Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, έφθασε τη Δευτέρα στην Αρμενία, ενόψει της προγραμματισμένης επίσκεψής του την Τρίτη στο Αζερμπαϊτζάν.
Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να εδραιώσει την ειρηνευτική συμφωνία που υπογράφηκε υπό την αιγίδα της και να προωθήσει το σχέδιό της για έναν διαμετακομιστικό διάδρομο στην περιοχή του Νοτίου Καυκάσου.
Σημειώνεται πως πρόκειται για την πρώτη επίσκεψη τόσο υψηλόβαθμου Αμερικανού αξιωματούχου στην Αρμενία, μια χώρα με παραδοσιακά στενές σχέσεις με τη Ρωσία, την ώρα που η επιρροή της Μόσχας στην περιοχή έχει περιοριστεί μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022.
Ο Τζέι Ντι Βανς αναμένεται να συναντηθεί με τον πρωθυπουργό της Αρμενίας, Νικόλ Πασινιάν, χωρίς να έχουν δοθεί περισσότερες λεπτομέρειες για το πρόγραμμα των συζητήσεων. Την Τρίτη θα μεταβεί στο Μπακού, την πρωτεύουσα του Αζερμπαϊτζάν.
Η Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν υπέγραψαν τον Αύγουστο, υπό την αιγίδα του τότε προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, μια συμφωνία που τερματίζει δεκαετίες εδαφικής αντιπαράθεσης. Η σύγκρουση αφορούσε κυρίως τον ορεινό θύλακα του Ναγκόρνο-Καραμπάχ, ο οποίος ήταν στο επίκεντρο δύο πολέμων: μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και ξανά το 2020. Το Αζερμπαϊτζάν ανακατέλαβε τον θύλακα από τους Αρμένιους αυτονομιστές το 2023, έπειτα από μια αστραπιαία στρατιωτική επιχείρηση.
Το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών έχει αναφέρει ότι η επίσκεψη του αντιπροέδρου θα στηρίξει τις ειρηνευτικές προσπάθειες του Ντόναλντ Τραμπ και θα προωθήσει τη λεγόμενη Διαδρομή Τραμπ για τη Διεθνή Ειρήνη και Ευημερία (TRIPP), ένα σχέδιο διαμετακομιστικού διαδρόμου. Η συμφωνία προβλέπει τη δημιουργία μιας ζώνης μεταφορών που θα περνά από την Αρμενία, συνδέοντας το Αζερμπαϊτζάν με τον θύλακά του Ναχιτσεβάν και εντάσσοντας την περιοχή σε μια εμπορική διαδρομή από την Κεντρική Ασία και τη λεκάνη της Κασπίας Θάλασσας προς την Ευρώπη.
Η επίσκεψη πραγματοποιείται την ώρα που οι ΗΠΑ επιδιώκουν να ενισχύσουν τη διπλωματική και οικονομική τους παρουσία στον Νότιο Καύκασο. Στο πλαίσιο αυτό, περίπου 20 αρμενικές οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα προέτρεψαν τον Ντι Βανς, σε ανοικτή επιστολή, να ζητήσει την απελευθέρωση Αρμενίων που κρατούνται σε φυλακές του Μπακού. Παράλληλα, πρόσφυγες από το Καραμπάχ έχουν προγραμματίσει συγκέντρωση στη Γερεβάν απόψε για τον ίδιο λόγο.
