Αυξημένες στρατιωτικές δαπάνες, τεχνολογικός μετασχηματισμός στο πεδίο της μάχης και εντεινόμενες γεωπολιτικές πιέσεις συνθέτουν το νέο περιβάλλον ασφάλειας, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση Military Balance 2026 του International Institute for Strategic Studies (IISS) του Λονδίνου.
Η έκθεση επισημαίνει μεταξύ άλλων ότι η Ευρώπη οφείλει να καλύψει «πολλά κενά» στον τομέα των στρατιωτικών εξοπλισμών, κυρίως για να προσαρμοστεί στις τεχνολογικές καινοτομίες που αναδείχθηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία τα τελευταία τέσσερα χρόνια.
Παράλληλα, τονίζεται ότι η στρατηγική ασφαλείας της κυβέρνησης του Donald Trump υποχρεώνει κράτη τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Ασία-Ειρηνικό να επανεξετάσουν τις αμυντικές τους πολιτικές.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι στρατιωτικές δαπάνες στην Ευρώπη κατέγραψαν «επίπεδα ρεκόρ» το 2025, φθάνοντας τα 562,9 δισ. δολάρια, σημειώνοντας ετήσια αύξηση 12,6%, με τη Γερμανία να πρωτοστατεί. Υπό την πίεση των ΗΠΑ, τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ έχουν δεσμευθεί να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι δαπάνες ανήλθαν στα 2,36 τρισ. δολάρια, αυξημένες κατά 2,5%, αν και με βραδύτερο ρυθμό σε σχέση με την προηγούμενη πενταετία. Η επιβράδυνση αποδίδεται εν μέρει στη συρρίκνωση του αμερικανικού προϋπολογισμού, ο οποίος ωστόσο αναμένεται να ξεπεράσει για πρώτη φορά το 1 τρισ. δολάρια το 2026.
Στην Ασία, η αυξανόμενη επιρροή της Κίνα και οι περιφερειακές της φιλοδοξίες ενισχύουν τις προσπάθειες στρατιωτικού εκσυγχρονισμού σε ολόκληρη την περιοχή.
Η έκθεση δημοσιεύθηκε τέσσερα χρόνια μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και εκτιμά ότι δεν διαφαίνεται σύντομος τερματισμός της σύγκρουσης, καθώς «καμία πλευρά δεν φαίνεται έτοιμη να μετακινήσει ουσιαστικά τις θέσεις της».
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην «Ανατολική Ασπίδα» στην Πολωνία και στη Βαλτική Αμυντική Γραμμή, καθώς και στη συζήτηση για επαναφορά ναρκών κατά προσωπικού από κράτη της περιοχής σε συνεργασία με τη Φινλανδία.
Παράλληλα, όπως αναφέρεται, η Συμμαχία επιδιώκει να καλύψει το έλλειμμα σε επιθετικά drone μίας χρήσης, αναπτύσσοντας προγράμματα «τοίχων κατά drone».
Οι ευρωπαϊκοί στρατοί, προειδοποιεί το IISS, δεν είναι ακόμη επαρκώς προετοιμασμένοι για μεγάλης κλίμακας επιθέσεις τέτοιου τύπου. Στο πλαίσιο αυτό, υπενθυμίζεται η έκκληση του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ για αύξηση κατά 400% των ενοποιημένων ικανοτήτων αντιαεροπορικής άμυνας.
