Η διπλωματική δραστηριότητα για τον οριστικό τερματισμό της ένοπλης σύρραξης που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου 2026, μετά τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς στο Ιράν, βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη.
Η σύγκρουση αυτή έχει ήδη κοστίσει τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, με τα περισσότερα θύματα να καταγράφονται στην Ισλαμική Δημοκρατία και τον Λίβανο.
Παρά την υπογραφή «μνημονίου κατανόησης» την προηγούμενη εβδομάδα μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, οι διαφωνίες παραμένουν βαθιές, με ορίζοντα την επίτευξη οριστικής συμφωνίας εντός 60 ημερών, με δυνατότητα παράτασης, υπό τη μεσολάβηση του Πακιστάν και του Κατάρ.
Το Ζήτημα του Στενού του Ορμούζ και η Διεθνής Ναυτιλία
Βασικό σημείο τριβής αποτελεί το καθεστώς των στενών του Ορμούζ, από το οποίο διέρχεται το 20% του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου παγκοσμίως.
Το κλείσιμο των στενών κατά τη διάρκεια του πολέμου προκάλεσε διεθνή οικονομικό κλυδωνισμό, στέλνοντας την τιμή του πετρελαίου στα 126 δολάρια, αν και πλέον, λόγω της σταδιακής επαναλειτουργίας του και των συνομιλιών στην Ελβετία, η τιμή του Μπρεντ υποχώρησε κατά 1,05% στα 77,08 δολάρια, με την Kpler να καταγράφει 37 διελεύσεις εμπορικών πλοίων τη Δευτέρα 23 Ιουνίου.
Στο πλαίσιο αυτό, καταγράφονται οι εξής κινήσεις:
- Η στάση των ΗΠΑ: Ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, από το Αμπού Ντάμπι, πρώτο σταθμό της περιοδείας του στις χώρες του Κόλπου, ξεκαθάρισε ότι η Ουάσιγκτον δεν πρόκειται να αποδεχθεί την επιβολή τελών ή διοδίων διέλευσης από το Ιράν σε μια διεθνή θαλάσσια οδό.
- Η στάση Ιράν – Ομάν: Ιρανική αντιπροσωπεία υπό τον Πρόεδρο του Κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, μετέβη στο Ομάν. Σε κοινό ανακοινωθέν, οι δύο χώρες δήλωσαν ότι εξετάζουν τα κόστη διαχείρισης του στενού, υπογραμμίζοντας την εθνική κυριαρχία στα χωρικά τους ύδατα.
- Ανθρωπιστική παρέμβαση: Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (ΔΝΟ) του ΟΗΕ ξεκίνησε επείγον σχέδιο για τον απεγκλωβισμό περίπου 11.000 ναυτικών από την περιοχή του Κόλπου.
Το Εξοπλιστικό και το Πυρηνικό Πρόγραμμα του Ιράν
Ο Ιρανός Πρόεδρος, Μασούντ Πεζεσκιάν, κατά την επίσκεψή του στο Ισλαμαμπάντ, απέκλεισε κάθε διαπραγμάτευση για το πυραυλικό οπλοστάσιο της χώρας, δηλώνοντας ότι χωρίς αυτό οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θα είχαν ισοπεδώσει το Ιράν.
«Αν δεν υπήρχαν οι πύραυλοι που διαθέτουμε για να αμυνόμαστε, το Ισραήλ και οι ΗΠΑ θα είχαν ισοπεδώσει το Ιράν, όπως τη Γάζα», είπε χαρακτηριστικά ο ιρανός πρόεδρος.
Παράλληλα, η Τεχεράνη διέψευσε τον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι το Ιράν δέχθηκε πλήρεις επιθεωρήσεις ανώτατου επιπέδου, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν θα επιτρέψει σε επιθεωρητές του ΔΟΑΕ να εισέλθουν σε στρατηγικές εγκαταστάσεις που επλήγησαν από βομβαρδισμούς.
Παρά τις αμφιβολίες για το βαθμό εμπλουτισμού ουρανίου, το Ιράν αρνείται ότι επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων, διεκδικώντας το δικαίωμα σε ένα ειρηνικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Οικονομικές Διευκολύνσεις και Εσωτερική Πολιτική στις ΗΠΑ
Προκειμένου να αναχαιτίσουν την ακρίβεια στο εσωτερικό τους, οι ΗΠΑ προχώρησαν σε κινήσεις κατευνασμού.
Το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών επέτρεψε όλες τις συναλλαγές που αφορούν ιρανικούς υδρογονάνθρακες έως την 21η Αυγούστου.
Σχετικά με την αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών πόρων, ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας του Ιράν, Αμπντουλνασέρ Χεματί, διέψευσε τον Ντόναλντ Τραμπ ότι τα χρήματα πρέπει να δαπανηθούν αποκλειστικά για αμερικανικά προϊόντα και διευκρίνισε ότι τα πρώτα 12 δισεκατομμύρια δολάρια θα διατεθούν για φάρμακα και είδη πρώτης ανάγκης.
Την ίδια ώρα, η αμερικανική Γερουσία ψήφισε μη δεσμευτικό ψήφισμα για την απόσυρση των δυνάμεων που αναπτύχθηκαν λόγω του πολέμου.
Η κίνηση αυτή προκάλεσε την οργή του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος μέσω του Truth Social κατηγόρησε τη Γερουσία για άκαιρη παρέμβαση τη στιγμή που ο ίδιος είχε το Ιράν «στα σχοινιά».
Συγκεκριμένα η ανάρτηση του Αμερικανού προέδρου αναφερει: «Λοιπόν, έχω το Ιράν «στα σχοινιά», έτοιμο να καταρρεύσει, πρόθυμο να μας δώσει πρακτικά τα πάντα, και για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες, να σέβεται απεριόριστα τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Πρόεδρό τους, ΕΜΕΝΑ, και η Γερουσία των ΗΠΑ αποφασίζει να διεξάγει μια κακώς συγχρονισμένη και χωρίς νόημα ψηφοφορία για τον Νόμο περί Πολεμικών Εξουσιών, λέγοντας στον νούμερο ένα χορηγό της τρομοκρατίας στον κόσμο ότι στις Ηνωμένες Πολιτείες δεν αρέσει αυτό που τους κάνω και ότι πρέπει να σταματήσω, και με αυτόν τον τρόπο παρείχε βοήθεια και παρηγοριά στον εχθρό. Τέσσερις Ρεπουμπλικάνοι αποτυχημένοι ψήφισαν μαζί με τους «Δημοκρατικούς» και το Ιράν ρώτησε τους ανθρώπους μου, «τι σημαίνουν όλα αυτά;». Αυτοί οι γερουσιαστές μόλις έκαναν τη δουλειά μου πιο δύσκολη, αλλά εγώ θα τα καταφέρω, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, γιατί πάντα τα καταφέρνω!»
Το Μέτωπο του Λιβάνου και οι Διαπραγματεύσεις
Στον Λίβανο, η κατάσταση παραμένει εύφλεκτη.
Παρά την κατάπαυση του πυρός, ισραηλινά πυρά στο νότιο τμήμα της χώρας σκότωσαν δύο ανθρώπους την Τρίτη 23 Ιουνίου.
Η Βηρυτός δήλωσε ότι επρόκειτο για δημοτικούς υπαλλήλους που εκτελούσαν έργα, ενώ το Ισραήλ έκανε λόγο για «ένοπλους τρομοκράτες».
Η Χεζμπολά, η οποία κατηγορείται ότι παρέσυρε τον Λίβανο στον πόλεμο στις αρχές Μαρτίου, κατήγγειλε παραβίαση της εκεχειρίας και απαίτησε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την πλήρη αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων κατοχής, οι οποίες έχουν κοστίσει τη ζωή σε πάνω από 4.100 ανθρώπους στη χώρα.
Το σιιτικό κίνημα καταδικάζει επίσης τον πέμπτο κύκλο απευθείας συνομιλιών που ξεκίνησε στην Ουάσιγκτον μεταξύ της κυβέρνησης του Μπενιαμίν Νετανιάχου και του Λιβανέζου Προέδρου Ζοζέφ Αούν.
