Σε μια κίνηση που προκαλεί έντονες αντιδράσεις, ο Πολωνός πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι άσκησε σήμερα βέτο σε δύο νομοσχέδια που θα εισήγαγαν το «σύμφωνο συμβίωσης», επιφέροντας ένα σημαντικό πλήγμα στα ομόφυλα ζευγάρια που διαβιούν εκτός γάμου.
Παρά τις δεσμεύσεις του πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ για εκσυγχρονισμό της κοινωνικής νομοθεσίας τόσο για τις αμβλώσεις όσο και για τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+ , ο Ναβρότσκι επικαλέστηκε την προστασία του «ειδικού καθεστώτος του γάμου» ως ένωση ανδρός και γυναικός, χαρακτηρίζοντας τα νομοσχέδια «ακραία».
Η απόφαση αυτή αφήνει εκτεθειμένα εκατομμύρια πολίτες, προκαλώντας την οργισμένη αντίδραση της κυβέρνησης και των οργανώσεων για την ισότητα.
Τι προέβλεπαν τα «μπλοκαρισμένα» νομοσχέδια
Τα νομοσχέδια, τα οποία είχαν εξασφαλίσει μια εύθραυστη πλειοψηφία εντός της κυβερνητικής συμμαχίας , συμπεριλαμβανομένου και του συντηρητικού Πολωνικού Λαϊκού Κόμματος, είχαν ως στόχο να ρυθμίσουν στοιχειώδη δικαιώματα για αυτούς που συμβιώνουν. Ειδικότερα, το «καθεστώς του εγγυτέρου προσώπου» και το «σύμφωνο συμβίωσης» θα παρείχαν:
- Κοινά ιδιοκτησιακά δικαιώματα για τα ζευγάρια.
- Πρόσβαση σε κρίσιμες ιατρικές πληροφορίες για τον σύντροφο.
- Θεσμική διευθέτηση σε ζητήματα κηδείας και ταφής.
Η υπεράσπιση του «ειδικού καθεστώτος του γάμου»
Ο Πρόεδρος Ναβρότσκι, πιστός σύμμαχος του εθνικιστικού κόμματος «Νόμος και Δικαιοσύνη» (PiS), αιτιολόγησε την απόφασή του υποστηρίζοντας ότι τα νομοσχέδια υπερβαίνουν τα όρια. Στην ηχογραφημένη δήλωσή του, ανέφερε ότι οι προτάσεις αυτές δημιουργούν στην πραγματικότητα έναν «νέο επισημοποιημένο θεσμό» που εξομοιώνει τα δικαιώματα των συμβιούντων με εκείνα του γάμου.
«Ως θεματοφύλακας του Συντάγματος, δεν μπορώ να δεχτώ μια λύση που θα οδηγούσε στην απώλεια του ειδικού καθεστώτος του γάμου, ο οποίος ορίζεται στο Άρθρο 18 ως ένωση ενός άνδρα και μιας γυναίκας», υπογράμμισε ο Πρόεδρος, θέτοντας ένα ανυπέρβλητο νομικό εμπόδιο για την κυβέρνηση.
Η ανατροπή του βέτο απαιτεί πλειοψηφία τριών πέμπτων στη Βουλή, ένα σενάριο που κρίνεται πρακτικά αδύνατο λόγω της σθεναρής αντίθεσης των εθνικιστικών κομμάτων της αντιπολίτευσης.
Η οργή της κυβέρνησης και η επόμενη μέρα
Η κυβερνητική υπεύθυνη για θέματα ισότητας, Καταρζίνα Κότουλα, εξαπέλυσε δριμεία επίθεση κατά του Προέδρου, δηλώνοντας ότι ο Ναβρότσκι «γύρισε την πλάτη του σε δύο εκατομμύρια ανθρώπους που ζουν σε άτυπες σχέσεις».
Η κυβέρνηση αναζητά πλέον εναλλακτικούς δρόμους για να διασφαλίσει τα δικαιώματα των ζευγαριών.
Στο πλαίσιο αυτό, η Κότουλα προανήγγειλε ότι η προσπάθεια θα επικεντρωθεί στη διεύρυνση της πρόσβασης σε παροχές για τα ομόφυλα ζευγάρια που έχουν συνάψει γάμο στο εξωτερικό, δεδομένου ότι η Πολωνία δεσμεύεται από πρόσφατη απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της ΕΕ. Από την πλευρά της, η Εκστρατεία κατά της ομοφοβίας της Πολωνίας (KPH) χαρακτήρισε τη στάση του Προέδρου απογοητευτική, σημειώνοντας ότι για τον Ναβρότσκι, ακόμη και το «απόλυτο ελάχιστο» των δικαιωμάτων που πρότεινε το νομοσχέδιο, αποδείχθηκε υπερβολικό.
