Οι Βρυξέλλες έθεσαν σε εφαρμογή το σχέδιο για να εξαιρεθούν ευρωπαϊκά προϊόντα από τους αμερικανικούς δασμούς ύψους 15% που επιβλήθηκαν από τις ΗΠΑ, βάσει της εμπορικής συμφωνίας που επιτεύχθηκε στο Τέρνμπει της Σκωτίας το 2025. Η ΕΕ, όπως είχε προαναγγελθεί, έχει δώσει στις ΗΠΑ ένα κατάλογο προϊόντων συνολικής αξίας 150 δισ. ευρώ, τα οποία επιθυμεί να εξαιρεθούν από τους αμερικανικούς δασμούς.
Στη λίστα περιλαμβάνονται εκατοντάδες προϊόντα. Μεταξύ αυτών είναι το τυρί Ροκφόρ, το ελαιόλαδο, τα κρασιά, τα οινοπνευματώδη ποτά και η μπίρα, τα ζυμαρικά, οι ιατρικές συσκευές, ο ηλεκτρικός εξοπλισμός και τα μηχανήματα.
Σύμφωνα με τον επίτροπο Εμπορίου της ΕΕ, Ματίας Γιόργκενσεν, πρόκειται για προϊόντα που είτε είναι «οικονομικά σημαντικά» για την ΕΕ είτε έχουν «περιορισμένη εγχώρια διαθεσιμότητα στις ΗΠΑ».
Η συμφωνία του Τέρνμπερι
Τον Ιούλιο του 2025, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κατέληξαν σε μια ανισοβαρή εμπορική συμφωνία στο Τέρνμπερι της Σκωτίας. Βάσει της συμφωνίας αυτής, που προέκυψε έπειτα από εβδομάδες διαπραγματεύσεων και αντεγκλήσεων, η ΕΕ συμφώνησε να αποδεχθεί δασμούς 15% στις εξαγωγές της ΕΕ στις ΗΠΑ. Παράλληλα, συμφώνησε να άρει όλους τους ευρωπαϊκούς δασμούς σε αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα.
Οι διαπραγματεύσεις για τις εξαιρέσεις από τους δασμούς ανακοινώθηκαν τον Αύγουστο του 2025. Ωστόσο, οι ΗΠΑ αρνήθηκαν να ξεκινήσουν συνομιλίες πριν η ΕΕ μειώσει τους δασμούς της σε αμερικανικά προϊόντα.
Τον περασμένο Μάιο ενέκρινε τη συμφωνία το Ευρωκοινοβούλιο και η Βρυξέλλες ήραν τους δασμούς στις αμερικανικές εισαγωγές την 1η Ιουλίου. Έτσι, μπορούν να ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις για τις εξαιρέσεις των προϊόντων αυτών από τους δασμούς 15% των ΗΠΑ.
Τι έλεγε η «κοινή δήλωση» ΕΕ-ΗΠΑ
Στην «κοινή δήλωση» ΗΠΑ-ΕΕ τον Αύγουστο του 2025, αναφερόταν ότι οι δύο πλευρές θα «εξέταζαν» την εφαρμογή των δασμών που υπήρχαν πριν από το 2025 σε προϊόντα που είναι «σημαντικά για τις οικονομίες και τις αλυσίδες αξίας τους». Αυτοί οι δασμοί ήταν κατά μέσο όρο περίπου 3,3%.
Η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία πιέζουν ιδιαίτερα για ευνοϊκότερους δασμούς στο κρασί.
Δύσκολες διαπραγματεύσεις για χάλυβα και αλουμίνιο
Η ΕΕ ελπίζει επίσης να ξεκινήσει συζητήσεις για τον χάλυβα και το αλουμίνιο, τα οποία εξακολουθούν να υπόκεινται σε δασμούς 50% των ΗΠΑ. Ο Ματίας Γιόργκενσεν δήλωσε ότι αναμένει ότι οι συνομιλίες για αυτά τα προϊόντα θα είναι «δύσκολες».
«Οι ΗΠΑ έχουν καταστήσει σαφές ότι για λόγους εθνικής ασφάλειας, αυτός είναι ένας τομέας όπου θέλουν να διατηρήσουν και να προστατεύσουν την αμερικανική παραγωγή», είπε.
Εκτίμησε επίσης ότι, παρά την εμπορική συμφωνία, οι εμπορικές σχέσεις μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ θα παραμείνουν «υψηλού κινδύνου αστάθειας». Κυρίως λόγω των δημόσιων απειλών του Αμερικανού προέδρου προς τις χώρες της ΕΕ που επιβάλλουν ψηφιακό φόρο στις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας των ΗΠΑ.
