Το κοινοβούλιο της Ισλανδίας ενέκρινε σήμερα, Πέμπτη 28 Μαΐου, τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για τις 29 Αυγούστου, με αντικείμενο την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η απόφαση αυτή στηρίζει το κυβερνητικό πλάνο, το οποίο, σε βάθος χρόνου, θα μπορούσε να οδηγήσει τη χώρα να γίνει το 28ο μέλος της ΕΕ μέχρι τα τέλη της τρέχουσας δεκαετίας.
Το Ρέικιαβικ είχε διακόψει τις ενταξιακές συνομιλίες με τις Βρυξέλλες το 2013, έπειτα από τέσσερα χρόνια διαπραγματεύσεων, λόγω της ανόδου μιας ευρωσκεπτικιστικής κυβέρνησης στην εξουσία.
Σύμφωνα με τις πρόσφατες δημοσκοπήσεις, η άνοδος του κόστους διαβίωσης και ο πόλεμος στην Ουκρανία έχουν στρέψει ξανά το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης προς την προοπτική της ΕΕ.
Η πορεία των διαπραγματεύσεων θα κριθεί σε δύο στάδια, ανάλογα με την ετυμηγορία των πολιτών. Εάν επικρατήσει το «Ναι» στις 29 Αυγούστου, θα ξεκινήσουν οι συνομιλίες και οι τελικοί όροι της ένταξης που θα προκύψουν θα τεθούν εκ νέου στην κρίση του λαού, σε ένα δεύτερο, καθοριστικό δημοψήφισμα.
Εάν επικρατήσει το «Όχι» στις 29 Αυγούστου, τότε κάθε προσπάθεια για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων με το μπλοκ θα σταματήσει οριστικά.
Σύμφωνα με τον Όλαφουρ Τόρντουρ Χάρνταρσον, καθηγητή πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Ισλανδίας, αυτό το μοντέλο των δύο φάσεων λειτουργεί καθησυχαστικά για τους αναποφάσιστους ψηφοφόρους: «Το μεγάλο ποσοστό που δεν έχει αποφασίσει οριστικά αν θέλει ή όχι την ένταξη… πολλοί από αυτούς θα ψηφίσουν “ναι” στο πρώτο δημοψήφισμα, επειδή θέλουν να δουν ακριβώς ποιοι θα ήταν οι όροι σε μια πιθανή συμφωνία».
Στο ισλανδικό κοινοβούλιο των 63 εδρών, το Αλθίνγκι, η πρόταση εγκρίθηκε με την εξής κατανομή ψήφων: 34 βουλευτές ψήφισαν υπέρ, οκτώ βουλευτές ψήφισαν κατά, 14 μέλη δήλωσαν αποχή και επτά βουλευτές απουσίαζαν από τη συνεδρίαση.
Όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα και το περιεχόμενο των συνομιλιών, η υπουργός Εξωτερικών, Θόργκερντουν Κάτριν Γκουναρσντότιρ, είχε δηλώσει τον Μάρτιο στο πρακτορείο Reuters ότι η ενσωμάτωση της Ισλανδίας στην ΕΕ θα μπορούσε να επιτευχθεί ακόμη και το 2028. Η ίδια υπογράμμισε ότι το βάρος των διαπραγματεύσεων πρόκειται να πέσει στους τομείς της αλιείας και της γεωργίας.
