Στόχος εμπρηστικής επίθεσης έγιναν το μεσημέρι της Δευτέρας, 15 Ιουνίου, δύο αυτοκίνητα με βουλγαρικές διπλωματικές πινακίδες, τα οποία βρίσκονταν σταθμευμένα πλησίον της πρεσβείας της Βουλγαρίας στα Σκόπια. Ο άγνωστος δράστης πυρπόλησε το πρώτο όχημα, με τις φλόγες να επεκτείνονται, προκαλώντας φθορές και στο δεύτερο.
Σύμφωνα με μέσα ενημέρωσης της Βόρειας Μακεδονίας, οι Αρχές αναζητούν έναν νεαρό άνδρα, τα στοιχεία του οποίου δεν έχουν ακόμη ταυτοποιηθεί, ενώ η αστυνομία διεξάγει έρευνες για τον εντοπισμό του.
Οι αντιδράσεις των δύο κυβερνήσεων
Το περιστατικό προκάλεσε την άμεση και αυστηρή καταδίκη τόσο από τα Σκόπια, όσο και από τη Σόφια, αναδεικνύοντας τις διαφορετικές οπτικές των δύο πλευρών.
Η κυβέρνηση της Βόρειας Μακεδονίας καταδίκασε απερίφραστα τον βανδαλισμό, χαρακτηρίζοντάς τον «απαράδεκτη επίθεση στις αρχές της ασφάλειας, των διπλωματικών σχέσεων και του διεθνούς δικαίου».
Στην ανακοίνωσή της ξεκαθάρισε ότι τέτοιες ενέργειες δεν έχουν θέση σε μια δημοκρατία και έστειλε το μήνυμα ότι κάθε προσπάθεια πρόκλησης εντάσεων, διασποράς μίσους ή διατάραξης της ασφάλειας θα παταχθεί με τη μέγιστη αυστηρότητα.
Πηγή: bta.bg
Το βουλγαρικό υπουργείο Εξωτερικών αντέδρασε επίσης έντονα, επισημαίνοντας ότι η επιθετική αυτή πράξη έθεσε σε κίνδυνο την υγεία και τη ζωή των υπαλλήλων της πρεσβείας. Μάλιστα, σημειώθηκε ότι η ζημιά θα ήταν πολύ μεγαλύτερη χωρίς την έγκαιρη παρέμβαση του Βούλγαρου προξένου, ο οποίος περιόρισε τη φωτιά με πυροσβεστήρα.
Το ΥΠΕΞ της Βουλγαρίας ζήτησε άμεση απονομή δικαιοσύνης και απέδωσε την επίθεση στον επιθετικό πολιτικό λόγο, την υποκίνηση μίσους και την αδράνεια των θεσμών της Βόρειας Μακεδονίας σε παλαιότερα περιστατικά, ξεκαθαρίζοντας ότι η Σόφια θα αντιταχθεί με κάθε μέσο στην προσπάθεια καλλιέργειας κλίματος φόβου εις βάρος των Βουλγάρων.
Το ιστορικό των επιθέσεων και το πολιτικό υπόβαθρο
Το επεισόδιο αυτό δεν είναι μεμονωμένο. Τον Ιανουάριο του περασμένου έτους, ένας πολίτης της Βόρειας Μακεδονίας είχε σπάσει το τζάμι της κεντρικής εισόδου της βουλγαρικής πρεσβείας στα Σκόπια, ενώ στο παρελθόν είχαν σημειωθεί επιθέσεις και εναντίον βουλγαρικών πολιτιστικών κέντρων στην Οχρίδα και στο Μπίτολα (Μοναστήρι).
Οι διμερείς σχέσεις παραμένουν ιδιαίτερα τεταμένες τα τελευταία χρόνια, με επίκεντρο το «βέτο» που είχε ασκήσει η Βουλγαρία το 2020 στην έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Βόρειας Μακεδονίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Σόφια στήριξε τότε το μπλοκάρισμα σε διαφωνίες γύρω από την ιστορία, τη γλώσσα και την ερμηνεία της κοινής ιστορικής κληρονομιάς.
Το καλοκαίρι του 2022, επιτεύχθηκε ένας συμβιβασμός μέσω πρότασης της ΕΕ, τον οποίο αποδέχτηκαν οι τότε κυβερνήσεις: η Βουλγαρία θα απέσυρε το βέτο, υπό τον όρο ότι τα Σκόπια θα τροποποιούσαν το Σύνταγμά τους για να συμπεριλάβουν σε αυτό τη βουλγαρική μειονότητα.
Ωστόσο, η τότε κεντροαριστερή κυβέρνηση της Βόρειας Μακεδονίας δεν κατάφερε να συγκεντρώσει την απαιτούμενη πλειοψηφία των δύο τρίτων στη Βουλή. Η συνταγματική αναθεώρηση προσέκρουσε στην άρνηση του δεξιού κόμματος VMRO-DPMNE, το οποίο βρίσκεται πλέον στην εξουσία. Ο σημερινός πρωθυπουργός, Χρίστιαν Μίτσκοσκι, επιμένει ότι η συγκεκριμένη ευρωπαϊκή πρόταση βλάπτει τα εθνικά συμφέροντα της χώρας του και ξεκαθαρίζει ότι δεν προτίθεται να προχωρήσει στην αλλαγή του Συντάγματος.
