Χρονικό περιθώριο έως το τέλος Ιανουαρίου έχουν περίπου 1,4 εκατομμύρια μη μισθωτοί για να αποφασίσουν αν θα παραμείνουν στην ίδια ασφαλιστική κατηγορία ή αν θα αλλάξουν επίπεδο εισφορών για το 2026. Η απόφαση δεν αφορά μόνο το μηνιαίο κόστος, αλλά επηρεάζει άμεσα και το ύψος της μελλοντικής σύνταξης.
Η δυνατότητα αλλαγής ασφαλιστικής κατηγορίας αφορά ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και αγρότες, καθώς και όσους έχουν παράλληλα μισθωτή απασχόληση και επιθυμούν διαφορετική κατάταξη.
Η πλατφόρμα του ΕΦΚΑ και η διαδικασία για τις ασφαλιστικές εισφορές
Η ηλεκτρονική εφαρμογή του ΕΦΚΑ για την επιλογή κύριας ασφάλισης, επικουρικής και εφάπαξ έχει τεθεί σε λειτουργία από τις 10 Δεκεμβρίου 2025, δίνοντας τη δυνατότητα υποβολής αίτησης – δήλωσης μεταβολής κατηγορίας.
Σύμφωνα με τον φορέα, η κατηγορία που θα επιλεγεί θα ληφθεί υπόψη κατά την τελική εκκαθάριση των εισφορών. Μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία, αναστέλλεται η αποστολή ειδοποιητηρίων, προκειμένου να ενσωματωθεί η νέα επιλογή.
Όσοι δεν προβούν σε καμία ενέργεια, παραμένουν αυτόματα στην ασφαλιστική κατηγορία που είχαν το προηγούμενο έτος.
Η «παγίδα» της πρώτης κατηγορίας
Παρά τη δυνατότητα επιλογής υψηλότερης κατηγορίας, η συντριπτική πλειονότητα των μη μισθωτών – πάνω από ένα εκατομμύριο ασφαλισμένοι – εξακολουθεί να παραμένει στην πρώτη ασφαλιστική κατηγορία.
Το χαμηλότερο μηνιαίο κόστος λειτουργεί ως κίνητρο, ωστόσο το τίμημα είναι βαρύ σε βάθος χρόνου: με 40 χρόνια ασφάλισης, οι συντάξεις που προκύπτουν από την πρώτη κατηγορία με δυσκολία ξεπερνούν τα 800 ευρώ. Παρ’ όλα αυτά, εννέα στους δέκα επαγγελματίες διατηρούν αυτή την επιλογή για το μεγαλύτερο μέρος του εργασιακού τους βίου.
Αυξημένες εισφορές από το 2026
Από την 1η Ιανουαρίου 2026, οι εισφορές των μη μισθωτών έχουν αναπροσαρμοστεί ανοδικά κατά 2,6%, ποσοστό που βασίζεται στην πρόβλεψη πληθωρισμού του 2025 και έχει ήδη ενσωματωθεί στον κρατικό προϋπολογισμό.
Η αύξηση θεωρείται συγκρατημένη σε σχέση με το 2025 (2,7%) και σημαντικά χαμηλότερη από το ενδεχόμενο σενάριο σύνδεσης με τον δείκτη μισθών, που θα οδηγούσε σε επιβάρυνση άνω του 5,5%.
Πίνακας νέων μηνιαίων εισφορών για το 2026 – (συμπεριλαμβανομένης της εισφοράς υπέρ ανεργίας)
• 1η κατηγορία: 261,01 € (από 254,65 €)
• 2η κατηγορία: 311,22 € (από 303,59 €)
• 3η κατηγορία: 370,99 € (από 361,84 €)
• 4η κατηγορία: 443,90 € (από 432,90 €)
• 5η κατηγορία: 529,96 € (από 516,78 €)
• 6η κατηγορία: 686,53 € (από 669,39 €)
Η απόφαση που «γράφει» σύνταξη
Η επιλογή ασφαλιστικής κατηγορίας δεν είναι τυπική διαδικασία, αλλά στρατηγική απόφαση με μακροχρόνιες συνέπειες. Το δίλημμα μεταξύ χαμηλής εισφοράς σήμερα και αξιοπρεπούς σύνταξης αύριο παραμένει κεντρικό για χιλιάδες επαγγελματίες, σε ένα ασφαλιστικό σύστημα που επιβραβεύει – θεωρητικά – τη συνέπεια και το ύψος καταβολών.
Πηγή: ΟΤ
