Ήταν ένα τόσο δα μικρό αυτοκόλλητο που έγραφε katwtatos misthos simulation και σε προσκαλούσε να παίξεις το παιχνίδι, σκανάροντας ένα qr code ή αλλιώς γραμμωτό κωδικό δύο διαστάσεων. Υπό κανονικές συνθήκες δεν θα έμπαινα στον κόπο να σκανάρω, αλλά σκέφτηκα μήπως είναι καμιά πολιτική πρωτοβουλία; Καμιά εργατική συλλογικότητα; Όχι, είναι ακριβώς αυτό που λέει το όνομά του. Ένα video game προσομοίωσης μιας μέρας στη δουλειά, με τον κατώτατο μισθό. Είναι 100% χειροποίητο, χωρίς ΑΙ (κάτι που δεν είναι πλέον αυτονόητο), από την δημιουργό ekatteriny, 26χρονη απόφοιτο της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών. Είναι εύχρηστο, απολαυστικό και δεν χρειάζεται να κατεβάσεις κάποια εφαρμογή στο κινητό, απλώς ανοίγεις τη σελίδα και ξεκινάς να παίζεις.
Μαύρο χιούμορ
Χωρίς να θέλω να κάνω spoiler, προετοιμαστείτε να γελάσετε, αλλά με πικρό γέλιο. Όσοι δουλεύουν, έχουν δουλέψει ή γνωρίζουν άτομα που δουλεύουν με τον κατώτατο μισθό, σε καφέ, μπαρ, φούρνους, ντελίβερι, υπηρεσίες, μαγαζιά και μαγαζάκια κάθε είδους, θα αναγνωρίσουν τους εαυτούς / τις εαυτές τους, τους κολλητούς / τις κολλητές ή τα παιδιά και τα εγγόνια τους. Πρόκειται για μια τεράστια δημογραφική ομάδα, αφού το εμπόριο, η εστίαση και τα καταλύματα απασχολούν σχεδόν το 40% των μισθωτών του ιδιωτικού τομέα. Συνολικά όσοι αμοίβονται με τον κατώτατο μισθό ή με ακόμα λιγότερα χρήματα, κυρίως λόγω μερικής απασχόλησης, είναι σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του e-EΦΚΑ, περίπου το 30% των ασφαλισμένων.
Όσοι πάλι είναι ιδιοκτήτες-μικροαφεντικά σε αντίστοιχα μαγαζιά ή μαγαζάκια, μπορεί να μην τους αρέσουν όσα θα δουν στο παιχνίδι. Αλλά αν έχουν χιούμορ θα παραδεχτούν ότι το «αφεντικούλι», όπως αποκαλείται στο παιχνίδι ο εργοδότης του κεντρικού ήρωα, είναι ένας χαρακτήρας βγαλμένος από την πραγματική ζωή.
Από την Καλών Τεχνών στο katwtatos misthos simulation
Η ekatteriny, όπως συστήνεται στα social, η δημιουργός του katwtatosmisthos simulation, μιλάει στο in για το παιχνίδι, το οποίο είναι εμπνευσμένο από τις δικές της εμπειρίες. Με γενναίες δόσεις μαύρης κωμωδίας και σατιρικής υπερβολής, αλλιώς δεν θα ήταν video game αλλά ντοκιμαντέρ.
Μία από τις πολλές δουλειές που έχει κάνει ως φοιτήτρια, με τον κατώτατο μισθό, είναι εκείνη της υπαλλήλου σε φουρνο-καφετεριο-ταχυφαγείο. Από εκείνα τα μαγαζιά που τα έχουν όλα και συμφέρουν, αλλά όχι τον εργαζόμενο. Μια δουλειά στην οποία δεν μακροημέρευσε (ούτως ή άλλως τα καταστήματα αυτού του τύπου έχουν πολλή γρήγορη εναλλαγή προσωπικού), αλλά της έμεινε αρκετά αξιομνημόνευτη για να τη μετατρέψει σε videogame.
«Έπαιρνα τον βασικό μισθό, περίπου 3,80 ευρώ την ώρα και με δήλωναν τις μισές ώρες με μισά ένσημα. Δούλευα εξαήμερα και επταήμερα, ένα μήνα σερί χωρίς ρεπό. Την τρίτη φορά που μου ζήτησαν να δουλέψω το ρεπό και τους είπα ότι δεν μπορώ, με απέλυσαν. Μετά πήγαινα κάθε μέρα να πληρωθώ και δεν με πληρώνανε. Στο τέλος μου έδωσαν λιγότερα από όσα δικαιούμουν, αλλά είχα κουραστεί και δεν έκανα άλλη φασαρία», λέει η ekatteriny.
Λέξεις όπως «δώρο Χριστουγέννων» ήταν ανήκουστες, ενώ ακόμα και τα tips τα έπαιρνε το αφεντικό και τα μοίραζε αν και όπως ήθελε. Για όσους έχουν έστω και επιδερμική σχέση για το τι εστί να δουλεύεις σε εστίαση, πρόκειται για τυπική περίπτωση. Μόνο που κανείς μέχρι τώρα δεν σκέφτηκε να την κάνει διαδραστική προσομοίωση.
Ένα παιχνίδι που πάντα χάνεις
Το παιχνίδι katwtatos misthos simulation έχεις μόνο να χάσεις. Υπάρχουν άπειρα κακά σενάρια: απολύεσαι, πεθαίνεις ή και τα δύο. Το μόνο καλό σενάριο, που θέλει πολλές προσπάθειες για να το καταφέρεις, είναι να τελειώσεις τη βάρδιά σου χωρίς να πεθάνεις και χωρίς να απολυθείς. Μόνο που όπως λέει η ekatteriny «ακόμα και το καλό σενάριο είναι κακό, γιατί την επόμενη μέρα πρέπει να ξαναπάς σε αυτή τη δουλειά, που είναι χάλια».
Το παιχνίδι αρχίζει περιμένοντας το λεωφορείο για να πας στη δουλειά. Φυσικά το λεωφορείο αργεί και έχεις τέσσερις επιλογές: να περιμένεις, να πας με τα πόδια, να πάρεις ταξί (αλλά δεν έχεις λεφτά) να πάρεις τηλέφωνο το αφεντικούλι και να ενημερώσεις ότι θα αργήσεις. Καμία επιλογή δεν εγγυάται ότι θα φτάσεις στον προορισμό σου και όλες έχουν απρόοπτα και αναποδιές.
Με τον κατώτατο μισθό δεν ζεις
Στο παιχνίδι απουσιάζει κάθε έννοια συλλογικότητας ή έστω συναδελφικότητας, αφού κρατάς το μαγαζί μόνος σου. Οι μόνες αλληλεπιδράσεις είναι με τους πελάτες και το αφεντικούλι, που ζητάει πράγματα που κανονικά δεν γίνονται. «Ενώ δεν με είχαν εκπαιδεύσει, δεν έπρεπε ποτέ να πω στον πελάτη ότι δεν ξέρω τι είναι και τι έχει κάθε προϊόν. Εγώ από ένα σημείο και μετά τα έβγαζα από το μυαλό μου».
Ως παίκτης/τρια στο katwatos misthos simulation μπορεί να μην έχεις δυνατότητες συλλογικής δράσης, αλλά δεν λείπουν οι πράξεις ατομικής αντίστασης, ελιγμού ή εκδίκησης. Η πιο ακραία είναι να φτύσεις στον καφέ του αφεντικού. «Σε κάποια σημεία έχει επιλογές που πολύς κόσμος έχει ευχηθεί να κάνει. Για παράδειγμα, να πεις στον πελάτη, ξέρετε αυτά που σας πουλάω είναι μπαγιάτικα. Συνήθως σε αυτές τις επιλογές χάνεις».
Μπορούσες να ζήσεις με τον κατώτατο μισθό; Η απάντηση είναι ξεκάθαρα όχι. «Ευτυχώς έμενα τότε με τους γονείς μου και με στήριζαν. Όμως συνάντησα ανθρώπους που ο κατώτατος μισθός είναι η επιβίωσή τους. Μια συνάδελφος με έξι παιδιά την έδιωξαν επειδή διαμαρτυρήθηκε που μας υποχρέωναν να καθόμαστε μια ώρα μετά τη δουλειά, απλήρωτοι, για να κλείσει το μαγαζί».
Οι αντιδράσεις του κοινού
Το katwtatos misthos simulation ανήκει στην κατηγορία interactive fiction, ένα παλιό και δοκιμασμένο είδος στα video games. Όμως από όσο γνωρίζουμε είναι το πρώτο που αναφέρεται σε εμπειρίες της καθημερινής ζωής στην Ελλάδα. Πώς αντιδρούν όσοι το παίζουν; «Ο κόσμος γελάει. Κάποιοι αγχώνονται λίγο. Το ζούνε», απαντά η δημιουργός του.
«Είναι γραμμένο με το πρόγραμμα twine, δωρεάν οpen source λογισμικό (ανοιχτού κώδικα), ειδικά για interactive fiction, που είναι σχετικά απλό σε σύγκριση με άλλα. Έχει τρεις γλώσσες προγραμματισμού, χρησιμοποίησα τη harlowe. Αν το ξανάκανα θα επέλεγα sugarcube, είναι πιο εύκολο και προσφέρει περισσότερες δυνατότητες στα γραφικά», μας λέει η ekatteriny.
Η δουλειά της έχει εμπνεύσει και άλλους που ζητάνε πληροφορίες για το πώς να κάνουν το δικό τους παιχνίδι. Η 26χρονη απόφοιτη της ΑΣΚΤ έχει ένα νέο video game στα σκαριά, επίσης με θεματολογία από την ελληνική πραγματικότητα. Μια πραγματικότητα που θέλει χιούμορ, γερά νεύρα και εφευρετικότητα για να την αντέξεις και να μην σε καταπιεί.
Παίξε το παιχνίδι εδώ:
