Στα χαρτιά φαίνεται να μένει η συνέχιση του προγράμματος κατά της παχυσαρκίας της Κυβέρνησης, μετά την νομοθετημένη πλέον τροπολογία που ψηφίστηκε στον πρόσφατο νόμο του υπουργείου Δικαιοσύνης.
Εκτός από τη ρύθμιση της πληρωμής των φαρμακοποιών για τα φάρμακα κατά της παχυσαρκίας που χορηγήθηκαν ήδη στους δικαιούχους του προγράμματος, η υπόλοιπη τροπολογία που προώθησε ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, κάνει τα πάντα για να μην συνεχιστεί το πρόγραμμα ποτέ.
Ταυτόχρονα, ανοίγει και «τον ασκό του Αιόλου», για να μπει νέο φρένο όχι μόνο στα φάρμακα κατά της παχυσαρκίας, αλλά και στα υπόλοιπα φάρμακα ανεξαρτήτως κατηγορίας, τα οποία θα θελήσουν να μπουν στην ελεύθερη αγορά (υπό συνταγογράφηση και παρακολούθηση γιατρού και χωρίς αποζημίωση από την κοινωνική ασφάλιση).
Η τροπολογία εισάγει υποχρεωτικές επιστροφές rebate και clawback για τα φάρμακα κατά της παχυσαρκίας που χορηγήθηκαν στη διάρκεια του προγράμματος από το Ταμείο Ανάκαμψης, και μάλιστα αναδρομικά, από την αρχή του έτους μέχρι τη λήξη του προγράμματος τον περασμένο Ιούνιο.
Για να ξεκινήσει ξανά το πρόγραμμα κατά της παχυσαρκίας, θα πρέπει να εγκριθούν τα φάρμακα από την Επιτροπή Διαπραγμάτευσης, για τη χορήγηση έκπτωσης, προκαταβολικά
Επιστροφές της τάξης του 44% ζητά τώρα το υπουργείο Υγείας για τα φάρμακα κατά της παχυσαρκίας, αναδρομικά από τον Ιανουάριο
Αναδρομικά
Οι αναδρομικές επιστροφές που ζητούνται δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί, όμως η διάταξη παραπέμπει στο ύψος των επιστροφών για τα φάρμακα κοινότητας (αυτά που χορηγήθηκαν από το φαρμακείο σε μη νοσηλευόμενους ασθενείς) του ΕΟΠΥΥ κατά το 2025.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της φαρμακοβιομηχανίας, ο μέσος όρος των επιστροφών στα φάρμακα κοινότητας πέρυσι, έφτανε το 44% (32% το clawback και το υπόλοιπο 12% κατά μέσο όρο, από το rebate).
Στα Δικαστήρια
Έτσι, τώρα, το ζήτημα που δημιουργείται είναι ότι το κράτος, εμφανίζεται να ζητά πίσω μέρος των χρημάτων για φάρμακα που χορηγήθηκαν από το πρόγραμμα του Ταμείου Ανάκαμψης και μάλιστα αναδρομικά, δημιουργώντας ένα προηγούμενο για τα φάρμακα με ελεύθερη συνταγογράφηση και μη αποζημίωση.
Για τους λόγους αυτούς, οι φαρμακευτικές σκέφτονται την παραπομπή του θέματος στη Δικαιοσύνη, όμως στο μεταξύ, διακυβεύεται η συνέχιση του εφοδιασμού της αγοράς με τα φάρμακα αυτά, όπως επίσης και για τα επόμενα της κατηγορίας, τα οποία ήδη βρίσκονται πριν την αδειοδότησή τους από τους διεθνείς εγκριτικούς οργανισμούς της Ευρώπης και των ΗΠΑ, ΕΜΑ και FDA, αντίστοιχα.
Γιατί όχι από Σεπτέμβριο
Στην ίδια τροπολογία, παραπέμπεται η εφαρμογή του προγράμματος «Προλαμβάνω» σε σειρά αποφάσεων των υπουργών Υγείας και Εθνικής Οικονομίας, για τη ρύθμιση ζητημάτων που αφορούν τη χρηματοδότηση, τις διαδικασίες, τους χρόνους εφαρμογής τους και κάθε άλλο ζήτημα που σχετίζεται με τη μεταφορά πόρων για την υλοποίηση των δράσεων.
Μεταξύ αυτών θα περιλαμβάνονται επίσης, ο προσδιορισμός των δικαιούχων, οι ειδικότεροι όροι και η διαδικασία συμμετοχής τους σε αυτές, τα διαδικαστικά στάδια υλοποίησης των δράσεων, η χρονική τους διάρκεια, οι καλυπτόμενες εξετάσεις και ιατρικές επισκέψεις, τα αναλώσιμα είδη και η φαρμακευτική αγωγή, καθώς και άλλο σχετικό θέμα.
Άλλες κοινές υπουργικές αποφάσεις θα καθορίζουν:
- τη διαδικασία και τον χρόνο επανέκδοσης παραπεμπτικών και κωδικών επίσκεψης, τα οποία δεν εκτελέστηκαν έως την ημερομηνία λήξης των οικείων έργων του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και συνεπώς έπαψαν αυτοδικαίως να ισχύουν, όπως επίσης και τα θέματα που αφορούν τη συμμετοχή των δικαιούχων στις συνεχιζόμενες δράσεις,
- το ακριβές ύψος της χρηματοδότησης, τη διαδικασία μεταβίβασης και τον χρόνο μεταφοράς των πόρων, τη διαδικασία εκκαθάρισης και αποπληρωμής, καθώς και
- τον τρόπος βεβαίωσης, καταλογισμού, είσπραξης και απόδοσης των ποσών των υποχρεωτικών επιστροφών των φαρμάκων που χορηγούνται.
Επιτροπή Διαπραγμάτευσης
Όσο για το νέο γύρο του προγράμματος κατά της παχυσαρκίας, προκειμένου να ξεκινήσει ξανά, θα πρέπει να εγκριθούν τα φάρμακα από την Επιτροπή Διαπραγμάτευσης, για τη χορήγηση έκπτωσης, προκαταβολικά.
Όλες αυτές οι δυσκολίες και τα εμπόδια που μπαίνουν ξαφνικά αφορούν ένα ποσό που δεν θα υπερβεί τελικά τα 42 εκατ. ευρώ (η μηνιαία δαπάνη ενόσω «έτρεχε» το πρόγραμμα μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης κυμαινόταν γύρω στα 6 εκατ. ευρώ το μέγιστο και η αρχική υπόσχεση ήταν για 8 μήνες με τους περισσότερους ασθενείς να μην έχουν φτάσει κάν την 5η δόση μέχρι τη λήξη του προγράμματος).
Για την εξυπηρέτηση όλων αυτών των διαδικασιών δεν υπάρχει επαρκής χρόνος ώστε να μπορέσει να ξεκινήσει το πρόγραμμα από τον Σεπτέμβριο.
Όμως επιπλέον, οι φαρμακευτικές δεν φέρονται διατεθειμένες να κυκλοφορήσουν τα φάρμακά τους υπό το καθεστώς των υποχρεωτικών επιστροφών rebate και clawback, τη στιγμή που η παγκόσμια ζήτηση για τα προϊόντα αυτά αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο στο εξωτερικό.
Η υλοποίηση μιας τέτοιας πρωτοβουλίας χωρίς διασφάλιση των απαραίτητων πόρων, με απόλυτο αιφνιδιασμό των εταιρειών και με πιθανή διακύβευση της συνέχισης της θεραπείας για τους ασθενείς, ακυρώνει την ουσία της παρέμβασης
Στην ουσία ακυρώνεται η παρέμβαση πρόληψης του καρδιαγγειακού κινδύνου, που επιχειρήθηκε εξ αρχής με το πρόγραμμα κατά της παχυσαρκίας
Η φαρμακοβιομηχανία
Η νέα νομοθετική διάταξη, πυροδότησε τις αντιδράσεις της φαρμακοβιομηχανίας, η οποία επισημαίνει πως η Πολιτεία εξακολουθεί να μην ανταποκρίνεται στις επανειλημμένες εκκλήσεις της για ουσιαστική ενίσχυση της δημόσιας φαρμακευτικής χρηματοδότησης και μεταρρυθμίσεις, προκειμένου το σύστημα φαρμακευτικής περίθαλψης να καταστεί βιώσιμο.
Επισημαίνει ότι οι υποχρεωτικές επιστροφές στα αποζημιούμενα φάρμακα που διατηρούν την προστασία της πατέντας τους είναι ήδη οι υψηλότερες στην Ευρώπη, με μεγάλη διαφορά, και τώρα, το υπουργείο Υγείας έρχεται να καταλογίσει υποχρεωτικές επιστροφές και σε φάρμακα που ουδέποτε αιτήθηκαν την ένταξή τους στην αποζημίωση.
Η πρόθεση αυτή είναι ακόμη πιο προβληματική επειδή επιχειρείται αναδρομικά, χωρίς καμία προηγούμενη ενημέρωση, διαβούλευση ή συμφωνία με τους εμπλεκόμενους κατόχους των αδειών κυκλοφορίας των φαρμάκων αυτών.
Δηλαδή, το Υπουργείο Υγείας αποφάσισε μονομερώς να καλύψει τα εν λόγω φάρμακα:
- χωρίς να έχει υποβληθεί σχετικό αίτημα από τις φαρμακευτικές,
- χωρίς να έχει προηγηθεί αξιολόγηση και συμφωνημένη διαδικασία αποζημίωσης,
- χωρίς να έχει εξασφαλισθεί η ένταξη της σχετικής δαπάνης σε ευρωπαϊκά ή άλλα διαθέσιμα κονδύλια,
- χωρίς να κληθούν εκ των προτέρων οι φαρμακευτικές σε οποιαδήποτε διαπραγμάτευση ή συνεννόηση και, ταυτόχρονα,
- με μηδενική συμμετοχή για τους ασθενείς.
Ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) σε επιστολή του προς τον υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη και την αναπληρώτρια υπουργό Ειρήνη Αγαπηδάκη, αναγνώρισε ότι οι δράσεις πρόληψης είναι κατ’ αρχήν αξιέπαινες και ότι η αντιμετώπιση της νοσογόνου παχυσαρκίας μπορεί να αποφέρει σημαντικά οφέλη για τη δημόσια υγεία.
Τόνισε ωστόσο, ότι «η υλοποίηση μιας τέτοιας πρωτοβουλίας χωρίς διασφάλιση των απαραίτητων πόρων, με απόλυτο αιφνιδιασμό των εταιρειών και με πιθανή διακύβευση της συνέχισης της θεραπείας για τους ασθενείς, ακυρώνει την ουσία της παρέμβασης.
Επιπλέον, δημιουργεί ένα εξαιρετικά επικίνδυνο προηγούμενο για το μέλλον του φαρμάκου στη χώρα, καθώς υπονομεύει στον μέγιστο βαθμό την αξιοπιστία και την προβλεψιμότητα των θεσμικών διαδικασιών και την εμπιστοσύνη των εταιρειών σε αυτές».
Δεδομένων των παραπάνω, κάλεσαν την πολιτική ηγεσία του υπουργείου:
- Να αναγνωρίσουν ρητά ότι δεν μπορεί να επιβάλλεται clawback ή οποιαδήποτε άλλη μορφή υποχρεωτικής επιστροφής σε φάρμακα που δεν αιτήθηκαν ποτέ την ένταξή τους στην αποζημίωση και για τα οποία δεν υπήρξε προηγούμενη συμφωνία, διαδικασία ή αποδοχή από τους κατόχους των αδειών κυκλοφορίας των φαρμάκων.
- Να μην προχωρήσουν σε οποιαδήποτε διεκδίκηση υποχρεωτικών επιστροφών, ιδίως με αναδρομική ισχύ, για φάρμακα που δεν έχουν αιτηθεί την ένταξή τους στην αποζημίωση και που έχουν ήδη διατεθεί μέσω του προγράμματος «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ», η οποία είναι απολύτως αδικαιολόγητη και μη αποδεκτή και
- Να σχεδιάσουν τη συνέχιση του προγράμματος προς όφελος των ασθενών με όρους διαφάνειας, επαρκούς χρηματοδότησης, προβλεψιμότητας και βιωσιμότητας.
Καταλήγοντας, εξέφρασαν την έντονη και κατηγορηματική αντίθεσή τους σε πρακτικές που επιβαρύνουν περαιτέρω τη φαρμακοβιομηχανία, ιδίως όταν εφαρμόζονται αναδρομικά και χωρίς προηγούμενη θεσμική διαδικασία και πρόσθεσαν ότι «τέτοιες πρακτικές δημιουργούν πρωτοφανή αναταραχή στο σύστημα φαρμακευτικής περίθαλψης, υπονομεύουν την επιχειρηματική προβλεψιμότητα και θέτουν σε σοβαρή δοκιμασία τη σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ Πολιτείας, ασθενών και φαρμακευτικών εταιρειών».
