Σε κατάσταση διπλωματικού και πολιτικού συναγερμού βρίσκεται η Μέση Ανατολή, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν εμφανίζονται έτοιμοι να υπογράψουν ένα κρίσιμο μνημόνιο συναντίληψης (MoU) με στόχο τον τερματισμό του πολέμου.
Η εξέλιξη αυτή προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις, με το Ισραήλ να εκφράζει έντονη ανησυχία και την ιρανική ηγεσία να βρίσκεται αντιμέτωπη με εσωτερικές διαμαρτυρίες.
Έκτακτη σύγκληση του συμβουλίου ασφαλείας στο Ισραήλ
Η ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, ότι το μνημόνιο κατανόησης θα υπογραφεί εξ αποστάσεως και ηλεκτρονικά σήμερα, Κυριακή 14 Ιουνίου, προκάλεσε την άμεση αντίδραση του Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός συγκαλεί εκτάκτως το συμβούλιο ασφαλείας της χώρας για το βράδυ της Κυριακής, προκειμένου να εξεταστούν οι όροι της διαφαινόμενης συμφωνίας Ουάσινγκτον – Τεχεράνης.
Σύμφωνα με πληροφορίες των δικτύων Times of Israel και Channel 12, ανώτεροι Ισραηλινοί αξιωματούχοι εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις, τονίζοντας ότι οι όροι του μνημονίου «θέτουν σε κίνδυνο τα συμφέροντα ασφαλείας του Ισραήλ». Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι η Ουάσινγκτον υποχώρησε στους «κύριους όρους» της Τεχεράνης, προσθέτοντας με νόημα πως «οι Ιρανοί δεν συμφωνούν σε αυτό χωρίς λόγο». Κατά την εκτίμησή τους, η συμφωνία θα επιφέρει το άμεσο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, γεγονός που θα λειτουργήσει ως «αναζωογόνηση του καθεστώτος» και ως «χαστούκι στο πρόσωπο του ιρανικού κοινού».
Σφοδρά πυρά από την ισραηλινή αντιπολίτευση
Η είδηση της συμφωνίας προκάλεσε και εσωτερικό πολιτικό σεισμό στο Ισραήλ. Ο ηγέτης της αντιπολίτευσης, Γιαΐρ Λαπίντ, εξαπέλυσε δριμεία επίθεση κατά του πρωθυπουργού, κάνοντας λόγο για «πλήρη αποτυχία» του Νετανιάχου.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα «Χ», ο Λαπίντ υπογράμμισε ότι με τη συμφωνία αυτή δεν επιτυγχάνεται κανένας από τους πολεμικούς στόχους του Ισραήλ, καθώς το καθεστώς της Τεχεράνης επιβιώνει, το πυραυλικό του πρόγραμμα παραμένει ανέπαφο και το Ιράν διατηρεί τη δυνατότητα να αναβιώσει το πυρηνικό του πρόγραμμα. Κατηγόρησε, μάλιστα, τον Νετανιάχου ότι «μετατρέπει το Ισραήλ σε προτεκτοράτο που λαμβάνει εντολές σχετικά με την εθνική του ασφάλεια», συμπληρώνοντας ότι η επόμενη κυβέρνηση θα κληθεί να αποκαταστήσει τη ζημιά που προκλήθηκε από την αδυναμία της παρούσας ηγεσίας να μετουσιώσει τα στρατιωτικά επιτεύγματα σε στρατηγικές επιτυχίες.
Οι άξονες της συμφωνίας και η επιφυλακτικότητα του Ιράν
Σύμφωνα με το ειδησεογραφικό δίκτυο Axios, τα βασικά σημεία του αμερικανοϊρανικού μνημονίου περιλαμβάνουν: Παράταση της εκεχειρίας για διάστημα 60 ημερών, άμεσο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ για τη ναυσιπλοΐα και επανέναρξη των διεθνών συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Παρά τα προφανή οφέλη για την Τεχεράνη, η ιρανική πλευρά εμφανίζεται επισήμως επιφυλακτική ως προς το χρονοδιάγραμμα των υπογραφών. Το πρακτορείο Fars, το οποίο συνδέεται στενά με τους Φρουρούς της Επανάστασης, μετέδωσε ότι οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται ακόμα σε εξέλιξη και δεν υπάρχει προγραμματισμένη υπογραφή για σήμερα.
Λαϊκή δυσαρέσκεια και διαδηλώσεις στη Μασχάντ
Την ίδια στιγμή, το κλίμα στο εσωτερικό του Ιράν παραμένει τεταμένο. Το Σάββατο (13/6), το πρακτορείο Fars δημοσιοποίησε οπτικό υλικό από τη θρησκευτική πόλη Μασχάντ στα βορειοανατολικά της χώρας, όπου δεκάδες πολίτες, ανάμεσά τους πολλές γυναίκες με μαύρα τσαντόρ, συγκεντρώθηκαν έξω από κτήριο του Υπουργείου Εξωτερικών.
Οι διαδηλωτές, κρατώντας σημαίες, φώναζαν συνθήματα όπως «Θάνατος στον ανέντιμο Αραγτσί» και ζητούσαν την παραίτηση του Ιρανού Υπουργού Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί. Η λαϊκή αυτή αντίδραση έρχεται σε συνέχεια των δηλώσεων του ίδιου του υπουργού στην ιρανική τηλεόραση την Παρασκευή, όπου είχε εμφανιστεί ιδιαίτερα αισιόδοξος για την επίτευξη μιας συμφωνίας με τις ΗΠΑ που θα έβαζε τέλος στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
