Στο ποινικό δικαστήριο του Παρισιού εκδικάζεται μία από τις σοβαρότερες υποθέσεις αστυνομικής βίας που συνδέονται με το κίνημα των «gilets jaunes» (.σ.σ. κίτρινα γιλέκα), καθώς εννέα αξιωματικοί της γαλλικής αστυνομίας κατηγορούνται ότι ξυλοκόπησαν ειρηνικούς διαδηλωτές οι οποίοι είχαν βρει καταφύγιο εντός ενός καταστήματος εστίασης “Burger King” για να σωθούν από τα δακρυγόνα κατά τη διάρκεια των μεγάλων αντικυβερνητικών κινητοποιήσεων του 2018.
Η δίκη θεωρείται κομβικής σημασίας για την απόδοση ευθυνών για τα γεγονότα των ετών 2018 και 2019, όταν εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες με τα χαρακτηριστικά «κίτρινα γιλέκα» κατέκλυσαν τους δρόμους της Γαλλίας, αρχικά διαμαρτυρόμενοι για την αύξηση της φορολογίας στα καύσιμα, προτού το κίνημα μετατραπεί σε ευρύτερη εξέγερση κατά της πολιτικής του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν.
Ο εισαγγελέας του Παρισιού, ζήτησε την παραπομπή των εννέα αστυνομικών σε ποινική δίκη, περιγράφοντας εικόνες ωμής βίας.
Όπως τόνισε στο δικαστήριο, μέλη των δυνάμεων καταστολής, «οπλισμένα με γκλομπ και ασπίδες», επιτέθηκαν επανειλημμένα σε ανθρώπους που δεν προέβαλλαν καμία απειλή, χτυπώντας τους ενώ βρίσκονταν στο έδαφος ή την ώρα που προσπαθούσαν να αποχωρήσουν με τα χέρια υψωμένα.
Οι κατηγορούμενοι διώκονται για βαριά εκ προθέσεως βία από πρόσωπα που ασκούν δημόσια εξουσία. Σε περίπτωση καταδίκης τους, κινδυνεύουν με ποινές φυλάκισης έως επτά χρόνια και χρηματικά πρόστιμα που φθάνουν τις 100.000 ευρώ (περίπου 87.000 λίρες).
Η υπερασπιστική γραμμή των αστυνομικών αναμένεται να στηριχθεί στο επιχείρημα ότι εκείνη την ημέρα επιχειρούσαν μέσα σε συνθήκες χάους και ακραίας πίεσης, αντιμετωπίζοντας επί ώρες επιθέσεις από βίαιους ταραξίες που τους εκτόξευαν βλήματα.
Η επιχείρηση στο Burger King δίπλα στην Αψίδα του Θριάμβου
Η υπόθεση αφορά ένα περιστατικό που σημειώθηκε το Σάββατο 1 Δεκεμβρίου 2018, όταν εννέα μέλη της μονάδας CRS, (σ.σ. της ειδικής δύναμης αντιμετώπισης ταραχών) με έδρα το Chalon-sur-Saône, εισέβαλαν σε ένα εστιατόριο Burger King κοντά στην Αψίδα του Θριάμβου στο κέντρο του Παρισιού.
Στον χώρο είχαν καταφύγει μη βίαιοι διαδηλωτές αλλά και ορισμένοι δημοσιογράφοι, προσπαθώντας να προστατευθούν από τα δακρυγόνα που χρησιμοποιούσε η αστυνομία στους δρόμους. Το εστιατόριο ήταν κλειστό, ωστόσο οι πόρτες του είχαν σπάσει από ανθρώπους που πάλευαν να αναπνεύσουν μέσα στην αποπνικτική ατμόσφαιρα.
Σύμφωνα με όσα ακούστηκαν στο δικαστήριο, η αστυνομία είχε λάβει εντολή να εκκενώσει τον χώρο το ταχύτερο δυνατό.
Όταν οι αστυνομικοί εισήλθαν στο κατάστημα, αρκετοί από όσους βρίσκονταν μέσα ύψωσαν αμέσως τα χέρια τους, δείχνοντας ότι δεν είχαν εχθρικές προθέσεις.
Ωστόσο, τα βίντεο που προβλήθηκαν στην αίθουσα του δικαστηρίου δείχνουν μια εντελώς διαφορετική εικόνα: αστυνομικοί να κλοτσούν και να χτυπούν με γκλομπ διαδηλωτές στο σώμα και στο κεφάλι, ακόμη και ενώ βρίσκονταν πεσμένοι στο πάτωμα.
Σε μία περίπτωση, ένας άνθρωπος δέχθηκε 27 χτυπήματα από έξι διαφορετικούς αστυνομικούς. Την ίδια στιγμή, ακούγονται φωνές πανικού και κραυγές «θα πεθάνουμε».
Το πιο εκρηκτικό Σάββατο των κινητοποιήσεων
Τα γεγονότα στο Burger King εκτυλίχθηκαν το τρίτο Σάββατο των διαδηλώσεων των «κίτρινων γιλέκων», μια από τις πιο βίαιες ημέρες του κινήματος.
Περισσότεροι από 5 χιλιάδες άνθρωποι διαδήλωσαν στο Παρίσι, ενώ ομάδες με καλυμμένα τα χαρακτηριστικά του προσώπου τους, βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή των επεισοδίων.
Εκείνη την ημέρα, άγνωστοι έγραψαν συνθήματα κατά του Μακρόν πάνω στην Αψίδα του Θριάμβου και εισέβαλαν στο ιστορικό μνημείο, προκαλώντας εκτεταμένες ζημιές στους κάτω ορόφους πριν ανέβουν στην οροφή του.
Στους γύρω δρόμους, αυτοκίνητα πυρπολήθηκαν, προσόψεις τραπεζών σπάστηκαν και μετά τυλίχθηκαν στις φλόγες και σημειώθηκαν σφοδρές συγκρούσεις με τις δυνάμεις ασφαλείας.
Ο απολογισμός της ημέρας ήταν βαρύς: 318 συλλήψεις, 263 τραυματίες-ανάμεσά τους 23 αστυνομικοί και μια αίσθηση γενικευμένης απώλειας ελέγχου.
Όπως αναφέρθηκε στο δικαστήριο, οι αρχές χαρακτήρισαν εκείνο το Σάββατο «πιθανώς το πιο δύσκολο όσον αφορά τη διατήρηση της τάξης και τη διαχείριση των διαδηλώσεων».
Μαρτυρίες διαδηλωτών
Η 35χρονη Μανόν, η οποία είχε καταφύγει στο Burger King μαζί με τον σύζυγό της για να γλιτώσει από τα δακρυγόνα, περιέγραψε στην εφημερίδα Le Parisien μια σκηνή ανεξέλεγκτης καταστολής. «Χτυπούσαν και χτυπούσαν, χωρίς σταματημό», δήλωσε πριν από την έναρξη της δίκης.
Ο Αριέ Αλιμί, δικηγόρος που εκπροσωπεί δύο από τα θύματα, υπογράμμισε ότι η δίκη αποτελεί ορόσημο για το κίνημα των «κίτρινων γιλέκων», καθώς όπως είπε, φέρνει στο φως το πραγματικό μέγεθος της αστυνομικής βίας που ασκήθηκε εκείνη την περίοδο.
Στον αντίποδα, ο συνήγορος υπεράσπισης των αστυνομικών, Λορέν-Φρανκ Λιέναρντ, επέμεινε ότι πρέπει να ληφθεί υπόψη το γενικό πλαίσιο.
Όπως ανέφερε, εκείνη την ημέρα «οι πελάτες μου βρέθηκαν αντιμέτωποι με εκατοντάδες διαδηλωτές, σε συνθήκες εξαιρετικά υψηλής βίας».
Κατά την πρώτη τους εμφάνιση στο δικαστήριο, οι εννέα αστυνομικοί προσήλθαν φορώντας τις στολές τους με διακριτικά και εμβλήματα.
Ο δικαστής, ωστόσο, τους διέταξε να τα αφαιρέσουν και να επιστρέψουν με απλά ρούχα, κάτι που έκαναν λίγο αργότερα, φορώντας λευκά πουκάμισα.
Οι αριθμοί της καταστολής
Οι τακτικές που εφάρμοσε η αστυνομία απέναντι στο κίνημα των «κίτρινων γιλέκων» έχουν μπει εδώ και αρκετό καιρό στο «μικροσκόπιο».
Επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι τουλάχιστον 2.500 διαδηλωτές τραυματίστηκαν στις εβδομαδιαίες κινητοποιήσεις που γίνονταν σχεδόν κάθε Σάββατο για έναν ολόκληρο χρόνο. Περίπου 1.800 αστυνομικοί υπέστησαν επίσης τραυματισμούς.
Ακτιβιστικές οργανώσεις καταγγέλλουν ακόμη πιο δραματικές καταστάσεις από την αχαλίνωτη αστυνομική βία και καταστολή: 24 διαδηλωτές έχασαν το ένα τους μάτι και πέντε ακρωτηριάστηκαν στο χέρι, εξαιτίας της χρήσης δακρυγόνων, ελαστικών σφαιρών και χειροβομβίδων κρότου-λάμψης.
Διαδηλωτής τραυματισμένος στο μάτι από πλαστική σφαίρα
Ήδη από τον Δεκέμβριο του 2019, ένας αξιωματικός της CRS είχε καταδικαστεί σε ποινή δύο μηνών φυλάκισης με αναστολή για σκόπιμη άσκηση βίας, αφού είχε καταγραφεί σε βίντεο να πετάει ένα πλακόστρωτο εναντίον διαδηλωτή κατά τη διάρκεια άλλης κινητοποίησης των «κίτρινων γιλέκων».
Η τρέχουσα δίκη, ωστόσο, είναι από τις πρώτες που φέρνουν στο εδώλιο ολόκληρη ομάδα αστυνομικών για συντονισμένη επιχείρηση καταστολής και αναμένεται να αποτελέσει σημείο αναφοράς για το πώς η γαλλική Δικαιοσύνη θα κρίνει τελικά το σκοτεινό κεφάλαιο της αστυνομικής βίας εκείνων των χρόνων.
