Ισραηλινές πηγές ασφαλείας δηλώνουν ότι το Ισραήλ δεν είχε ρεαλιστικό σχέδιο αλλαγής καθεστώτος στο Ιράν πριν από τις επιθέσεις, προσδοκώντας ότι οι αεροπορικές επιδρομές θα πυροδοτούσαν λαϊκή εξέγερση βασισμένη σε «ευσεβείς πόθους» και όχι σε σταθερές πληροφορίες.
Το Ιράν έχει επιβιώσει μετά από δύο εβδομάδων βομβαρδισμών και της δολοφονίας του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει σύμφωνα με πληροφορίες Αμερικανών αξιωματούχων το ενδεχόμενο τερματισμού του ολοένα και πιο δαπανηρού πολέμου.
Ο γρίφος του εμπλουτισμένου ουρανίου
Εάν η νέα ηγεσία του Ιράν διατηρήσει την εξουσία, η τύχη 440 κιλών εμπλουτισμένου ουρανίου, που θάφτηκε κάτω από ένα βουνό λόγω των αμερικανικών επιθέσεων τον Ιούνιο, θα καθορίσει τη μακροπρόθεσμη επιτυχία της σύγκρουσης. Η ποσότητα είναι αρκετή για περισσότερες από 10 πυρηνικές κεφαλές, αναφέρουν οι ισραηλινοί:
«Αυτά τα 440 κιλά ουρανίου είναι ένα από τα πιο ξεκάθαρα τεστ για το πώς θα τελειώσει ο πόλεμος», δήλωσε πρώην ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος. «Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι είτε το υλικό θα φύγει από το Ιράν, είτε θα προστατεύεται ουσιαστικά».
Οι σκληροπυρηνικοί θεωρούν τα πυρηνικά ένα αποτρεπτικό μέσο ως μοναδική εγγύηση επιβίωσης της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Οι ΗΠΑ εξετάζουν την αποστολή στρατευμάτων για την εξασφάλιση του ουρανίου, ενώ πριν από τον πόλεμο υπήρξαν προτάσεις να παραδοθεί σε άλλη χώρα.
Ένας πόλεμος υψηλού ρίσκου
Εάν οι πολεμικές επιχειρήσεις αποτύχουν, το Ιράν θα κρατά τα 400 κιλά ουρανίου, ενισχύοντας την πιθανότητα κατασκευής πυρηνικής βόμβας. Ο Γιόαμπ Ρόζενμπεργκ χαρακτήρισε οποιαδήποτε κατάληξη με το ουράνιο στα ιρανικά χέρια ως πύρρειο νίκη.
Η δολοφονία του Αλί Χαμενεΐ ενδέχεται να επιδείνωσε την πυρηνική απειλή. Οι απόψεις του γιού του και διαδόχου του, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, είναι ασαφείς: «Με τον Αλί γνωρίζαμε σχεδόν τα πάντα για τις αποφάσεις. Με τον Μοτζτάμπα, δεν είμαστε σίγουροι».
Η καταστροφή από τις επιδρομές καθυστερεί την ανάπτυξη ενός πυρηνικού όπλου, αλλά ακόμη και η περιορισμένη τεχνική ικανότητα σε συνδυασμό με μία πολιτική απόφαση μπορεί να κλιμακώσει την απειλή για το Ισραήλ. Παρά τους κινδύνους, ο πόλεμος έχει ευρεία υποστήριξη στο στρατιωτικό κατεστημένο και στην κοινωνία του Ισραήλ.
«Ευσεβής πόθος η αλλαγή καθεστώτος»
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο Τραμπ ξεκίνησαν τον πόλεμο με εκκλήσεις για αλλαγή καθεστώτος, αλλά πολλοί Ισραηλινοί ειδικοί θεωρούν ότι η κατάρρευση της ιρανικής κυβέρνησης μέσω αεροπορικών επιδρομών ήταν ανέφικτη.
«Είναι ευσεβής πόθος», δήλωσαν. Οι βομβαρδισμοί στόχευσαν δομές εσωτερικού ελέγχου, όπως η Basij (σ.σ. παραστρατιωτική ιρανική πολιτοφυλακή), και δεν υπήρξαν ενδείξεις λαϊκής εξέγερσης ή μαζικών αποσκιρτήσεων.
Πολλοί στην ισραηλινή υπηρεσία πληροφοριών και άμυνας φοβούνταν ότι ένα κατεστραμμένο Ιράν με εμπλουτισμένο ουράνιο θα ενέπνεε σημαντικούς πυρηνικούς κινδύνους, αλλά υποστήριξαν τις επιδρομές για να καταστραφούν οι πύραυλοι, η στρατιωτική βιομηχανία και η οικονομία του Ιράν.
Η προτεραιότητα του Ισραήλ είναι η αποδυνάμωση του Ιράν και των συμμάχων του, ακόμη και αν ο πόλεμος ενισχύσει μακροπρόθεσμα τις ιρανικές προσπάθειες για πυρηνικά. Η στρατηγική επιτυχία περιλαμβάνει την εκτεταμένη αεροπορική υπεροχή, αλλά η αεράμυνα του Ιράν δεν μπορεί να καταστραφεί με ένα αιφνιδιαστικό χτύπημα.
Πολλοί Ισραηλινοί θεωρούν τον πόλεμο αγώνα ύπαρξης και επιθυμούν μεγαλύτερη εκστρατεία βομβαρδισμών ώστε, αν το καθεστώς επιβιώσει, να παραχωρήσει τον έλεγχο του ουρανίου, προσφέροντας στο Ισραήλ «ευρύτερη αποτροπή». Ωστόσο, η στρατιωτική προσέγγιση κινδυνεύει να αφήσει το Ισραήλ απομονωμένο περιφερειακά και διεθνώς, χωρίς να κεφαλαιοποιήσει τα στρατιωτικά του επιτεύγματα.
Καθώς οι τιμές του πετρελαίου αυξάνονται κατακόρυφα, τροφοδοτώντας τον πληθωρισμό και τη δυσαρέσκεια, πολλοί ηγέτες στην περιοχή και πέρα από αυτήν κάνουν πολύ διαφορετικούς υπολογισμούς. Η υιοθέτηση από το Ισραήλ της στρατιωτικής ισχύος ως του μοναδικού δρόμου για την ασφάλεια κινδυνεύει να το αφήσει απομονωμένο στη Μέση Ανατολή και μακροπρόθεσμα ίσως και διεθνώς.
«Το Ισραήλ δεν είναι πρόθυμο ή σε θέση να κεφαλαιοποιήσει τα δραματικά στρατιωτικά του επιτεύγματα προσπαθώντας να προχωρήσει στην πιο πολιτική πτυχή της οικοδόμησης νέων συμμαχιών», δήλωσε ένας άλλος πρώην ανώτερος αξιωματούχος. «Φοβάμαι ότι θα παραμείνουμε κολλημένοι σε αυτό το σημείο».
Με πληροφορίες από: The Guardian
