Στη μεγαλύτερη δίκη που έχει πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα για τις επιπτώσεις των social media στους ανηλίκους, η Meta Platforms κάθεται στο εδώλιο με την κατηγορία ότι σχεδίασε το Facebook και το Instagram ώστε να είναι εθιστικά στα παιδιά, μια υπόθεση που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αστρονομικές αποζημιώσεις και δραστικές αλλαγές στις πλατφόρμες της.
Στην δίκη που ξεκινά την Τετάρτη σε ομοσπονδιακό δικαστήριο της Καλιφόρνια, η Meta θα βρεθεί αντιμέτωπη με 29 αμερικανικές πολιτείες που έχουν υποβάλει αγωγή, κατηγορώντας την για παραπλάνηση των καταναλωτών σχετικά με την ασφάλεια των υπηρεσιών της και παράνομη συλλογή προσωπικών δεδομένων που αφορούν παιδιά.
Ο ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Meta, Μαρκ Ζάκερμπεργκ, καθώς και ο επικεφαλής του Instagram, Άνταμ Μόσερι, αναμένεται να καταθέσουν στη δίκη που εκτιμάται ότι θα διαρκέσει επτά εβδομάδες.
Η ίδια η Meta έχει εκτιμήσει ότι σε περίπτωση που χάσει κινδυνεύει να καταβάλει αποζημιώσεις συνολικού ύψους 1,4 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, ποσό που βρίσκεται κοντά στη χρηματιστηριακή αξία της εταιρείας, περίπου 1,5 τρισ.
«Μια ποινή αυτού του ύψους δεν έχει προηγούμενο στην ιστορία της νομοθεσίας για την προστασία των καταναλωτών» είχε διαμαρτυρηθεί η εταιρεία τον Ιούλιο.
Το ποσό αφορά τις αξιώσεις των πολιτειών της Καλιφόρνια, του Κεντάκι, του Κολοράντο και του Νιου Τζέρσι. Τα έγγραφα με τις αξιώσεις παραμένουν σφραγισμένα, ωστόσο οι τέσσερις πολιτείες είχαν αναφέρει τον Ιούνιο ότι υπολόγισαν τα νούμερα πολλαπλασιάζοντας τον αριθμό των ανήλικων χρηστών με το πρόστιμο που προβλέπει η πολιτειακή νομοθεσία για κάθε παράβαση του νόμου.
Οι γενικοί εισαγγελείς των τεσσάρων πολιτειών ζητούν επίσης την εφαρμογή περιορισμών ηλικίας, κατάργηση του ατέλειωτου σκρολαρίσματος που κρατά τους χρήστες κολλημένους στις οθόνες και άλλες αλλαγές στις πλατφόρμες της Meta.
Εκπρόσωπος της εταιρείας αρνήθηκε τις κατηγορίες. «Ακούσαμε τους γονείς, συνεργαστήκαμε με ειδικούς και τις αρχές επιβολής του νόμου και πραγματοποιήσαμε έρευνα εις βάθος προκειμένου να κατανοήσουμε τα ζητήματα που έχουν τη μεγαλύτερη σημασία» δήλωσε.
H αγωγή υποβλήθηκε μετά τις αποκαλύψεις της Χάουγκεν, πρώην εργαζόμενης της Meta, η οποία κατέθεσε στη Γερουσία εναντίον της εταιρείας το 2021 (Reuters)
«Η Meta γνώριζε»
Η αγωγή, η οποία κατατέθηκε το 2023, προέκυψε από έρευνα αρκετών πολιτειών σχετικά με τις επιπτώσεις του Instagram και του Facebook στους νεαρούς χρήστες.
Η έρευνα ξεκίνησε μετά τις αποκαλύψεις της πληροφοριοδότριας της Meta, Φράνσις Χάουγκεν, η οποία κατέθεσε το 2021 στη Γερουσία ότι η εταιρεία γνώριζε πως τα προϊόντα της θα μπορούσαν να βλάψουν τους νεαρούς χρήστες, επέλεξε όμως να μην προχωρήσει σε αλλαγές, προκειμένου να εξασφαλίσει υψηλότερα κέρδη.
«Η Meta γνωρίζει ότι οι πλατφόρμες της βλάπτουν τα παιδιά και τους εφήβους αλλά συνεχίζει να τα κρατά εθισμένα, όπως έχουμε υποστηρίξει στην αγωγή μας» δήλωσε η γενική εισαγγελέας του Νιου Τζέρσεϊ, Τζένιφερ Ντάβενπορτ, λίγο πριν από την έναρξη της δίκης.
«Τα παιδιά μας δεν είναι δεδομένα προς εμπορευματοποίηση» είπε.
H νέα δίκη έρχεται λίγες ημέρες αφότου δικαστήριο του Νιου Μέξικο υποχρέωσε τη Meta να καταβάλει 567 εκατ. δολάρια σε ταμείο για την προστασία των παιδιών, πέρα από το αρχικό πρόστιμο των 375 εκατ. δολαρίων που είχε επιβληθεί σε προηγούμενο γύρο της δικαστικής διαδικασίας.
Νομικοί δήλωσαν στο Reuters ότι η νέα δίκη θα μπορούσε να αποδειχθεί κομβική στιγμή για τη Meta, καθώς οι πρόσφατες δικαστικές ήττες αυξάνουν την πίεση που δέχεται η εταιρεία.
«Οι μεγάλες χρηματικές αποζημιώσεις και οι δικαστικές εντολές σχετικά με τα χαρακτηριστικά και τις λειτουργίες των πλατφορμών συνιστούν δυνητικά υπαρξιακές απειλές για τις εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης», δήλωσε ο Έρικ Γκόλντμαν, καθηγητής στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Σάντα Κλάρα.
Πέρα από τις χρηματικές αποζημιώσεις, οι πολιτείες ζητούν από το δικαστήριο να αναγκάσει το Facebook και το Instagram να προχωρήσουν σε αλλαγές που θα ισχύουν σε ολόκληρη τη χώρα. Ζητούν από τη Meta να εφαρμόσει περιορισμούς ηλικίας στους χρήστες, να διαγράψει όλους τους αλγορίθμους και τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης που έχουν δημιουργηθεί με δεδομένα παιδιών και να καταργήσει λειτουργίες όπως το ατέλειωτο σκρολάρισμα και οι ειδοποιήσεις.
Μεταξύ άλλων, ζητούν ακόμα να τροποποιήσει η Meta τον αλγόριθμο που χρησιμοποιεί για την προώθηση περιεχομένου, έτσι ώστε να δίνει προτεραιότητα στην ευημερία των χρηστών αντί στη μεγιστοποίηση του χρόνου χρήσης, και να θέσει αυστηρά χρονικά όρια για τους νεαρούς χρήστες.
Η αγωγή είναι μία από τις περισσότερες από 3.000 προσφυγές που έχουν καταθέσει σχολικές περιφέρειες, ιδιώτες και άλλοι εναντίον των Meta, Snap, YouTube και TikTok. Οι υποθέσεις αυτές θα εξεταστούν από το ομοσπονδιακό δικαστήριο της Καλιφόρνια όπου ξεκινά η νέα δίκη.
Μια δεύτερη ομάδα από περισσότερες από 3.300 αγωγές, οι οποίες έχουν κατατεθεί κυρίως από ιδιώτες, εκκρεμεί σε πολιτειακό δικαστήριο του Λος Άντζελες.
