Η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία που επί δεκαετίες τροφοδοτούσε με δισεκατομμύρια ευρώ κερδών τις εταιρείες (ιδίως τις γερμανικές) έχει μετατραπεί στον μεγαλύτερο πονοκέφαλο της Ευρώπης. Η Κίνα, η οποία συνέβαλε καθοριστικά στην παγκόσμια κυριαρχία της Volkswagen, της BMW και της Mercedes-Benz, εξελίσσεται πλέον στον βασικό παράγοντα που οδηγεί τον κλάδο σε βαθιά αναδιάρθρωση, με απολύσεις, κλείσιμο εργοστασίων και έντονες πολιτικές προεκτάσεις στη Γερμανία.
Όπως επισημαίνει σε ανάλυσή του το Politico, οι γερμανικοί όμιλοι βρίσκονται αντιμέτωποι με μια διπλή πρόκληση. Από τη μία πλευρά χάνουν διαρκώς μερίδια στη μεγαλύτερη αγορά αυτοκινήτου του κόσμου, ενώ από την άλλη βλέπουν τις κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες να εισβάλλουν δυναμικά στην Ευρώπη, προσφέροντας ηλεκτρικά οχήματα με καλύτερη τεχνολογία και αισθητά χαμηλότερες τιμές.
Το μέγεθος της κρίσης αποτυπώθηκε στα αποτελέσματα του πρώτου εξαμήνου, τα οποία συνοδεύτηκαν από ζημιές δισεκατομμυρίων ευρώ, προγράμματα περικοπής χιλιάδων θέσεων εργασίας και σχέδια αναδιάρθρωσης παραγωγικών μονάδων.
«Δεν έχουμε αντιμετωπίσει ποτέ ένα τόσο δύσκολο περιβάλλον. Και οι κίνδυνοι που βλέπουμε μπροστά μας συνεχώς αυξάνονται», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος του ομίλου Volkswagen, Όλιβερ Μπλούμε, περιγράφοντας το νέο σκηνικό που διαμορφώνεται για τον ευρωπαϊκό κλάδο αυτοκινήτου.
Ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία: Απώλεια του προβαδίσματος
Από τη δεκαετία του 1980 η Κίνα αποτέλεσε βασικό μοχλό ανάπτυξης για τις γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες. Η πρόσβαση στη ραγδαία αναπτυσσόμενη κινεζική αγορά εξασφαλιζόταν μέσω κοινοπραξιών με τοπικές επιχειρήσεις, ένα μοντέλο που απέφερε επί δεκαετίες υψηλή κερδοφορία.
Στο μεταξύ, όμως, οι κινεζικοί κατασκευαστές αξιοποίησαν την τεχνογνωσία που απέκτησαν, επένδυσαν επιθετικά στην ηλεκτροκίνηση και πλέον έχουν αποκτήσει σαφές τεχνολογικό προβάδισμα σε πολλές κατηγορίες οχημάτων. Παράλληλα, η επιβράδυνση της κινεζικής αγοράς και η πτώση των πωλήσεων κατά περίπου 20% μέσα στη χρονιά έχουν εντείνει τον ανταγωνισμό, συμπιέζοντας τα περιθώρια κέρδους τόσο των εγχώριων όσο και των ξένων εταιρειών.
«Οι γερμανικές εταιρείες χάνουν τη μάχη στην Κίνα και ενδέχεται να μην καταφέρουν ποτέ να ανακτήσουν τη θέση που είχαν», εκτιμά ο αναλυτής της Gartner, Πέδρο Πατσέκο, τον οποίο επικαλείται το Politico.
Το κόστος επιστρέφει στη Γερμανία
Οι συνέπειες αυτής της εξέλιξης γίνονται πλέον αισθητές στην ίδια τη γερμανική οικονομία.
Η BMW ανακοίνωσε πρόγραμμα κατάργησης 8.000 θέσεων εργασίας έως το τέλος του 2027, ενώ η Mercedes-Benz επιδιώκει να αυξήσει το εβδομαδιαίο ωράριο των εργαζομένων της από 35 σε 40 ώρες χωρίς επιπλέον αμοιβή.
Ακόμη πιο εκτεταμένες είναι οι αλλαγές που εξετάζει η Volkswagen, η οποία βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με τα συνδικάτα για περικοπή έως και 100.000 θέσεων εργασίας και αναδιάρθρωση του παραγωγικού της δικτύου.
Σύμφωνα με το Politico, η κρίση του σημαντικότερου βιομηχανικού κλάδου της χώρας έχει εξελιχθεί και σε πολιτικό ζήτημα. Η ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) αξιοποιεί τις εξελίξεις για να ασκήσει πίεση στην κυβέρνηση του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς, ενόψει των κρίσιμων περιφερειακών εκλογών του φθινοπώρου.
Η Ευρώπη γίνεται η νέα αγορά των Κινέζων
Την ίδια στιγμή, οι κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες επεκτείνονται και μάλιστα με ταχύτητα στην ευρωπαϊκή αγορά.
Σύμφωνα με στοιχεία της ACEA που παραθέτει το Politico, οι πωλήσεις κινεζικών αυτοκινήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση αυξήθηκαν κατά 63% το πρώτο εξάμηνο του 2026, φτάνοντας σχεδόν τις 549.000 μονάδες, που αντιστοιχούν περίπου στο 10% των συνολικών ταξινομήσεων.
Παρά τους πρόσθετους δασμούς που επέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στα ηλεκτρικά οχήματα κινεζικής κατασκευής, η διείσδυση των κινεζικών εταιρειών συνεχίζεται, ενώ τα plug-in υβριδικά μοντέλα εξακολουθούν να εξαιρούνται από το συγκεκριμένο καθεστώς.
Μπροστά στις νέες συνθήκες, αρκετές ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες εγκαταλείπουν τη λογική της σύγκρουσης και εξετάζουν συνεργασίες με κινεζικούς ομίλους. Η Stellantis έχει ήδη συνάψει στρατηγική συνεργασία με τη Leapmotor, ενώ η Volkswagen αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να κατασκευάζει στην Ευρώπη μοντέλα που έχουν σχεδιαστεί στην Κίνα.
Παράλληλα, οι μεγάλοι ευρωπαϊκοί κατασκευαστές στρέφονται σε νέες αγορές, όπως η Ινδία και η Λατινική Αμερική, αλλά και στον αμυντικό τομέα, επιχειρώντας να αξιοποιήσουν τη βιομηχανική τους εμπειρία στη μαζική παραγωγή. Ωστόσο, όπως επισημαίνει το Politico, ακόμη και αυτή η στρατηγική συνοδεύεται από σημαντικούς γεωπολιτικούς κινδύνους, καθώς ενδέχεται να προκαλέσει αντίδραση από το Πεκίνο.
Για τη Γερμανία, η κρίση της αυτοκινητοβιομηχανίας δεν αποτελεί πλέον μόνο ένα επιχειρηματικό ζήτημα. Αφορά την ανταγωνιστικότητα της μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρώπης, τις δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας που εξαρτώνται από τον κλάδο και, τελικά, τις πολιτικές ισορροπίες στη χώρα.
πηγή: ΟΤ
