Η Εργατική Πρωτομαγιά ήταν και παραμένει μια ημέρα μνήμης και αγώνα για τα δικαιώματα των εργαζομένων, με τις ρίζες της να βρίσκονται στις ιστορικές διεκδικήσεις για καλύτερες συνθήκες εργασίας, μείωση των ωρών και αξιοπρεπείς αμοιβές.
Παρά τις σημαντικές κατακτήσεις που έχουν επιτευχθεί μέσα από δεκαετίες κοινωνικών και εργατικών αγώνων, στη σύγχρονη εποχή αναδύονται νέα, σύνθετα προβλήματα στον χώρο εργασίας.
Η εργασιακή πίεση, το άγχος, η ψυχική εξουθένωση, η ανασφάλεια και η έλλειψη αυτονομίας συνεχίζουν να επηρεάζουν έντονα την υγεία και την ποιότητα ζωής των εργαζομένων, δείχνοντας ότι ο αγώνας για έναν δίκαιο και ανθρώπινο εργασιακό χώρο παραμένει επίκαιρος.
Παράλληλα, η παγκόσμια οικονομία μεταβάλλεται με ταχύ ρυθμό, καθώς οι οικονομικές κρίσεις, οι ανισότητες και οι νέες μορφές απασχόλησης δημιουργούν ένα πιο αβέβαιο εργασιακό περιβάλλον.
Η δουλειά κάνει κακό στην υγεία… και την οικονομία
Περισσότεροι από 840.000 άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από προβλήματα υγείας που συνδέονται με την εργασιακή πίεση, όπως οι πολλές ώρες εργασίας, η εργασιακή ανασφάλεια και η παρενόχληση στο χώρο εργασίας, σύμφωνα με μια νέα μελέτη της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ).
Αυτοί οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι μπορούν να προκαλέσουν κατάθλιψη, επαγγελματική εξουθένωση και καρκίνο στους εργαζόμενους, ενώ οι εταιρείες, με τη σειρά τους, πλήττονται από τη μειωμένη διατήρηση του προσωπικού, την υποβαθμισμένη εργασιακή απόδοση και την απουσία από την εργασία.
Ενώ οι καρδιαγγειακές παθήσεις ευθύνονται για το μεγαλύτερο μέρος των θανάτων που αποδίδονται σε αυτές, οι ψυχικές διαταραχές είναι πιο πιθανό να προκαλέσουν απώλεια ετών υγιούς ζωής στους εργαζόμενους, γεγονός που αντανακλά τον χρόνιο και παραλυτικό χαρακτήρα τους, σύμφωνα με το Euronews.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα μια εκτιμώμενη απώλεια 1,37% του παγκόσμιου ΑΕΠ και 1,43% στην Ευρώπη και την Κεντρική Ασία, τη δεύτερη υψηλότερη περιοχή παγκοσμίως.
Μείωση του ΑΕΠ που αποδίδεται σε ψυχοκοινωνικούς παράγοντες κινδύνου
Στην Ευρώπη, σχεδόν ένας στους τρεις εργαζόμενους αναφέρει εργασιακό άγχος, κατάθλιψη ή άγχος, με τις γυναίκες να αναφέρουν αυτά τα προβλήματα συχνότερα από τους άνδρες.
Το στίγμα γύρω από την ψυχική υγεία παραμένει ένα σημαντικό παγκόσμιο εμπόδιο στην πρόληψη και την υποστήριξη στην εργασία, σύμφωνα με την έκθεση της ΔΟΕ.
Στην ΕΕ, το ετήσιο κόστος της κατάθλιψης που σχετίζεται με την εργασία εκτιμάται ότι υπερβαίνει τα 100 δισεκατομμύρια ευρώ, με τους εργοδότες να επωμίζονται περισσότερο από το 80% του βάρους.
Περισσότεροι από έξι στους δέκα εργαζόμενους στην Ελλάδα, την Κύπρο, τη Γαλλία και την Ιταλία φοβούνται αρνητικές συνέπειες αν συζητήσουν θέματα ψυχικής υγείας με τον προϊστάμενό τους, σύμφωνα με έρευνα του 2025 του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία.
Αντίθετα, στις σκανδιναβικές χώρες, περίπου οκτώ στους δέκα εργαζόμενους αισθάνονται άνετα να το κάνουν.
Αυτονομία στον χώρο εργασίας
Άλλες έρευνες ρίχνουν φως στο πόσο έλεγχο αισθάνονται οι Ευρωπαίοι ότι έχουν στη επαγγελματική τους ζωή.
Στην Ευρώπη, οι μισοί άνδρες αναφέρουν ότι έχουν κάποιο έλεγχο επί των ωρών εργασίας τους, σε σύγκριση με το 43% των γυναικών, σύμφωνα με μελέτη του Eurofound του 2025.
Εν τω μεταξύ, το 17% των εργαζομένων στην ΕΕ αναφέρουν έλλειψη αυτονομίας ή επιρροής επί του ρυθμού και των διαδικασιών εργασίας.
Οι Ευρωπαίοι είναι επίσης διχασμένοι ως προς το αν θεωρούν την τεχνολογία βοήθεια ή εμπόδιο στον χώρο εργασίας.
Περίπου το 48% δηλώνει ότι καθορίζει τον ρυθμό εργασίας, ενώ το 19% δηλώνει ότι μειώνει τις ευκαιρίες να αξιοποιήσουν τις γνώσεις και τις δεξιότητές τους, και το 16% δηλώνει ότι περιορίζει τη λήψη αποφάσεων, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία.
Σε ολόκληρη την Ευρώπη, το ποσοστό των εργαζομένων που αναφέρουν μονότονες εργασιακές δραστηριότητες αυξήθηκε από 39 % το 1995 σε 48 % το 2024.
Τα αποτελέσματα ανά τομέα σε επίπεδο ΕΕ δείχνουν ιδιαίτερα υψηλή έκθεση στους τομείς της γεωργίας (60 %), των μεταφορών (56 %) και του εμπορίου και της φιλοξενίας (53 %).
