Ποιος δεν έχει δεχθεί έστω μία φορά μια ανεπιθύμητη κλήση από άγνωστο αριθμό, την ώρα που εργάζεται ή απολαμβάνει λίγες στιγμές ξεκούρασης, με σκοπό την προώθηση κάποιου προϊόντος ή υπηρεσίας; Πρόκειται για μια καθημερινή ενόχληση για εκατομμύρια πολίτες, χωρίς φυσικά η ευθύνη να βαραίνει τους εργαζομένους που πραγματοποιούν τις κλήσεις.
Η Γαλλία επιχειρεί πλέον να βάλει τέλος σε αυτή την πρακτική. Από τις 11 Αυγούστου τίθεται σε ισχύ νέα νομοθεσία, η οποία προβλέπει ότι οι επιχειρήσεις θα μπορούν να επικοινωνούν τηλεφωνικά με καταναλωτές μόνο εφόσον έχουν προηγουμένως λάβει τη ρητή συγκατάθεσή τους. Η συναίνεση αυτή θα μπορεί να ανακαλείται οποιαδήποτε στιγμή.
Από το «opt-out» στο «opt-in»
Μέχρι σήμερα, όσοι δεν επιθυμούσαν να δέχονται διαφημιστικές κλήσεις έπρεπε να εγγράφονται στη λίστα αποκλεισμού Bloctel. Ωστόσο, καταναλωτικές οργανώσεις υποστήριζαν ότι πολλές εταιρείες τηλεμάρκετινγκ παρέκαμπταν το σύστημα και συνέχιζαν τις κλήσεις.
Με το νέο καθεστώς, η φιλοσοφία αλλάζει πλήρως: οι διαφημιστικές τηλεφωνικές κλήσεις απαγορεύονται εκ προοιμίου και επιτρέπονται μόνο όταν ο πολίτης έχει δηλώσει ρητά ότι επιθυμεί να τις λαμβάνει.
Οι εξαιρέσεις
Ο νόμος προβλέπει δύο βασικές περιπτώσεις στις οποίες οι επιχειρήσεις μπορούν να επικοινωνήσουν με έναν καταναλωτή:
- όταν υπάρχει προηγούμενη και σαφής συγκατάθεση, όπως μέσω σχετικής επιλογής σε ηλεκτρονική φόρμα,
- όταν υφίσταται ήδη ενεργή συμβατική σχέση μεταξύ επιχείρησης και πελάτη και η επικοινωνία αφορά συναφείς εμπορικές προτάσεις.
Αυστηρά πρόστιμα για τους παραβάτες
Η νέα νομοθεσία συνοδεύεται από σημαντικές κυρώσεις. Τα φυσικά πρόσωπα που παραβιάζουν τις διατάξεις κινδυνεύουν με πρόστιμα έως 75.000 ευρώ, ενώ για τις επιχειρήσεις το ανώτατο πρόστιμο φτάνει τις 375.000 ευρώ.
Παράλληλα, οι πολίτες θα έχουν τη δυνατότητα να καταγγέλλουν παράνομες εμπορικές κλήσεις μέσω ειδικής κυβερνητικής πλατφόρμας. Ήδη τα προηγούμενα χρόνια οι γαλλικές αρχές είχαν επιβάλει υψηλά πρόστιμα σε εταιρείες που παραβίαζαν το ισχύον πλαίσιο.
Ένα διαχρονικό πρόβλημα
Η αλλαγή έρχεται ως απάντηση στις επίμονες διαμαρτυρίες των πολιτών. Σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές, περίπου τρεις στους τέσσερις κατοίκους της χώρας δέχονται τουλάχιστον μία ανεπιθύμητη διαφημιστική κλήση κάθε εβδομάδα, ενώ πολλοί λαμβάνουν πολύ περισσότερες.
Το 2024, έντεκα οργανώσεις προστασίας καταναλωτών ζήτησαν την πλήρη απαγόρευση του τηλεφωνικού μάρκετινγκ, χαρακτηρίζοντας τις συνεχείς κλήσεις ως μορφή καθημερινής παρενόχλησης.
Επιπτώσεις και πέρα από τα γαλλικά σύνορα
Η εφαρμογή του νέου πλαισίου αναμένεται να επηρεάσει και άλλες χώρες. Στο Μαρόκο, όπου λειτουργούν πολλά τηλεφωνικά κέντρα που εξυπηρετούν τη γαλλική αγορά, οι αρχές εκτιμούν ότι ενδέχεται να τεθούν σε κίνδυνο 40.000 έως 50.000 θέσεις εργασίας, καθώς η συντριπτική πλειονότητα των εσόδων του κλάδου προέρχεται από συνεργασίες με γαλλικές επιχειρήσεις.
Η τάση στην Ευρώπη
Η Γαλλία ακολουθεί το παράδειγμα χωρών που έχουν ήδη υιοθετήσει αυστηρότερα μέτρα κατά των ανεπιθύμητων τηλεφωνικών κλήσεων. Η Γερμανία εφαρμόζει εδώ και χρόνια σύστημα προηγούμενης συναίνεσης, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο και ο Καναδάς χρησιμοποιούν μητρώα αποκλεισμού ανεπιθύμητων κλήσεων.
Με τη μετάβαση στο μοντέλο της ρητής συγκατάθεσης («opt-in»), η Γαλλία υιοθετεί πλέον ένα από τα αυστηρότερα συστήματα προστασίας των καταναλωτών απέναντι στο τηλεφωνικό μάρκετινγκ στην Ευρώπη.
