Η CIA εργάζεται για να εξοπλίσει τις κουρδικές δυνάμεις, με στόχο την υποκίνηση λαϊκής εξέγερσης στο Ιράν, δήλωσαν στο CNN αρκετοί αξιωματούχοι που γνωρίζουν τον σχεδιασμό της Αμερικανικής Μυστικής Υπηρεσίας.
Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται σε ενεργές συζητήσεις με ιρανικές αντιπολιτευόμενες ομάδες και Κούρδους ηγέτες στο Ιράκ σχετικά με την παροχή στρατιωτικής υποστήριξης, ανέφεραν οι πηγές.
Οι ένοπλες ιρανικές κουρδικές οργανώσεις διαθέτουν χιλιάδες μαχητές που επιχειρούν κατά μήκος των συνόρων Ιράκ–Ιράν, κυρίως στην περιοχή του Κουρδιστάν του Ιράκ. Αρκετές από αυτές έχουν εκδώσει δημόσιες δηλώσεις από την έναρξη του πολέμου, υπονοώντας επικείμενη δράση και προτρέποντας τις ιρανικές στρατιωτικές δυνάμεις να αυτομολήσουν. Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν (Islamic Revolutionary Guard Corps) έχει πλήξει κουρδικές ομάδες και ανακοίνωσε την Τρίτη ότι στόχευσε κουρδικές δυνάμεις με δεκάδες μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Την ίδια ημέρα, ο πρόεδρος Τραμπ συνομίλησε με τον επικεφαλής του Δημοκρατικού Κόμματος του Ιρανικού Κουρδιστάν (Democratic Party of Iranian Kurdistan), Μουσταφά Χίτζρι, σύμφωνα με ανώτερο Ιρανό Κούρδο αξιωματούχο. Το κόμμα ήταν μία από τις οργανώσεις που στοχοποιήθηκαν από το IRGC.
Οι δυνάμεις της ιρανικής κουρδικής αντιπολίτευσης αναμένεται να συμμετάσχουν σε χερσαία επιχείρηση στο δυτικό Ιράν τις επόμενες ημέρες, δήλωσε στο CNN ανώτερος Ιρανός Κούρδος αξιωματούχος.
«Πιστεύουμε ότι έχουμε μια μεγάλη ευκαιρία τώρα», ανέφερε η πηγή, εξηγώντας το χρονοδιάγραμμα της επιχείρησης. Πρόσθεσε ότι οι πολιτοφυλακές αναμένουν υποστήριξη από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Ο Τραμπ επικοινώνησε επίσης με τους ηγέτες των Ιρακινών Κούρδων την Κυριακή, προκειμένου να συζητήσουν τη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ στο Ιράν και τον τρόπο με τον οποίο Ουάσιγκτον και Κούρδοι θα μπορούσαν να συνεργαστούν καθώς η αποστολή εξελίσσεται, δήλωσαν δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι και μία τρίτη πηγή με γνώση των συνομιλιών, όπως μετέδωσε πρώτο το Axios.
Οποιαδήποτε προσπάθεια εξοπλισμού ιρανικών κουρδικών ομάδων θα απαιτούσε τη στήριξη των Ιρακινών Κούρδων, ώστε να επιτραπεί η διέλευση όπλων και η χρήση του ιρακινού Κουρδιστάν ως ορμητηρίου.
Άτομο που γνωρίζει τις συζητήσεις ανέφερε ότι η ιδέα είναι οι κουρδικές ένοπλες δυνάμεις να εμπλακούν με τις ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας και να τις καθηλώσουν, προκειμένου να διευκολυνθούν οι άοπλοι Ιρανοί στις μεγάλες πόλεις να βγουν στους δρόμους χωρίς να σφαγιαστούν, όπως συνέβη κατά τη διάρκεια των ταραχών του Ιανουαρίου.
Άλλος Αμερικανός αξιωματούχος εκτίμησε ότι οι Κούρδοι θα μπορούσαν να συμβάλουν στην πρόκληση χάους στην περιοχή και στη μείωση των στρατιωτικών πόρων του ιρανικού καθεστώτος. Άλλες ιδέες επικεντρώνονται στο ενδεχόμενο οι κουρδικές δυνάμεις να καταλάβουν και να διατηρήσουν εδάφη στο βόρειο Ιράν, δημιουργώντας μια ζώνη ασφαλείας για το Ισραήλ.
Η CIA αρνήθηκε να σχολιάσει το σχετικό δημοσίευμα.
«Προφανώς προσπαθούν να πυροδοτήσουν» μια εξέγερση
Ο Άλεξ Πλίτσας, αναλυτής εθνικής ασφάλειας του CNN και πρώην ανώτερος αξιωματούχος του Πενταγώνου επί προεδρίας Μπαράκ Ομπάμα, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «προσπαθούν σαφώς να δώσουν ώθηση» στη διαδικασία ανατροπής του καθεστώτος από τους Ιρανούς, εξοπλίζοντας τους Κούρδους, έναν ιστορικό περιφερειακό σύμμαχο της Ουάσιγκτον.
«Ο ιρανικός λαός είναι σε γενικές γραμμές άοπλος και, εκτός εάν οι υπηρεσίες ασφαλείας καταρρεύσουν, θα είναι δύσκολο να αναλάβει τον έλεγχο χωρίς εξωτερικό εξοπλισμό», δήλωσε ο Πλίτσας στο CNN. «Πιστεύω ότι οι ΗΠΑ ελπίζουν πως αυτό θα εμπνεύσει και άλλους στο Ιράν να κινητοποιηθούν».
Η Τζεν Γκαβίτο, πρώην ανώτερη αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ με εξειδίκευση στη Μέση Ανατολή επί προεδρίας Τζο Μπάιντεν, εξέφρασε ανησυχία για το κατά πόσον έχουν αξιολογηθεί πλήρως οι επιπτώσεις ενός τέτοιου εξοπλισμού.
«Αντιμετωπίζουμε ήδη μια ασταθή κατάσταση ασφαλείας και στις δύο πλευρές των συνόρων», ανέφερε. «Υπάρχει ο κίνδυνος να υπονομευθεί η ιρακινή κυριαρχία και να ενισχυθούν ένοπλες πολιτοφυλακές χωρίς λογοδοσία και με περιορισμένη κατανόηση των συνεπειών».
Τις τελευταίες ημέρες, ο ισραηλινός στρατός έχει πλήξει ιρανικά στρατιωτικά και αστυνομικά φυλάκια κατά μήκος των συνόρων με το Ιράκ, εν μέρει για να προετοιμάσει το έδαφος για πιθανή διείσδυση ένοπλων κουρδικών δυνάμεων στο βορειοδυτικό Ιράν, σύμφωνα με μία από τις πηγές. Ισραηλινή πηγή ανέφερε ότι οι επιθέσεις ενδέχεται να ενταθούν τις επόμενες ημέρες.
Ωστόσο, οποιαδήποτε υποστήριξη από ΗΠΑ και Ισραήλ σε κουρδική χερσαία δύναμη με αποστολή την ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος θα έπρεπε να είναι εκτεταμένη, σημειώνουν πηγές με γνώση του θέματος. Εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών έχουν επανειλημμένα καταδείξει ότι οι Ιρανοί Κούρδοι δεν διαθέτουν επί του παρόντος την επιρροή ή τους πόρους για να στηρίξουν επιτυχημένη εξέγερση κατά της κυβέρνησης. Παράλληλα, τα ιρανικά κουρδικά κόμματα ζητούν πολιτικές διαβεβαιώσεις από την κυβέρνηση Τραμπ πριν δεσμευτούν σε οποιαδήποτε προσπάθεια αντίστασης.
Οι κουρδικές αντιπολιτευόμενες οργανώσεις παραμένουν διαιρεμένες, με ιστορικό εντάσεων, διαφορετικές ιδεολογίες και ανταγωνιστικές ατζέντες. Ορισμένοι αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ που συμμετείχαν στις συζητήσεις έχουν εκφράσει επιφυλάξεις για τα κίνητρά τους.
Αξιωματούχοι θέτουν το ερώτημα κατά πόσον αυτή η δυναμική θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τη σχέση ΗΠΑ–Κούρδων, δεδομένου του επιπέδου εμπιστοσύνης που απαιτεί μια τέτοια συνεργασία.
«Μπορεί να μην είναι τόσο απλό όσο να πείσουν οι Αμερικανοί μια δύναμη πληρεξουσίου να πολεμήσει για λογαριασμό τους», δήλωσε αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ. «Πρόκειται για παίκτες με δικά τους συμφέροντα, και το ερώτημα είναι αν αυτά ευθυγραμμίζονται με τα αμερικανικά».
Μακρά η ιστορία των σχέσεων μεταξύ ΗΠΑ–Κούρδων
Οι Κούρδοι αποτελούν εθνοτική μειονότητα χωρίς επίσημο κράτος. Υπολογίζεται ότι αριθμούν 25–30 εκατομμύρια ανθρώπους, με την πλειονότητα να ζει σε περιοχές της Τουρκίας, του Ιράκ, του Ιράν, της Συρίας και της Αρμενίας. Οι περισσότεροι είναι σουνίτες μουσουλμάνοι, ωστόσο ο κουρδικός πληθυσμός χαρακτηρίζεται από πολιτισμική, κοινωνική, θρησκευτική και πολιτική πολυμορφία.
Αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ έχουν προειδοποιήσει κατ’ ιδίαν για την απογοήτευση που έχουν βιώσει οι κουρδικές δυνάμεις σε προηγούμενες συνεργασίες με τις ΗΠΑ, καθώς και για τα συχνά παράπονα περί εγκατάλειψης.
«Υπάρχει ανησυχία ότι, αν μια εξέγερση αποτύχει και οι ΗΠΑ αποσυρθούν, θα ενισχυθεί η αφήγηση της εγκατάλειψης των Κούρδων», σημείωσε ο Πλίτσας. Ο πρώην υπουργός Άμυνας του Τραμπ, Τζιμ Μάτις, παραιτήθηκε εν μέρει λόγω της απόφασης αποχώρησης των αμερικανικών δυνάμεων από τη Συρία κατά την πρώτη θητεία Τραμπ, την οποία θεώρησε εγκατάλειψη των Κούρδων συμμάχων.
Η CIA διαθέτει μακρά και περίπλοκη ιστορία συνεργασίας με ιρακινές κουρδικές παρατάξεις, ήδη από την περίοδο πριν τον πόλεμο στο Ιράκ. Σύμφωνα με δύο άτομα με γνώση του θέματος, διατηρεί φυλάκιο στο ιρακινό Κουρδιστάν, κοντά στα σύνορα με το Ιράν. Οι ΗΠΑ διατηρούν επίσης προξενείο στο Ερμπίλ, πρωτεύουσα της ημιαυτόνομης περιοχής, ενώ εκεί σταθμεύουν αμερικανικές και συμμαχικές δυνάμεις στο πλαίσιο της εκστρατείας κατά του ISIS.
Ορισμένοι Κούρδοι ήλπιζαν ότι η συνεργασία με τις ΗΠΑ θα οδηγούσε τελικά στην ανεξαρτησία της ημιαυτόνομης περιοχής του Κουρδιστάν στο Ιράκ, κάτι που δεν υλοποιήθηκε.
Τα τελευταία χρόνια, οι ΗΠΑ βασίστηκαν σε μεγάλο βαθμό στις κουρδικές δυνάμεις για την αντιμετώπιση του Ισλαμικού Κράτους σε Ιράκ και Συρία, συμπεριλαμβανομένης της φύλαξης χιλιάδων κρατουμένων του ISIS σε πρόχειρα στρατόπεδα στο βόρειο τμήμα της Συρίας.
Ωστόσο, νωρίτερα φέτος, η νέα, συμμαχική με τις ΗΠΑ, συριακή κυβέρνηση ξεκίνησε ταχεία στρατιωτική εκστρατεία για τον έλεγχο του βόρειου τμήματος της χώρας, η οποία περιλάμβανε επιχειρήσεις κατά του ISIS και εκδίωξη των Κουρδικών Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων. Αντιμέτωπες με αυτή την εξέλιξη, οι κουρδικές δυνάμεις εκκένωσαν και σταμάτησαν να φρουρούν τις φυλακές του ISIS μετά την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων. Τον Ιανουάριο, ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Συρία, Τομ Μπαράκ, δήλωσε ότι ο σκοπός της συμμαχίας με τις SDF είχε «σε μεγάλο βαθμό λήξει».
