Ακόμη μια υπόθεση, πιθανής υπεξαίρεσης κονδυλίων της ΕΕ από την Ελλάδα, ερευνά η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Αφορά την κατασκευή των δύο κέντρων υποδοχής προσφύγων την περίοδο της πανδημίας στη Μαλακάσα και τη Σιντική Σερρών. Το θέμα έφερε στο φως η εφημερίδα «Καθημερινή».
Σύμφωνα με το Politico, που επικαλείται δύο Έλληνες αξιωματούχους η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία θέλει να δει πώς χρησιμοποιήθηκαν τα κονδύλια της ΕΕ, την περίοδο 2020-2022. Οι αξιωματούχοι μίλησαν με τον όρο της ανωνυμίας.
Είπαν ότι οι συμβάσεις για την κατασκευή των δύο καμπ ανατέθηκαν σε ιδιωτικές εταιρείες χωρίς δημόσιο διαγωνισμό. Επίσης, κόστισαν περίπου 15 φορές περισσότερο από συγκρίσιμα έργα, φτάνοντας συνολικά τα 11,3 εκατομμύρια ευρώ.
Μεταναστευτική κρίση
Όπως θυμίζει το ρεπορτάζ, κατά την κορύφωση της μεταναστευτικής κρίσης το 2015, τα νησιά του Αιγαίου στην Ελλάδα ήταν το κύριο σημείο άφιξης μεταναστών από τη Μέση Ανατολή. Μέχρι το 2019, τα καμπ προσφύγων και μεταναστών κατασκευάστηκαν από τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης. Στη συνέχεια, η ελληνική κυβέρνηση ανέλαβε στη συνέχεια την εποπτεία τέτοιων έργων. Οι συμβάσεις των έργων που ερευνά η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, είναι από τις πρώτες που αναλήφθηκαν.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, στα αιτήματα να σχολιάσει τα ρεπορτάζ, δήλωσε ότι «δεν σχολιάζει τις τρέχουσες έρευνες». Ο εκπρόσωπός της δήλωσε στο Politico: «Αυτό γίνεται για να μην τεθούν σε κίνδυνο οι πιθανές τρέχουσες διαδικασίες και το αποτέλεσμά τους. Όποτε μπορούμε να πούμε κάτι για οποιαδήποτε από τις έρευνές μας, θα το κάνουμε».
Απευθείας αναθέσεις – υπερβολικό κόστος
Το ζήτημα των απευθείας αναθέσεων των δύο έργων είχε θέσει στο ελληνικό κοινοβούλιο και η αντιπολίτευση το 2020. Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας τις αιτιολόγησε επικαλούμενη τις αυξημένες μεταναστευτικές ροές. Αλλά και την πίεση για την ταχεία ολοκλήρωση και παράδοση των καμπ.
Σύμφωνα με το Politico, επίσημα στοιχεία της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες δεν συμφωνούν με αυτόν τον ισχυρισμό. Δείχνουν ότι οι αφίξεις μεταναστών στην Ελλάδα μειώθηκαν δραματικά το 2020 σε περίπου 15.696 άτομα, από 74.649 το προηγούμενο έτος.
Αξιωματούχος του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου το 2020 δήλωσε ότι το έργο «είχε ελεγχθεί τότε τόσο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσο και από το Ελεγκτικό Συνέδριο στην Ελλάδα». Καθώς και ότι «έλαβε θετική έκθεση».
Την αντίδραση της αντιπολίτευσης είχε προκαλέσει και ένα ακόμη γεγονός. Αξιωματούχος της Νέας Δημοκρατίας είχε διοριστεί διευθυντής της Τεχνικής Υπηρεσίας του υπουργείου, η οποία ήταν υπεύθυνη και για τα δύο έργα.
Ο τότε υπουργός Μετανάστευσης Νότης Μηταράκης υπερασπίστηκε τον διορισμό. Υποστήριξε στη Βουλή το 2020 ότι η τεχνική υπηρεσία λειτουργούσε τότε μέσω ΜΚΟ. Και αυτές διαχειρίζονταν το 82% των κονδυλίων της ΕΕ για τη μετανάστευση.
Τα καμπ σε Μαλακάσα και Σιντική
Η πρώτη σύμβαση που ερευνά η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία αφορά την επέκταση του υπάρχοντος καταυλισμού στη Μαλακάσα. Κατασκευάστηκε για να φιλοξενήσει 1.500 πρόσφυγες και μετανάστες που μεταφέρθηκαν από τα νησιά. Η σύμβαση ανατέθηκε τον Απρίλιο του 2020 σε εταιρεία με έδρα την Αθήνα, χωρίς προηγούμενη υποβολή προσφορών. Η αρχική συμφωνία για τη βασική συντήρηση της κατασκευής ήταν αξίας 4,3 εκατ. ευρώ. Αλλά το έργο τελικά παραδόθηκε μετά από τουλάχιστον πέντε επεκτάσεις και μια συμπληρωματική σύμβαση αξίας 1,7 εκατ. ευρώ.
Η δεύτερη σύμβαση αφορά το καμπ στη Σιντική. Ανατέθηκε τον Ιούλιο του 2020 σε τεχνική εταιρεία με έδρα την Καβάλα, με αρχικό κόστος 3,6 εκατ. ευρώ. Αλλά υπήρξαν τουλάχιστον τρεις επεκτάσεις μέχρι την ολοκλήρωσή του, με κόστος επιπλέον 1,7 εκατ. ευρώ.
Αλλά, εκτός από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, η κατασκευή των καμπ αναφέρεται και σε εσωτερικό έγγραφο διεθνούς οργανισμού αρμόδιου για τη μετανάστευση με έδρα την Ελλάδα. Το έγγραφο σημειώνει ότι το κόστος και των δύο κέντρων ήταν υπερβολικό σε σύγκριση με οποιαδήποτε παρόμοια έργα που χρηματοδοτήθηκαν από τη Γενική Διεύθυνση Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων στην Ελλάδα.
Αναφέρει: «Η ΕΕ έχει χρηματοδοτήσει πολύ παρόμοιες δράσεις που ολοκληρώθηκαν στο ίδιο χρονικό διάστημα (ή και σε μικρότερο χρονικό διάστημα) για ένα ποσό που ήταν 15 φορές χαμηλότερο από αυτό που κατέβαλε το MoMA [Ελληνικό Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου]».
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του οργανισμού, για άλλες εγκαταστάσεις με παρόμοια χαρακτηριστικά, η ελληνική κυβέρνηση είχε δαπανήσει μόλις 270 ευρώ ανά δικαιούχο. Στη Μαλακάσα το ποσό εκτοξεύθηκε σε 23.900 ευρώ.
Αυξανόμενη πίεση
Το Politico επισημαίνει ότι η νέα έρευνα από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία αυξάνει την πίεση στην κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας. Κυρίως γιατί άλλες έρευνες των Ευρωπαίων Εισαγγελέων ελέγχουν την πιθανή εμπλοκή αξιωματούχων της κυβέρνησης σε υπεξαίρεση κονδυλίων της ΕΕ. Και θυμίζει ότι αρκετοί υπουργοί παραιτήθηκαν πέρυσι το καλοκαίρι και φέτος τον Απρίλιο για την υποτιθέμενη εμπλοκή τους στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.
