Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξετάζουν το σενάριο αποστολής ειδικών δυνάμεων στο ιρανικό έδαφος για να εξασφαλίσουν τα αποθέματα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου της χώρας. Το ενδεχόμενο αυτό αποκαλύφθηκε από τον ιστότοπο Axios, ο οποίος επικαλείται τέσσερις πηγές με γνώση των συζητήσεων στους αμερικανικούς και ισραηλινούς σχεδιασμούς.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, η επιχείρηση δεν αποτελεί άμεση επιλογή αλλά ένα σενάριο για μεταγενέστερη φάση της σύγκρουσης, εφόσον προηγουμένως έχει εξουδετερωθεί η στρατιωτική ικανότητα του Ιράν να αντιδράσει αποτελεσματικά. Στόχος θα ήταν να τεθεί υπό φυσικό έλεγχο το απόθεμα ουρανίου που διαθέτει η Τεχεράνη, το οποίο θεωρείται κομβικό για το ενδεχόμενο κατασκευής πυρηνικού όπλου.
Το «κλειδί» των 450 κιλών ουρανίου
Στο επίκεντρο των σχεδίων βρίσκονται περίπου 450 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60%. Σύμφωνα με αμερικανικές και ισραηλινές εκτιμήσεις, το υλικό αυτό θα μπορούσε να μετατραπεί σε ουράνιο οπλικής καθαρότητας (90%) μέσα σε λίγες εβδομάδες, ποσότητα που θεωρητικά επαρκεί για την κατασκευή έως και 11 πυρηνικών βομβών.
Αξιωματούχοι των ΗΠΑ συζητούν δύο βασικά σενάρια: είτε τη μεταφορά του ουρανίου εκτός Ιράν είτε την αραίωσή του επιτόπου με τη βοήθεια πυρηνικών ειδικών. Το βασικό πρόβλημα, σύμφωνα με αναλυτές, είναι διπλό: πού ακριβώς βρίσκεται το υλικό και πώς θα μπορούσε να τεθεί υπό έλεγχο μέσα σε συνθήκες πολέμου.
Οι εκτιμήσεις των υπηρεσιών πληροφοριών αναφέρουν ότι το μεγαλύτερο μέρος του αποθέματος βρίσκεται σε υπόγειες εγκαταστάσεις στο Ισφαχάν, ενώ ποσότητες πιθανόν έχουν διασκορπιστεί και σε άλλες πυρηνικές εγκαταστάσεις, όπως στο Φορντό και στη Νατάνζ.
Οι δηλώσεις Τραμπ για χερσαία παρουσία
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δεν απέκλεισε την αποστολή χερσαίων δυνάμεων στο Ιράν. Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο προεδρικό αεροσκάφος Air Force One, υποστήριξε ότι ένα τέτοιο βήμα θα εξεταζόταν μόνο εφόσον υπήρχε «πολύ σοβαρός λόγος».
Όταν ρωτήθηκε ειδικά για το ενδεχόμενο ανάπτυξης στρατευμάτων με στόχο την ασφάλεια του πυρηνικού υλικού, απάντησε ότι «ίσως συμβεί αργότερα», τονίζοντας ότι μέχρι στιγμής δεν έχει ληφθεί τέτοια απόφαση.
Την ίδια ώρα, η Ουάσιγκτον απορρίπτει το ενδεχόμενο διαπραγματεύσεων με την Τεχεράνη και αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο συνέχισης των στρατιωτικών επιχειρήσεων μέχρι την πλήρη εξουδετέρωση των στρατιωτικών δυνατοτήτων του ιρανικού καθεστώτος.
Στο τραπέζι και η κατάληψη στρατηγικού νησιού
Στο πλαίσιο των ίδιων σχεδιασμών, συζητείται και ένα ακόμη σενάριο: η κατάληψη του νησιού Kharg στον Περσικό Κόλπο. Το νησί αποτελεί τον βασικό τερματικό σταθμό πετρελαίου του Ιράν και από εκεί διέρχεται περίπου το 90% των εξαγωγών αργού της χώρας, γεγονός που του προσδίδει τεράστια γεωστρατηγική σημασία.
Πλήγματα σε πυρηνικές εγκαταστάσεις
Στις πρώτες ημέρες της σύγκρουσης, αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις εξαπέλυσαν επιθέσεις εναντίον βασικών πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν, μεταξύ των οποίων η Νατάνζ και το Ισφαχάν, επιχειρώντας να αποτρέψουν τη μεταφορά ή την περαιτέρω επεξεργασία του εμπλουτισμένου υλικού.
Ωστόσο, η πραγματική κατάσταση των αποθεμάτων παραμένει ασαφής. Οι επιθεωρητές της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας έχουν χάσει σε μεγάλο βαθμό τη δυνατότητα παρακολούθησης του υλικού μετά τις επιθέσεις και τις ζημιές σε εγκαταστάσεις και συστήματα επιτήρησης.
Έτσι, το κρίσιμο ερώτημα που απασχολεί τις δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών παραμένει: όχι μόνο πόσο ουράνιο διαθέτει πραγματικά το Ιράν, αλλά και αν μέρος του έχει ήδη μεταφερθεί σε άγνωστες τοποθεσίες.
