Το ενδεχόμενο νέας αμερικανικής στρατιωτικής επιχείρησης κατά του Ιράν επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο, μετά τις αποκαλύψεις των αμερικανικών μέσων Axios και CBS News ότι το επιτελείο του Ντόναλντ Τραμπ, επεξεργάζεται σενάρια νέων βομβαρδισμών ακόμη και μέσα στο Σαββατοκύριακο.
Οι πληροφορίες συνοδεύονται από αιφνιδιαστική αλλαγή στο πρόγραμμα του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος ακύρωσε προγραμματισμένες μετακινήσεις και παραμένει στην Ουάσιγκτον για διαβουλεύσεις ασφαλείας.
Σύμφωνα με το Axios, ο Τραμπ συγκάλεσε κλειστή σύσκεψη με κορυφαίους αξιωματούχους εθνικής ασφαλείας, μεταξύ αυτών τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, τον υπουργό Άμυνας Πέτερ Χέγκσεθ και τον διευθυντή της CIA Τζον Ράτκλιφ, εξετάζοντας νέες στρατιωτικές επιλογές απέναντι στην Τεχεράνη. Το δημοσίευμα σημειώνει ότι ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίζεται ολοένα και πιο απογοητευμένος από τη στασιμότητα στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν και θεωρεί πως η διπλωματία «δεν αποδίδει».
Την ίδια ώρα, το CBS News μεταδίδει ότι το Πεντάγωνο έχει ήδη τεθεί σε κατάσταση επιχειρησιακής προετοιμασίας για πιθανά νέα πλήγματα, με στρατιωτικά σχέδια να βρίσκονται «στο τραπέζι» και να μπορούν να ενεργοποιηθούν άμεσα, εφόσον ο Λευκός Οίκος δώσει το πράσινο φως.
Από την «παύση» στις νέες απειλές
Το παρασκήνιο γίνεται ακόμη πιο σύνθετο επειδή μόλις πριν από λίγες ημέρες ο ίδιος ο Τραμπ είχε ανακοινώσει ότι «παγώνει» προγραμματισμένη επίθεση κατά του Ιράν, έπειτα από παρεμβάσεις αραβικών κρατών του Κόλπου κυρίως του Κατάρ, της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι χώρες αυτές υποστήριξαν ότι βρίσκονται σε εξέλιξη «σοβαρές διαπραγματεύσεις» που ίσως οδηγήσουν σε συμφωνία αποκλιμάκωσης.
Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος διατήρησε την απειλή στρατιωτικής επέμβασης, προειδοποιώντας ότι μία «πλήρης μεγάλης κλίμακας επίθεση» μπορεί να γίνει «ανά πάσα στιγμή» αν η Τεχεράνη δεν αποδεχθεί τους αμερικανικούς όρους.
Μάλιστα, σε δηλώσεις του στους δημοσιογράφους, ο Αμερικανός πρόεδρος αποκάλυψε ότι βρέθηκε «μία ώρα πριν» από την τελική απόφαση για βομβαρδισμό ιρανικών στόχων, πριν τελικά αναστείλει προσωρινά την επιχείρηση.
Τι ζητά η Ουάσιγκτον – Τι απαντά η Τεχεράνη
Στο επίκεντρο της κρίσης παραμένει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, αλλά και ο έλεγχος των θαλάσσιων οδών στα Στενά του Ορμούζ. Η Ουάσιγκτον απαιτεί περιορισμούς στις πυρηνικές δυνατότητες της Τεχεράνης και διασφαλίσεις για την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στην περιοχή, ενώ εξετάζονται ακόμη και στρατιωτικά σχέδια για τον έλεγχο τμημάτων των Στενών.
Από την πλευρά του, το Ιράν εμφανίζεται αμετακίνητο. Ο Ιρανός υφυπουργός Εξωτερικών Kazem Gharibabadi δήλωσε ότι η «παράδοση δεν έχει κανένα νόημα για το Ιράν», ενώ Ιρανοί αξιωματούχοι ξεκαθαρίζουν πως νέα αμερικανική επίθεση θα προκαλέσει «ισχυρότερη απάντηση».
Παράλληλα, η Τεχεράνη φέρεται να έχει καταθέσει αναθεωρημένη πρόταση προς τις ΗΠΑ για συμφωνία αποκλιμάκωσης, χωρίς όμως να έχει υπάρξει επίσημη απάντηση από την Ουάσιγκτον.
Ο ρόλος του Ισραήλ και οι φόβοι για περιφερειακή ανάφλεξη
Σύμφωνα με αμερικανικά και ισραηλινά δημοσιεύματα, η κυβέρνηση του Μπένγιαμιν Νετανιάχου πιέζει σταθερά υπέρ πιο επιθετικής αμερικανικής στάσης απέναντι στην Τεχεράνη. Προηγούμενα ρεπορτάζ του Axios αποκάλυψαν ότι Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ έχουν επεξεργαστεί κοινά σενάρια στρατιωτικής δράσης ήδη από τα τέλη του 2025.
Η νέα κινητικότητα προκαλεί έντονη ανησυχία στη Μέση Ανατολή, καθώς οποιοδήποτε νέο αμερικανικό χτύπημα θα μπορούσε να οδηγήσει σε γενικευμένη ανάφλεξη με εμπλοκή συμμάχων του Ιράν στην περιοχή, αλλά και σε νέα ενεργειακή κρίση λόγω πιθανής διακοπής της ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο.
Γιατί η αλλαγή προγράμματος θεωρείται κρίσιμη
Η απόφαση του Τραμπ να παραμείνει στην Ουάσιγκτον θεωρείται από Αμερικανούς αναλυτές ένδειξη ότι ο Λευκός Οίκος βρίσκεται σε φάση κρίσιμων αποφάσεων. Το Axios επισημαίνει ότι το τελευταίο διάστημα ο αμερικανός πρόεδρος αμφιταλαντεύεται ανάμεσα στη διπλωματία και την απειλή στρατιωτικής κλιμάκωσης, με τις εσωτερικές πιέσεις από το Πεντάγωνο και συμμάχους των ΗΠΑ να αυξάνονται.
Προς το παρόν, δεν υπάρχει επίσημη ανακοίνωση για επικείμενο χτύπημα. Ωστόσο, η συνδυασμένη κινητικότητα στον Λευκό Οίκο, οι στρατιωτικές προετοιμασίες και οι συνεχείς δημόσιες προειδοποιήσεις του Τραμπ συνθέτουν ένα σκηνικό που θυμίζει τις πιο επικίνδυνες φάσεις της αμερικανοϊρανικής αντιπαράθεσης των τελευταίων μηνών.
