Ενδιαφέροντα ευρήματα προκύπτουν από την τελευταία έρευνα της ΜanpowerGroup, για τις προοπτικές απασχόλησης το 3ο τρίμηνο του 2026 – με παγκόσμια και ελληνικά ευρήματα.
Τα νέα στοιχεία για την Ελλάδα προέκυψαν από τις επιπρόσθετες ερωτήσεις σε 520 εργοδότες. Εστιάζουν στην παραγωγικότητα, τις προσλήψεις και τις δεξιότητες, την εποχή της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ). Σε παγκόσμιο επίπεδο, συμμετείχαν 40.592 εργοδότες, από 42 χώρες.
Από τις απαντήσεις των εργοδοτών προκύπτει ότι η τεχνητή νοημοσύνη είναι στην κορυφή της ατζέντας, αλλά με σημαντικούς αστερίσκους.
Ειδικά στην Ελλάδα, αναγνωρίζεται ότι η αύξηση των μισθών παίζει σχεδόν εξίσου σημαντικό ρόλο για την αύξηση της παραγωγικότητας, όσο η υιοθέτηση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης και η αναβάθμιση των δεξιοτήτων.
Με άλλα λόγια, οι Έλληνες εργοδότες επιβεβαιώνουν –από διαφορετική οδό– τα ευρήματα της έκθεσης του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ: ότι μόνο με μια στρατηγική ποιοτικής αναβάθμισης της εργασίας, μπορεί να πετύχουμε βιώσιμη ανάπτυξη, σε μακροπρόθεσμο επίπεδο.
Αύξηση μισθών και παραγωγικότητα
Σύμφωνα με την ανάλυση του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ, η τεχνολογική αναβάθμιση και η αύξηση της παραγωγικότητας οφείλουν να συνδυάζονται με ουσιαστικές αυξήσεις στους πραγματικούς μισθούς, ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων και επέκταση της κάλυψης από συλλογικές συμβάσεις. Στην ίδια κατεύθυνση συμβάλλουν οι ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης για τους μακροχρόνια ανέργους, η ισχυρότερη ένταξη των γυναικών και των νέων, η αναβάθμιση των δεξιοτήτων των εργαζομένων, ο περιορισμός της υπερεργασίας και η βελτίωση των συνθηκών εργασίας.
Η ManpowerGroup, ως ένας πολυεθνικός κολοσσός ανθρώπινου δυναμικού, δεν εκπροσωπεί συνδικαλιστικά αιτήματα ούτε εμφανίζεται ως υπερασπιστής των εργασιακών δικαιωμάτων. Καταγράφει όμως τις διεθνείς και εγχώριες τάσεις στην αγορά εργασίας, κυρίως από τη σκοπιά των μεγάλων επιχειρήσεων. Υπό αυτή την έννοια, η διπλή αναγνώριση της συμβολής των μισθών και της τεχνολογικής αυτοματοποίησης στην παραγωγικότητα, έχει βαρύνουσα σημασία. Οι εργοδότες δεν μπορούν παρά να συμφωνήσουν ότι «νηστικό αρκούδι δε χορεύει». Για την ακρίβεια, παραδέχονται ότι κακοπληρωμένος εργαζόμενος δεν παράγει. Τουλάχιστον όχι όσο θα μπορούσε αν εργαζόταν υπό καλύτερες συνθήκες, σε επίπεδο μισθών και σε επίπεδο τεχνολογικών εργαλείων.
Ποιες εταιρείες αφορά η έρευνα της ΜanpowerGroup
Η μόνη ένσταση στα ευρήματα της έρευνας της ΜanpοwerGroup, είναι ότι δεν αφορούν τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, με λιγότερους από δέκα εργαζόμενους – οι οποίες αποτελούν το 95% του συνόλου των ελληνικών επιχειρήσεων. Ως εκ τούτου, τα ευρήματά της αντιστοιχούν σε ένα μειοψηφικό – αριθμητικά – αλλά πιο δυναμικό κομμάτι της ελληνικής οικονομίας. Iδίως σε ό,τι αφορά τη μισθωτή εργασία, τα μικρά αφεντικά μπορεί να είναι περισσότερα, αλλά το μερίδιό τους στην απασχόληση υποχωρεί. Πλέον ο ένας στους δύο εργαζόμενους απασχολείται σε εταιρείες με 50 άτομα προσωπικό και πάνω, οι οποίες αποτελούν μόλις το 1,9% του συνόλου των επιχειρήσεων με προσωπικό. Επίσης, όπως προκύπτει από τις Αναλυτικές Περιοδικές Δηλώσεις του ΕΦΚΑ, οι εταιρείες από 10 άτομα προσωπικό και πάνω, δίνουν κατά μέσο όρο μισθούς 400 ευρώ υψηλότερους από ό,τι οι πολύ μικρές επιχειρήσεις (1440 ευρώ έναντι 1037 ευρώ).
Μικρές επιχειρήσεις, χαμηλότεροι μισθοί
Το μισθολογικό «πέναλτι» που πληρώνουν οι εργαζόμενοι των πολύ μικρών επιχειρήσεων, συνδυάζεται με έλλειμμα επενδύσεων σε νέες τεχνολογίες, υποδομές και σε αναβάθμιση δεξιοτήτων προσωπικού. Είναι εξάλλου κοινός τόπος ότι στην Ελλάδα μαζί με τη μικρή επιχειρηματικότητα κυριαρχούν οι τομείς χαμηλής παραγωγικότητας και έντασης εργασίας: εμπόριο, τουριστικές υπηρεσίες (εστίαση-καταλύματα) κ.λπ.
Όσοι μιλάνε για νέο αναπτυξιακό υπόδειγμα –που θα συνδυάζει την οικονομική μεγέθυνση με την κοινωνική δικαιοσύνη– θέτουν ως προϋπόθεση την αναδιάρθρωση του παραγωγικού μοντέλου, που μέχρι τώρα εξακολουθεί να βασίζεται στην ανισόμετρη ανάπτυξη του τριτογενούς τομέα, μάλιστα των λιγότερο προηγμένων κλάδων του. Για παράδειγμα ο πρωτογενής τομέας, που θα μπορούσε να αποτελεί παραγωγικό πλεονέκτημα της Ελλάδας, σε συνέργεια με τη μεταποίηση και την εφοδιαστική αλυσίδα, έχει αφεθεί σε χρόνια υποβάθμιση. Η ελληνική μεταποίηση από την άλλη, έχει αποδείξει ότι έχει δυνατότητες υψηλής παραγωγικότητας και καλύτερων μισθών, αλλά εξακολουθεί να εξαρτάται υπέρμετρα από τις εισαγωγές, ενώ επιβαρύνεται με υψηλό ενεργειακό κόστος, που υπονομεύει την ανταγωνιστικότητα.
ΑΙ, δεξιότητες και καλύτεροι μισθοί αυξάνουν την παραγωγικότητα – πηγή: ΜanpowerGroup / πατήστε στην εικόνα για μεγέθυνση
Τα διεθνή ευρήματα της ΜanpowerGroup
Σε παγκόσμιο επίπεδο, σχεδόν οι έξι στους δέκα εργοδότες (57%) αναφέρουν ότι η παραγωγικότητα της επιχείρησης αυξήθηκε χάρη στα εργαλεία ΤΝ για καθημερινές εργασίες (57%). Ακολουθούν η εκπαίδευση και αναβάθμιση δεξιοτήτων που δεν σχετίζονται με την ΤΝ (54%), τα εργαλεία ΤΝ για αυτοματοποιημένες διαδικασίες (53%). Στην τέταρτη θέση, ως μοχλός αύξησης της παραγωγικότητας, ισοβαθμούν τα εργαλεία ΤΝ για τη στρατηγική της επιχείρησης και η αναβάθμιση δεξιοτήτων για αποτελεσματικότερη χρήση εργαλείων ΤΝ (από 51% αμφότερα). Ο ένας στους δύο εργοδότες διεθνώς (49%), απαντά ότι η αύξηση μισθών αυξάνει την παραγωγικότητα. Ωστόσο ο ένας στους τρεις απαντά ότι δεν υπάρχει καμία επίπτωση.
Το 47% των εργοδοτών στην Ελλάδα απαντά ότι η αύξηση μισθών συμβάλλει στην παραγωγικότητα
Τα ευρήματα για την Ελλάδα
Στην Ελλάδα το 47% των εργοδοτών αναφέρουν ότι η αύξηση μισθών συμβάλλει στην παραγωγικότητα. Πρόκειται για τον τέταρτο ισχυρότερο παράγοντα αύξησης της παραγωγικότητας, μαζί με την αναβάθμιση δεξιοτήτων για αποτελεσματικότερη χρήση εργαλείων ΤΝ.
Τα εργαλεία ΤΝ καταλαμβάνουν τις πρώτες δύο θέσεις (53% για καθημερινές εργασίες και 50% για αυτοματοποιημένες διαδικασίες). Στην Τρίτη θέση, με 49% βρίσκεται η εκπαίδευση και η αναβάθμιση δεξιοτήτων που δεν σχετίζονται με την ΤΝ.
Σε κάθε περίπτωση, οι ποσοστιαίες διαφορές μεταξύ των παραπάνω απαντήσεων είναι πολύ μικρές, αποδεικνύοντας ότι οι μισθοί έχουν εξίσου σημαντική συνεισφορά στην παραγωγικότητα όσο και η τεχνολογία.
