Αντιμέτωποι με σοβαρή οικονομική πίεση μέσα στους επόμενους μήνες ενδέχεται να βρεθούν οι καταναλωτές στις ΗΠΑ, καθώς εξαντλείται η προσωρινή ώθηση που προσέφεραν οι φορολογικές επιστροφές της κυβέρνησης Τραμπ και παράλληλα αυξάνονται οι τιμές των καυσίμων λόγω της σύγκρουσης με το Ιράν.
Οικονομολόγοι και στελέχη μεγάλων επιχειρήσεων με τους οποίους μίλησαν οι Financial Times προειδοποιούν ότι η οικονομία των ΗΠΑ, η οποία στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στην κατανάλωση, ίσως αρχίσει να επιβραδύνεται ήδη από το καλοκαίρι.
Οι φορολογικές επιστροφές, που προέκυψαν από το νέο φορολογικό πακέτο του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, έδωσαν σημαντική ανάσα στα νοικοκυριά. Σύμφωνα με την αμερικανική φορολογική υπηρεσία (IRS), η μέση επιστροφή έφτασε σχεδόν τα 3.500 δολάρια ανά φορολογούμενο. Αυτό το επιπλέον εισόδημα ενίσχυσε τις καταναλωτικές δαπάνες και βοήθησε τη λιανική αγορά να διατηρήσει τη δυναμική της, παρά τις ήδη αυξημένες τιμές και τα υψηλά επιτόκια.
Ωστόσο, οι ανατιμήσεις στα καύσιμα αρχίζουν να απορροφούν μεγάλο μέρος αυτής της ενίσχυσης. Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και ειδικά οι διαταραχές στις μεταφορές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ έχουν οδηγήσει τις τιμές καυσίμων στις ΗΠΑ σε αυξήσεις περίπου κατά 50% σε σχέση με πέρυσι, ασκώντας μεγάλη πίεση στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ θα μείνει ψηλός όσο διαρκεί η κρίση στη Μέση Ανατολή
Ο Γκρέγκορι Ντάκο, επικεφαλής οικονομολόγος της EY Parthenon, υπογράμμισε μέσω των FT ότι τα οφέλη από τις φορολογικές επιστροφές έχουν σχεδόν εξανεμιστεί εξαιτίας των γεωπολιτικών εξελίξεων. Όπως ανέφερε, όσο διαρκεί η κρίση στη Μέση Ανατολή, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος ο πληθωρισμός να παραμείνει επίμονα υψηλός, περιορίζοντας τελικά την κατανάλωση.
Η κατανάλωση αποτελεί τον βασικό κινητήριο μοχλό της αμερικανικής οικονομίας, καθώς αντιστοιχεί περίπου στα δύο τρίτα της συνολικής οικονομικής δραστηριότητας. Τα τελευταία χρόνια, οι ισχυρές δαπάνες των νοικοκυριών, σε συνδυασμό με τις επενδύσεις των τεχνολογικών κολοσσών και την αυξημένη παραγωγικότητα, βοήθησαν τις ΗΠΑ να αναπτυχθούν ταχύτερα από πολλές άλλες ανεπτυγμένες οικονομίες μετά την πανδημία.
Πλέον όμως οι επιχειρήσεις αρχίζουν να βλέπουν σημάδια επιβράδυνσης. Μεγάλες αλυσίδες λιανικής, όπως η Walmart και η Target, αναγνώρισαν ότι οι φορολογικές επιστροφές ενίσχυσαν προσωρινά τις πωλήσεις, αλλά προειδοποίησαν ότι αυτή η ώθηση εξασθενεί. Ο οικονομικός διευθυντής της Target, Τζιμ Λι, δήλωσε στους FT ότι το θετικό αποτέλεσμα των επιστροφών θα μειώνεται σταδιακά μέσα στη χρονιά, καθώς οι αυξημένες δαπάνες για καύσιμα και μεταφορές επιβαρύνουν τα νοικοκυριά.
Παράλληλα, το αυξημένο κόστος ενέργειας επηρεάζει και τις τιμές βασικών αγαθών. Οι τιμές τροφίμων αυξήθηκαν κατά 2,9% τον Απρίλιο, ενώ τα φρούτα και τα λαχανικά σημείωσαν άνοδο άνω του 6%, κυρίως λόγω του ακριβότερου κόστους μεταφοράς. Τα στοιχεία δείχνουν επίσης ότι οι Αμερικανοί ξοδεύουν πλέον πολύ μεγαλύτερο ποσοστό του εισοδήματός τους στα καύσιμα, γεγονός που περιορίζει τις δαπάνες για άλλες αγορές.
Οι ευάλωτες ομάδες στα κάγκελα
Ταυτόχρονα, ο πληθωρισμός έχει αρχίσει να ξεπερνά την αύξηση των μισθών, κάτι που σημαίνει ότι οι εργαζόμενοι χάνουν την αγοραστική τους δύναμη. Ο Νέιθαν Σιτς της Citigroup σημείωσε ότι από τα μέσα του περασμένου έτους οι μισθολογικές αυξήσεις δεν συμβαδίζουν πλέον με τον ρυθμό αύξησης των τιμών. Σύμφωνα με τον ίδιο, τόσο οι δασμοί της κυβέρνησης Τραμπ όσο και οι εξελίξεις γύρω από το Ιράν συνέβαλαν στην άνοδο των τιμών.
Οι πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες φαίνεται πως ήδη αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες. Παρότι οι λιανικές πωλήσεις αυξήθηκαν σχεδόν κατά 5% τον Απρίλιο, μεγάλο μέρος αυτής της αύξησης προήλθε από τα υψηλότερα εισοδηματικά στρώματα, τα οποία επωφελήθηκαν περισσότερο από τις φορολογικές μειώσεις και επηρεάζονται λιγότερο από την άνοδο των καυσίμων. Αντίθετα, τα μεσαία και χαμηλότερα εισοδήματα πιέζονται ολοένα και περισσότερο.
Η απαισιοδοξία των καταναλωτών αυξάνεται επίσης σημαντικά. Οι δείκτες καταναλωτικής εμπιστοσύνης έχουν υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, ενώ όλο και περισσότεροι Αμερικανοί δηλώνουν ότι οι υψηλές τιμές διαβρώνουν τα προσωπικά τους οικονομικά. Παράλληλα, αυξάνονται οι καθυστερήσεις στις πληρωμές πιστωτικών καρτών, φοιτητικών δανείων και δανείων αυτοκινήτου, γεγονός που υποδηλώνει ότι πολλά νοικοκυριά δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους.
Παρότι η αμερικανική οικονομία εξακολουθεί να εμφανίζει ανθεκτικότητα, αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι ο συνδυασμός υψηλού πληθωρισμού, ακριβής ενέργειας και μειωμένης αγοραστικής δύναμης ενδέχεται να αποτελέσει σοβαρό εμπόδιο για την ανάπτυξη τους επόμενους μήνες.
Πηγή: ΟΤ
