Την ανάγκη να διαχωριστεί η πραγματικότητα από την υπερβολή γύρω από τον λαγοκέφαλο υπογραμμίζει ο βιολόγος – ωκεανογράφος Ευαγόρας Ησαΐας, με αφορμή τον έντονο δημόσιο διάλογο που έχει αναπτυχθεί το τελευταίο διάστημα για το συγκεκριμένο ξενικό είδος (φωτογραφία, επάνω, από Eurokinissi).
Οπως αναφέρει, παρατηρείται αυξημένη ανησυχία και έντονη δημοσιότητα γύρω από τον λαγοκέφαλο, γεγονός που σε αρκετές περιπτώσεις συνοδεύεται από παραπληροφόρηση και υπερβολικές αναφορές σχετικά με τους κινδύνους που ενδέχεται να προκαλεί.
Πρέπει να διαχωριστεί η πραγματικότητα από την υπερβολή, τονίζει ο βιολόγος – ωκεανογράφος Ευαγόρας Ησαΐας
Ο κ. Ησαΐας, μιλώντας στον τηλεοπτικό σταθμό sigmatv.com, εξηγεί ότι ο λαγοκέφαλος είναι ένα ξενικό είδος που εισήλθε στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ.
Η παρουσία του καταγράφηκε αρχικά στην Κύπρο – όπου υπάρχει και πρόγραμμα επιδότησης του ψαρέματός του – και στη συνέχεια εξαπλώθηκε σταδιακά σε ολόκληρη τη Μεσόγειο, με αποτέλεσμα σήμερα το πρόβλημα να γίνεται ιδιαίτερα αισθητό και στις ελληνικές θάλασσες.
Σημειώνει ότι στη Μεσόγειο έχουν εισβάλει εκατοντάδες ξενικά είδη, ωστόσο δεν παρουσιάζουν όλα τον ίδιο βαθμό επιβάρυνσης για τα οικοσυστήματα ή τις ανθρώπινες δραστηριότητες.
Ο λαγοκέφαλος, όπως λέει ο κ. Ησαΐας, αποτελεί μια ιδιαίτερη περίπτωση, καθώς επηρεάζει τόσο τα θαλάσσια οικοσυστήματα όσο και την οικονομία που συνδέεται με τη θάλασσα, κυρίως τον τομέα της αλιείας.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στην τοξικότητα του είδους, επισημαίνοντας ότι δεν είναι βρώσιμο ψάρι, καθώς περιέχει τετροδοτοξίνη, μία εξαιρετικά ισχυρή νευροτοξίνη που μπορεί να προκαλέσει ακόμη και θάνατο.
Από το 2006
Για τον λόγο αυτόν, η εμπορία και η κατανάλωσή του απαγορεύονται από την ευρωπαϊκή νομοθεσία για λόγους δημόσιας υγείας.
Απευθυνόμενος ιδιαίτερα στους ερασιτέχνες ψαράδες, τονίζει ότι σε περίπτωση ψαρέματος λαγοκέφαλου δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να καταναλώνεται ούτε να χρησιμοποιείται ως τροφή για ζώα.
Ο κ. Ησαΐας υπενθυμίζει ότι η παρουσία του είδους στην Κύπρο είναι γνωστή εδώ και περίπου δύο δεκαετίες. Και αναφέρει ότι αυτή έχει τεκμηριωθεί επιστημονικά από το 2006, ενώ τα πρώτα οργανωμένα προγράμματα συλλογής δεδομένων για τη βιολογία και την οικολογία του είδους πραγματοποιήθηκαν την περίοδο 2008-2009.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα των ερευνών, πρόκειται για ένα ιδιαίτερα προσαρμοστικό και παμφάγο ψάρι, το οποίο καταναλώνει μεγάλη ποικιλία οργανισμών.
Μάλιστα, σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν καταγραφεί και κανιβαλιστικές συμπεριφορές, καθώς έχουν εντοπιστεί λαγοκέφαλοι μέσα σε στομάχια άλλων ψαριών του ίδιου είδους.
Φυσικοί εχθροί
Οπως εξηγεί, η διατροφική του συμπεριφορά είναι εξαιρετικά ευέλικτη, σε σημείο που έχουν εντοπιστεί ακόμη και αλιευτικά εργαλεία μέσα στα στομάχια τους. Η συμπεριφορά αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, αποτελεί μέρος της προσαρμογής του στο νέο περιβάλλον της Μεσογείου.
Ο βιολόγος – ωκεανογράφος αποδίδει την επιτυχημένη εγκατάσταση του είδους στη Μεσόγειο τόσο στην αύξηση της θερμοκρασίας των θαλάσσιων υδάτων όσο και στην υπεραλίευση.
Η κλιματική αλλαγή, λέει, καθιστά τη Μεσόγειο πιο φιλόξενη για τροπικά είδη, ενώ η υπεραλίευση αφήνει «οικολογικά κενά», τα οποία μπορούν να καταλάβουν νέοι οργανισμοί.
Αναφερόμενος στους φυσικούς εχθρούς του λαγοκέφαλου, σημειώνει ότι έχουν καταγραφεί περιπτώσεις κατά τις οποίες μεγάλα μεσογειακά ψάρια, όπως ροφοί και συναγρίδες, θηρεύουν τόσο λαγοκέφαλους όσο και λεοντόψαρα. Ωστόσο, όπως διευκρινίζει, τα είδη αυτά δεν αποτελούν βασικό μέρος της διατροφής τους.
Παρά ταύτα, χαρακτηρίζει ιδιαίτερα σημαντική την ύπαρξη τέτοιων παρατηρήσεων, καθώς αποτελούν ένδειξη ότι υγιή και καλά προστατευμένα θαλάσσια οικοσυστήματα μπορούν να αναπτύσσουν μηχανισμούς προσαρμογής απέναντι στα ξενικά είδη.
Επίθεση σε λουόμενους…
Αντίθετα, η υπεραλίευση και η υποβάθμιση των θαλάσσιων οικοτόπων περιορίζουν αυτή την ανθεκτικότητα.
Ο κ. Ησαΐας, σχολιάζοντας τις αναφορές περί επιθέσεων λαγοκέφαλων σε λουόμενους, απορρίπτει κατηγορηματικά τους σχετικούς φόβους.
Και υπογραμμίζει ότι στην Κύπρο δεν υπάρχουν καταγεγραμμένα περιστατικά επιθέσεων σε κολυμβητές, ενώ οι ελάχιστες περιπτώσεις που έχουν αναφερθεί στην Ελλάδα συνδέονται με ανθρώπινες παρεμβάσεις, όπως η προσπάθεια να ταΐσουν ή να αγγίξουν τα ψάρια.
«Το ψάρι αμύνεται όταν ενοχληθεί», αναφέρει, προσθέτοντας ότι είναι πολύ συνηθέστερο στη Μεσόγειο να δαγκώσει κάποιον μικρό ψάρι παρά λαγοκέφαλος χωρίς πρόκληση.
Σχολιάζοντας τα βίντεο που κυκλοφορούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και έχουν ενισχύσει το κλίμα ανησυχίας στην Ελλάδα, ο κ. Ησαΐας υποστηρίζει ότι στις περισσότερες περιπτώσεις οι άνθρωποι είχαν προηγουμένως ταΐσει ή προσεγγίσει τα ψάρια, προκαλώντας αμυντική αντίδραση.
Καταληκτικά, χαρακτηρίζει τον λαγοκέφαλο καταστροφικό ξενικό είδος τόσο για τα θαλάσσια οικοσυστήματα όσο και για την αλιευτική οικονομία.
Θεωρεί ότι η παρουσία του προκαλεί σοβαρές ζημιές στα αλιευτικά εργαλεία, επηρεάζει την κατανομή των αλιευμάτων και προκαλεί σημαντικά προβλήματα στους επαγγελματίες αλιείς, οι οποίοι καλούνται να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της εξάπλωσής του στις θάλασσες της Ανατολικής Μεσογείου.
Πηγή: sigmalive.com
