Κλήτευση στην εισαγγελία υπό την απειλή δίωξης για απείθεια δέχτηκαν έξι κοινωνικοί λειτουργοί που εργάζονται στον Δήμο Αμαρουσίου, εξαιτίας της άρνησής τους να εκτελέσουν εισαγγελικές εντολές για κοινωνική έρευνα.
Η κοινωνική έρευνα είναι μια διαδικασία συλλογής στοιχείων από τους κοινωνικούς λειτουργούς, η οποία διατάσσεται από τους αρμόδιους εισαγγελείς να διενεργηθεί σε οικιακά περιβάλλοντα όπου υπάρχουν καταγγελίες ή υπόνοιες για ενδοοικογενειακή βία, κακοποίηση ή παραμέληση παιδιών και ηλικιωμένων ή άλλων ευάλωτων προσώπων.
Η συγκεκριμένη υπόθεση, με την ακραία εξέλιξη του να σύρονται κοινωνικοί λειτουργοί στην εισαγγελία, αναδεικνύει τα θεσμικά και διοικητικά προβλήματα που διέπουν την κοινωνική πρόνοια στην Ελλάδα.
Συμβασιούχοι δίχως προστασία
Την κλήτευση των έξι κοινωνικών λειτουργών κατήγγειλε δημόσια η Αγωνιστική Συσπείρωση Κοινωνικών Λειτουργών, παράταξη η οποία εκπροσωπείται στον ΣΚΛΕ (Σύνδεσμο Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδος), δηλαδή τον φορέα που εκπροσωπεί επίσημα τους κοινωνικούς λειτουργούς της χώρας.
Σύμφωνα με την καταγγελία, οι κοινωνικοί λειτουργοί αρνούνται να εκτελέσουν τις εισαγγελικές εντολές, διότι είναι συμβασιούχοι και όχι μόνιμοι υπάλληλοι του Δήμου, και απασχολούνται σε συγχρηματοδοτούμενο πρόγραμμα, το οποίο, βάσει της σύμβασης, δεν περιλαμβάνει στα καθήκοντά τους τις κοινωνικές έρευνες κατόπιν εισαγγελικής εντολής.
Οι έξι κοινωνικοί λειτουργοί υποστηρίζουν επίσης ότι στην περίπτωση που εκτελέσουν τις εισαγγελικές εντολές και προβούν σε κοινωνικές έρευνες, βρίσκονται απροστάτευτοι απέναντι σε ενδεχόμενες νομικές ενέργειες των ερευνωμένων εναντίον τους, καθώς είναι σύνηθες όσοι ερευνώνται από τις κοινωνικές υπηρεσίες να ασκούν μηνύσεις και αγωγές για συκοφαντική δυσφήμιση εναντίον των κοινωνικών λειτουργών. Και βρίσκονται απροστάτευτοι, υποστηρίζουν, διότι ως συμβασιούχοι και συνεπώς ως μη μόνιμοι υπάλληλοι, δεν καλύπτονται από την νομική προστασία του Δήμου.
Η διαμαρτυρία των κοινωνικών λειτουργών στρέφεται τόσο προς την εισαγγελία, η οποία λένε ότι μένει στη γενική περιγραφή της ειδικότητάς τους αρνούμενη να εξετάσει τις συμβάσεις τους και το συγκεκριμένο πρόγραμμα στο οποίο εργάζονται, όσο και προς τον Δήμο που αντί να διεκδικήσει πόρους και προσωπικό από την κεντρική εξουσία, συντάσσεται μαζί της κατά του προσωπικού.
Η Αγωνιστική Συσπείρωση Κοινωνικών Λειτουργών καταγγέλλει ακόμη ότι ο Δήμος Αμαρουσίου «έπεισε» την εισαγγελία να κλητεύσει τους έξι, κατόπιν συνάντησης του Γενικού Γραμματέα του Δήμου με τον εισαγγελέα.
Η θέση του Δήμου Αμαρουσίου
Ο Δήμος Αμαρουσίου από την πλευρά του, απαντώντας σε σειρά ερωτημάτων που του έθεσε το in, υποστηρίζει ότι η εισαγγελία είχε ενημερωθεί «υπηρεσιακά» για την μη εκτέλεση των εντολών, ότι η συνάντηση έγινε με πρωτοβουλία της εισαγγελίας, και ότι ενώ οι κοινωνικοί λειτουργοί είχαν προσκληθεί από τον Γενικό Γραμματέα, επέλεξαν να μην συμμετάσχουν στην συνάντηση.
Για το ζήτημα της νομικής προστασίας των συμβασιούχων κοινωνικών λειτουργών, ο Δήμος επισημαίνει πως, παρότι το σχετικό του διευκρινιστικό αίτημα προς το υπουργείο Εσωτερικών έχει μείνει αναπάντητο, το Δημοτικό Συμβούλιο «έλαβε ήδη από τον Μάιο του 2026 απόφαση για την παροχή πλήρους νομικής υποστήριξης στους συγκεκριμένους εργαζομένους, εφόσον αυτή απαιτηθεί κατά την άσκηση των υπηρεσιακών καθηκόντων τους».
Ωστόσο, σύμφωνα με πηγές του in, είναι αμφίβολο κατά πόσο μια τέτοια απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου όντως καλύπτει τους συμβασιούχους, από τη στιγμή που δεν βασίζεται σε νομοθετική ρύθμιση και το υπουργείο Εσωτερικών δεν έχει πάρει θέση.
Στην απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου επισημαίνεται ακόμη ότι «ότι οι ανωτέρω κοινωνικοί λειτουργοί απασχολούνται στο πλαίσιο του προγράμματος “Κέντρο Κοινότητας”, το οποίο συγχρηματοδοτείται από πόρους του ΕΣΠΑ, και οι συμβατικές τους υποχρεώσεις, όπως αυτές απορρέουν από το κανονιστικό πλαίσιο λειτουργίας του προγράμματος, δεν περιλαμβάνουν ρητώς την εκτέλεση εισαγγελικών παραγγελιών. Πλην όμως, η εμπλοκή τους στην εκτέλεση των εν λόγω παραγγελιών ερείδεται αφενός στην επιστημονική τους ιδιότητα και επαγγελματική επάρκεια ως κοινωνικών λειτουργών, η οποία τους καθιστά αρμοδίους για τη διενέργεια κοινωνικών ερευνών και την υποστήριξη ευάλωτων ομάδων, και αφετέρου στον δεσμευτικό χαρακτήρα των εισαγγελικών παραγγελιών, οι οποίες απευθύνονται προς τις κοινωνικές υπηρεσίες του Δήμου και επιβάλλουν τη συνδρομή τους. Για την εμπλοκή τους αυτή μάλιστα έχει τοποθετηθεί επίσημα το υπουργείο εσωτερικών με την αρ.πρωτ 78147/28-12-2018 μετα του οποίου ο Γενικός Γραμματέας του υπουργείου τονίζει ότι η εκτέλεση των εισαγγελικών παραγγελιών πρέπει να εκτελούνται και από τους συμβασιούχους των κοινωνικών προγραμμάτων».
Για την ακρίβεια, βέβαια, το έγγραφο του υπουργείου Εσωτερικών στο οποίο παραπέμπει ο Δήμος, κατορθώνει κάτι αρκετά δύσκολο, που είναι να υποστηρίζει και τις δύο θέσεις ταυτόχρονα: από τη μία λέει ότι «στην περίπτωση απασχόλησης συμβασιούχων στο πλαίσιο υλοποίησης προγραμμάτων, οι εργαζόμενοι, στο πλαίσιο της σύμβασης τους, ασκούν αρμοδιότητες που εκτείνονται σε όλο το φάσμα δραστηριότητας του προγράμματος αυτού για την εξυπηρέτηση του σκοπού για τον οποίο έχουν προσληφθεί». Και από την άλλη ότι «ειδικά για το θέμα της διενέργειας κοινωνικής έρευνας κατόπιν εισαγγελικής παραγγελίας, επισημαίνεται ότι η συμμόρφωση προς την εισαγγελική παραγγελία είναι υποχρεωτική και ως εκ τούτου σε αυτή την περίπτωση η κοινωνική έρευνα πραγματοποιείται από κάθε εντελλόμενα κοινωνικό λειτουργό, συμπεριλαμβανομένων των συμβασιούχων».
Ο Δήμος Αμαρουσίου, πάντως, δηλώνει ότι «αντιμετωπίζει με ιδιαίτερη σοβαρότητα τόσο την προστασία των ευάλωτων συμπολιτών μας και ειδικότερα τα περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας, όσο και την υπηρεσιακή και νομική υποστήριξη των εργαζομένων του» και ότι «στόχος του είναι η ορθή και έγκαιρη εκτέλεση των εισαγγελικών εντολών, με σεβασμό στη νομιμότητα, στην επιστημονική δεοντολογία και στα δικαιώματα όλων των εμπλεκομένων».
«Διαχρονική απροθυμία του Δήμου»
Την ίδια στιγμή, με Δελτίο Τύπου που εξέδωσε, το Περιφερειακό Τμήμα ΣΚΛΕ Αττικής καταδικάζει «το κλίμα απειλών ποινικών διώξεων που έχει δημιουργήσει η Δημοτική Αρχή για να καλύψει τις ευθύνες της» και κατηγορεί τον Δήμο Αμαρουσίου για «διαχρονική απροθυμία να προβλέψει και να διεκδικήσει περισσότερες οργανικές θέσεις κοινωνικών λειτουργών, καθώς και την πρόσληψη του αναγκαίου προσωπικού για τη στελέχωση των κοινωνικών υπηρεσιών».
Ο ΣΚΛΕ, με τη σειρά του, επισημαίνει με δική του ανακοίνωση, ότι «τα τελευταία χρόνια καταγράφεται δραματική αύξηση των εισαγγελικών εντολών για διενέργεια κοινωνικών ερευνών συνθηκών διαβίωσης ανηλίκων, οι οποίες αποστέλλονται μαζικά στις κοινωνικές υπηρεσίες των Δήμων αντί των κοινωνικών υπηρεσιών των Πρωτοδικείων που προβλέπει ο νόμος».
Ο νόμος στον οποίο αναφέρεται Σύνδεσμος Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδος είναι του 1996, ωστόσο από τότε μέχρι σήμερα δεν έχει ποτέ συσταθεί ή στελεχωθεί η κοινωνική υπηρεσία των Πρωτοδικείων.
Ο ΣΚΛΕ απαιτεί και αυτός «παύση κάθε διώξεως, “εντέλλεσθε” και διοικητικής πίεσης σε βάρος των κοινωνικών λειτουργών που αγωνίζονται υπό αντίξοες συνθήκες».
Ακραία υποστελέχωση
Σε κάθε περίπτωση, πίσω από τη σύγκρουση μεταξύ εισαγγελίας, Δήμου Αμαρουσίου και συμβασιούχων κοινωνικών λειτουργών ξεπροβάλλει ένα κρίσιμο ζήτημα, το οποίο είναι πολύ ευρύτερο από τη συγκεκριμένη υπόθεση και αφορά το σύνολο της κοινωνικής πρόνοιας: η υποστελέχωση των κοινωνικών υπηρεσιών.
Ο Δήμος Αμαρουσίου, λόγου χάρη, όπου προέκυψε η παρούσα κρίση, απασχολεί μόλις τρεις μόνιμους κοινωνικούς λειτουργούς. Ο ΣΚΛΕ, ωστόσο, έχει, με πολλές παρεμβάσεις του, επισημάνει ότι η ακραία υποστελέχωση παρατηρείται σε όλη τη χώρα.
Με πρόσφατη παρέμβασή του προς τον υπουργό Επικρατείας, Άκη Σκέρτσο, ο ΣΚΛΕ επανέλαβε ότι «η στελέχωση των κοινωνικών υπηρεσιών είναι ανεπαρκής, παρουσιάζονται μεγάλες ανισότητες γεωγραφικά, η κατανομή προσωπικού είναι ανισομερής, πολλές κοινωνικές υπηρεσίες λειτουργούν με έναν κοινωνικό/ή λειτουργό για χιλιάδες κατοίκους και υπάρχουν Δήμοι χωρίς κανέναν κοινωνικό λειτουργό», ενώ «οι παρεχόμενες υπηρεσίες τους τις περισσότερες φορές εξαρτώνται από χρηματοδοτούμενα ευρωπαϊκά προγράμματα με ημερομηνία λήξης και όχι από τις πραγματικές κοινωνικές ανάγκες».
Η λύση, σύμφωνα με τον ΣΚΛΕ, είναι η «νομοθετική καθιέρωση Εθνικής Αναλογίας Κοινωνικών Λειτουργών, ώστε να διασφαλιστεί η ισότητα, η ποιότητα και η αποτελεσματικότητα των κοινωνικών υπηρεσιών με σκοπό την εξασφάλιση ελάχιστου επιπέδου στελέχωσης σε όλους τους Δήμους».
- Η κύρια φωτογραφία είναι αρχείου.
