπάρχει), πώς να χρησιμοποιούν τον πυροσβεστήρα, πώς να καλούν σε βοήθεια, κλπ.
-Προμηθευτείτε εφόδια πρώτης ανάγκης, όπως φακό, φορητό ραδιόφωνο µε μπαταρίες και πυροσβεστήρα.
-Εξοπλιστείτε µε κουτί πρώτων βοηθειών.
-Σε όλες τις περιπτώσεις λάβετε ειδική μέριμνα για τα παιδιά και τους ηλικιωμένους.
Αν πρόκειται να μετακινηθείτε
-Ενηµερωθείτε για τον καιρό και την κατάσταση του οδικού δικτύου και λάβετε υπ’ όψιν, ανάλογα µε τον προορισµό σας, το είδος των καιρικών φαινοµένων που ενδέχεται να συναντήσετε (βροχόπτωση, θυελλώδεις ανέμους, κλπ.).
-Προγραµµατίστε τη µετακίνησή σας έτσι, ώστε να µη συµπέσει µε την αιχµή των καιρικών φαινοµένων.
-Ταξιδέψτε κατά τη διάρκεια της ηµέρας προτιμώντας τις κεντρικές αρτηρίες και αποφεύγοντας τους δυσπρόσιτους και ερηµικούς δρόµους. Επιπλέον, ενηµερώστε τους οικείους σας για τη διαδροµή που προτίθεστε να ακολουθήσετε.
-Μην αγνοείτε τις οδηγίες της Γενικής Γραµµατείας Πολιτικής Προστασίας, τα δελτία καιρού της ΕΜΥ και τις υποδείξεις των κατά τόπους αρµόδιων φορέων, όπως της Τροχαίας, του Λιµενικού, της Πυροσβεστικής, της Νομαρχίας, των Δήμων, κλπ.
-Ελέγξτε την κατάσταση του αυτοκινήτου σας, προτού επιχειρήσετε οποιαδήποτε µετακίνηση.
-Εξοπλίστε το αυτοκίνητό σας µε όλα τα απαραίτητα µέσα αντιµετώπισης έντονων καιρικών φαινοµένων (κουτί πρώτων βοηθειών, αδιάβροχα, οµπρέλες, γαλότσες, φακό, κλπ.).
-Εάν είναι απαραίτητο να µετακινηθείτε πεζοί, φορέστε τα κατάλληλα ρούχα και παπούτσια. Να είστε ιδιαιτέρως προσεκτικοί, προκειµένου να αποφύγετε τραυµατισµούς λόγω της ολισθηρότητας του οδοστρώµατος και των πεζοδροµίων, της πτώσης αντικειµένων από υπερβολικό άνεµο ή χαλαζόπτωση.
-Προτιµήστε τα µέσα µαζικής µεταφοράς για τις µετακινήσεις σας.
-Παραµείνετε ήρεµοι και υποµονετικοί. O πανικός δεν εξυπηρετεί σε τίποτα. Αντίθετα, επιβαρύνει την κατάσταση.
Μετά την κακοκαιρία
-Να ενηµερώνεστε συνεχώς από τα ΜΜΕ (ραδιόφωνο, τηλεόραση, κλπ.) για τυχόν επίσηµες προειδοποιήσεις ή συµβουλές.
-Ελέγξτε το σπίτι και τα λοιπά περιουσιακά σας στοιχεία, για να καταγράψετε πιθανές ζηµιές.
-Αν µετά την καταγραφή των ζηµιών χρειάζεστε επείγουσα βοήθεια, ειδοποιήστε τις αρµόδιες αρχές.
Οδηγίες προστασίας από τους θυελλώδεις ανέμους
-Ασφαλίστε αντικείμενα που μπορεί να παρασυρθούν από τον άνεμο και ενδέχεται να προκαλέσουν καταστροφές ή τραυματισμούς.
-Ελέγξτε αναρτημένες πινακίδες.
-Ασφαλίστε τις πόρτες και τα παράθυρα.
-Απομακρυνθείτε από μεγάλες επιφάνειες με τζάμια.
-Αποφύγετε δραστηριότητες σε θαλάσσιες και παράκτιες περιοχές.
-Αποφύγετε τη διέλευση κάτω από μεγάλα δέντρα, κάτω από αναρτημένες πινακίδες και γενικά από περιοχές, όπου μπορεί ελαφρά αντικείμενα να αποκολληθούν και να πέσουν στο έδαφος (π.χ. κάτω από μπαλκόνια, όπου μπορεί να πέσουν διάφορα αντικείμενα, όπως γλάστρες, καθίσματα, σπασμένα τζάμια, κλπ.).
ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΤΑΙΓΙΔΕΣ
Οι καταιγίδες είναι από τα πιο βίαια ατμοσφαιρικά φαινόμενα και συνοδεύονται από ραγδαίες βροχές, ισχυρούς ανέμους με μεταβλητή ένταση και διεύθυνση οι οποίοι μπορεί να φτάσουν τα 50 με 80 km/h ή ακόμα και τα 100 km/h, από ισχυρές ηλεκτρικές εκκενώσεις, δηλαδή κεραυνούς και πολλές φορές από χαλάζι.
Η καταιγίδα αναπτύσσεται όταν η ατμόσφαιρα είναι έντονα ασταθής (δηλαδή, ευνοούνται οι ανοδικές κινήσεις των αερίων μαζών) και υπάρχει μεγάλη ποσότητα υδρατμών στα κατώτερα τμήματα της ατμόσφαιρας. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, ο θερμός και υγρός αέρας κοντά στην επιφάνεια του εδάφους ανέρχεται γρήγορα και ψύχεται. Η υγρασία που υπάρχει στην ατμοσφαιρική μάζα συμπυκνώνεται σε παγοκρυστάλλους και υδροσταγονίδια με αποτέλεσμα το σχηματισμό ογκωδών νεφών.
Η διάρκεια μιας καταιγίδας είναι το πολύ δύο ώρες. Οι ραγδαίες βροχές των καταιγίδων είναι ικανές να προκαλέσουν πλημμύρες.
Οι καταιγίδες υπάγονται σε τρεις κατηγορίες, ανάλογα με τον τρόπο σχηματισμού τους και αυτές είναι οι καταιγίδες αέριας μάζας (τοπικές ή θερμικές), καταιγίδες ορογραφικές και καταιγίδες μετωπικές.
ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΚΑΤΑΙΓΙΔΕΣ
Οι κίνδυνοι από τις καταιγίδες συνίστανται από τους τοπικά πολύ ισχυρούς ανέμους, τις τοπικά ισχυρές βροχοπτώσεις, τους κεραυνούς και τις πιθανές χαλαζοπτώσεις.
Ενέργειες κατά τη διάρκεια της καταιγίδας
εάν βρίσκεστε σε εσωτερικό χώρο
-Ασφαλίστε αντικείμενα, που μπορεί να παρασυρθούν από τον άνεμο ή την ραγδαία βροχόπτωση και ενδέχεται να προκαλέσουν καταστροφές ή τραυματισμούς.
-Ελέγξτε αναρτημένες πινακίδες.
-Ασφαλίστε τις πόρτες και τα παράθυρα.
-Μην κρατάτε ηλεκτρικές συσκευές ή το τηλέφωνο, γιατί ο κεραυνός μπορεί να περάσει μέσα από τα καλώδια. Οι συσκευές τηλεόρασης είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες σε αυτές τις περιπτώσεις και προτείνεται να αποσυνδέονται από την κεραία και την παροχή ηλεκτρικού ρεύματος.
-Αποφύγετε τις σωληνώσεις των υδραυλικών (κουζίνα, μπάνιο), γιατί οι μεταλλικοί σωλήνες είναι καλοί αγωγοί του ηλεκτρισμού.
εάν βρίσκεστε σε εξωτερικό χώρο
-Προσπαθήστε να βρείτε καταφύγιο σε κτίριο ή σε αμάξι.
-Αν αυτό δεν είναι εφικτό καθίστε αμέσως στο έδαφος. Αν βρίσκεστε σε δάσος προστατευθείτε κάτω από συμπαγή κλαδιά χαμηλών δέντρων. Ποτέ μη στέκεστε κάτω από ένα ψηλό δέντρο σε έναν ανοιχτό χώρο. Αν βρίσκεστε σε πεδινές περιοχές εξετάστε την περίπτωση να εκδηλωθεί πλημμυρικό φαινόμενο.
-Αποφύγετε κατασκευές, όπως πυλώνες, υψηλά δέντρα, φράκτες, τηλεφωνικές γραμμές και γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος.
-Αποφύγετε να βρίσκεστε κοντά σε μεταλλικά αντικείμενα, όπως αμάξια, ποδήλατα, κλπ.
-Απομακρυνθείτε από ποτάμια και λίμνες.
-Αν βρίσκεστε μέσα στη θάλασσα, βγείτε αμέσως έξω.
-Αν βρίσκεστε απομονωμένος σε μια επίπεδη έκταση και νιώθετε να σηκώνονται τα μαλλιά σας (γεγονός που δηλώνει ότι σύντομα θα εκδηλωθεί κεραυνός), κάντε βαθύ κάθισμα, με το κεφάλι ανάμεσα στα πόδια και πετάξτε ό,τι μεταλλικό αντικείμενο έχετε πάνω σας.
-Μη ξαπλώνετε στο έδαφος.
εάν βρίσκεστε σε αυτοκίνητο
-Σταματήστε το αυτοκίνητο στην άκρη του δρόμου και μακριά από δέντρα τα οποία μπορεί να πέσουν στο αυτοκίνητο.
-Μείνετε μέσα στο αυτοκίνητο και ανάψτε τα προειδοποιητικά φώτα στάσης (φώτα έκτακτης ανάγκης) μέχρι να κοπάσει η καταιγίδα.
-Κλείστε τα τζάμια και μην ακουμπάτε σε μεταλλικά αντικείμενα μέσα στο αυτοκίνητο.
-Αποφύγετε τους πλημμυρισμένους δρόμους.
Εκτίμηση της απόστασης από την καταιγίδα
-Μετρήστε το χρόνο που μεσολαβεί μεταξύ της αστραπής και της βροντής σε δευτερόλεπτα.
-Διαιρέστε αυτόν το χρόνο που μετρήσατε με το 3 για να υπολογίσετε την απόσταση της καταιγίδας σε χιλιόμετρα.
-Λάβετε γρήγορα τα απαραίτητα μέτρα, πριν η καταιγίδα σας πλησιάσει. Η απόσταση αυτή είναι ενδεικτική, καθώς η καταιγίδα μπορεί να εμφανιστεί πολύ γρήγορα πάνω από την περιοχή στην οποία βρίσκεστε.
Ενέργειες κατά τη διάρκεια χαλαζόπτωσης
-Προφυλαχτείτε αμέσως! Μην εγκαταλείψετε τον ασφαλή χώρο, παρά μόνο όταν βεβαιωθείτε ότι η καταιγίδα πέρασε. Η χαλαζόπτωση μπορεί να είναι πολύ επικίνδυνη, τόσο για τους ανθρώπους όσο και τα ζώα.
ΙΑ ΤΙΣ ΠΛΗΜΜΥΡΕΣ
Οι πλημμύρες αποτελούν τη δεύτερη πιο συχνή φυσική καταστροφή, μετά τις δασικές πυρκαγιές. Πλημμύρα εκδηλώνεται λόγω ραγδαίων βροχοπτώσεων και ισχυρών καταιγίδων, από το ανέβασμα της στάθμης των ποταμών ή από το λιώσιμο χιονιού. Εκδηλώνεται επίσης από υποχώρηση φραγμάτων και στην περίπτωση αυτή οι επιπτώσεις είναι πολύ μεγάλες.
Ένα σπανιότερα εμφανιζόμενο είδος πλημμύρας στην Ελλάδα είναι η παράκτια πλημμύρα, η οποία εμφανίζεται στις παράκτιες περιοχές λόγω του κυματισμού της θάλασσας ή μιας μεγάλης λίμνης. Ο κυματισμός προκαλείται συνήθως από τους ισχυρούς ανέμους που πνέουν στην περιοχή.
Η πλημμύρα από φυσικά αίτια, είτε παρουσιάζει βραδεία εξέλιξη, είτε ανήκει στην κατηγορία της ξαφνικής πλημμύρας, που είναι και το πιο συνηθισμένο φαινόμενο στην Ελλάδα. Στον Ελληνικό χώρο οι πλημμύρες οφείλονται σε καταρρακτώδεις βροχές. Πολλοί παράγοντες συνηγορούν σε μία ξαφνική πλημμύρα, όπως η ένταση της βροχής και η διάρκειά της, η τοπογραφία, οι συνθήκες του εδάφους, η φυτοκάλυψη, η καταστροφή των δασών καθώς και η αστικοποίηση.
Οι ξαφνικές πλημμύρες εμφανίζονται σε μικρό χρονικό διάστημα λίγων ωρών ή λιγότερο και έχουν σαν αποτέλεσμα ταχεία ύψωση νερού, το οποίο στο πέρασμα του μπορεί να προκαλέσει μεγάλες καταστροφές σε κατασκευές, όπως κτίρια, γέφυρες, κλπ, να παρασύρει αυτοκίνητα, να ξεριζώσει δέντρα κ.α. Οι πλημμύρες, που έχουν σαν αίτιο τις βροχοπτώσεις, μπορεί να προκαλέσουν καταστροφικές κατολισθήσεις εδαφών. Τα περισσότερα θύματα εξαιτίας πλημμυρών προέρχονται από τις ξαφνικές πλημμύρες.
ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΛΗΜΜΥΡΕΣ
Ενέργειες πριν από την Πλημμύρα
Εάν κατοικείτε σε περιοχή που κατά το παρελθόν είχε προβλήματα από πλημμύρες:
-Βεβαιωθείτε ότι τα φρεάτια έξω από το σπίτι σας δεν είναι φραγμένα.
-Βεβαιωθείτε ότι οι υδρορροές των σπιτιών λειτουργούν κανονικά.
-Περιοριστείτε στις αναγκαίες μετακινήσεις.
-Αποφύγετε την εργασία και την παραμονή σε υπόγειους χώρους, εάν αυτό δεν είναι απαραίτητο.
Ενέργειες κατά τη διάρκεια εμφάνισης της πλημμύρας
-Εγκαταλείψτε υπόγειους χώρους και μετακινηθείτε σε ασφαλές υψηλό σημείο.
-Μη διασχίζετε χειμάρρους πεζός ή με το αυτοκίνητο σας.
-Εγκαταλείψτε το αυτοκίνητό σας αν ακινητοποιήθηκε και ενδέχεται να παρασυρθεί ή να πλημμυρίσει.
-Μείνετε μακριά από ηλεκτροφόρα καλώδια.
-Μην πλησιάζετε σε περιοχές, όπου έχουν σημειωθεί κατολισθήσεις.
Ενέργειες σε περιοχές που έχουν πλημμυρίσει
-Μείνετε μακριά από περιοχές που έχουν πλημμυρίσει ή είναι επικίνδυνες να πλημμυρίσουν ξανά στις επόμενες ώρες.
-Η πλημμύρα ενδέχεται να έχει μεταβάλει τα χαρακτηριστικά γνώριμων περιοχών και τα νερά να έχουν παρασύρει μέρη του δρόμου, των πεζοδρομίων, κλπ.
-Εγκυμονούν κίνδυνοι από σπασμένα οδοστρώματα, περιοχές με επικίνδυνη κλίση, λασπορροές, κλπ.
-Τα νερά ενδέχεται να είναι μολυσμένα αν έχουν παρασύρει μαζί τους απορρίμματα, νεκρά ζώα και διάφορα αντικείμενα.
-Προσέχετε ώστε η παρουσία σας να μην εμποδίζει τα συνεργεία διάσωσης.
-Μην πλησιάζετε σε περιοχές όπου έχουν σημειωθεί κατολισθήσεις και πτώσεις βράχων.
-Ελέγξτε αν το σπίτι ή ο χώρος εργασίας σας κινδυνεύει από πιθανή πτώση βράχων.
Αν πρέπει οπωσδήποτε να βαδίσετε ή να οδηγήσετε σε περιοχές που έχουν πλημμυρίσει:
-Προσπαθήστε να βρείτε σταθερό έδαφος.
-Αποφύγετε νερά που ρέουν.
-Αν βρεθείτε μπροστά σε δρόμο που έχει πλημμυρίσει σταματήστε και αλλάξτε κατεύθυνση.
-Αποφύγετε τα λιμνάζοντα νερά που μπορεί να γίνουν αγωγοί ηλεκτρικού ρεύματος, στην περίπτωση που υπάρχουν υπόγεια καλώδια ηλεκτρικού ρεύματος ή διαρροές από εγκαταστάσεις.
-Ακολουθείστε τις οδηγίες των αρμόδιων αρχών.
Αποκατάσταση των ζημιών στο σπίτι ή το χώρο εργασίας
-Αν η περιοχή που διαμένετε είχε εκκενωθεί, μην επιστρέψετε, προτού οι αρχές ενημερώσουν ότι είναι ασφαλές.
-Πριν αρχίσετε τις διαδικασίες αποκατάστασης του χώρου σας:
-κλείστε την τροφοδοσία ηλεκτρικού ρεύματος, ακόμα και αν στην περιοχή σας έχει διακοπεί το ρεύμα.
-κλείστε την παροχή νερού, καθώς το δίκτυο μπορεί να έχει υποστεί βλάβες.
-Για να εξετάσετε ένα κτίριο που έχει πλημμυρίσει, δείξτε ιδιαίτερη προσοχή:
-φορέστε κλειστά παπούτσια, ώστε να αποφύγετε τραυματισμούς στα πόδια από αντικείμενα ή ανωμαλίες στο έδαφος, που κρύβονται από τα νερά.
-εξετάστε τοίχους, πόρτες, σκάλες και παράθυρα.
-εξετάστε τα δίκτυα ηλεκτρικού ρεύματος, νερού, αποχέτευσης.
-Θυμηθείτε: Οι κίνδυνοι από την πλημμύρα δεν υποχωρούν αμέσως μετά την έναρξη της απόσυρσης των υδάτων.
